વિના કૃતેરેકમનાકુલં જ્વલત્ .
વિવેચિતં જ્ઞાનમિહાવતિષ્ઠતે ..૨૩૪..
અવિરતપનેસે કર્મસે ઔર કર્મફલસે વિરતિકો અત્યન્ત ભાકર, (અર્થાત્ કર્મ ઔર કર્મફલકે પ્રતિ અત્યન્ત વિરક્ત ભાવકો નિરન્તર ભા કર, [અખિલ-અજ્ઞાન-સંચેતનાયાઃ પ્રલયનમ્ પ્રસ્પષ્ટં નાટયિત્વા ] (ઇસ ભાઁતિ) સમસ્ત અજ્ઞાનચેતનાકે નાશકો સ્પષ્ટતયા નચાકર, [સ્વ-રસ-પરિગતં સ્વભાવં પૂર્ણં કૃત્વા ] નિજરસસે પ્રાપ્ત અપને સ્વભાવકો પૂર્ણ કરકે, [સ્વાં જ્ઞાનસઞ્ચેતનાં સાનન્દં નાટયન્તઃ ઇતઃ સર્વ-કાલં પ્રશમરસમ્ પિબન્તુ ] અપની જ્ઞાનચેતનાકો આનન્દ પૂર્વક નચાતે હુએ અબસે સદાકાલ પ્રશમરસકો પિઓ અર્થાત્ કર્મકે અભાવરૂપ આત્મિકરસકો – અમૃતરસકો – અભીસે લેકર અનન્તકાલ તક પિઓ. ઇસપ્રકાર જ્ઞાનીજનોંકો પ્રેરણા કી હૈ).
ભાવાર્થ : — પહલે તો ત્રિકાલ સમ્બન્ધી કર્મકે કર્તૃત્વરૂપ કર્મચેતનાકે ત્યાગકી ભાવના (૪૯ ભંગપૂર્વક) કરાઈ. ઔર ફિ ર ૧૪૮ કર્મ પ્રકૃતિયોંકે ઉદયરૂપ કર્મફલકે ત્યાગકી ભાવના કરાઈ. ઇસપ્રકાર અજ્ઞાનચેતનાકા પ્રલય કરાકર જ્ઞાનચેતનામેં પ્રવૃત્ત હોનેકા ઉપદેશ દિયા હૈ. યહ જ્ઞાનચેતના સદા આનન્દરૂપ અપને સ્વભાવકી અનુભવરૂપ હૈ. જ્ઞાનીજન સદા ઉસકા ઉપભોગ કરો — ઐસા શ્રીગુરુઓંકા ઉપદેશ હૈ.૨૩૩.
યહ સર્વવિશુદ્ધજ્ઞાન અધિકાર હૈ, ઇસલિયે જ્ઞાનકો કર્તૃત્વભોક્તૃત્વસે ભિન્ન બતાયા; અબ આગેકી ગાથાઓંમેં અન્ય દ્રવ્ય ઔર અન્ય દ્રવ્યોંકે ભાવોંસે જ્ઞાનકો ભિન્ન બતાયેંગે. પહલે ઉન ગાથાઓંકા સૂચક કાવ્ય કહતે હૈં : –
શ્લોકાર્થ : — [ઇતઃ ઇહ ] યહાઁસે અબ (ઇસ સર્વવિશુદ્ધજ્ઞાન અધિકારમેં આગેકી ગાથાઓંમેં યહ કહતે હૈં કિ — ) [સમસ્ત-વસ્તુ-વ્યતિરેક-નિશ્ચયાત્ વિવેચિતં જ્ઞાનમ્ ] સમસ્ત વસ્તુઓંકે ભિન્નત્વકે નિશ્ચય દ્વારા પૃથક્ કિયા ગયા જ્ઞાન, [પદાર્થ-પ્રથન-અવગુણ્ઠનાત્ કૃતેઃ વિના ] પદાર્થકે વિસ્તારકે સાથ ગુથિત હોનેસે ( – અનેક પદાર્થોંકે સાથ, જ્ઞેય-જ્ઞાન સમ્બન્ધકે કારણ; એક જૈસા દિખાઈ દેનેસે) ઉત્પન્ન હોનેવાલી (અનેક પ્રકારકી) ક્રિયા ઉનસે રહિત [એકમ્ અનાકુલં જ્વલત્ ] એક જ્ઞાનક્રિયામાત્ર, અનાકુલ ( – સર્વ આકુલતાસે રહિત) ઔર દેદીપ્યમાન હોતા હુઆ, [અવતિષ્ઠતે ] નિશ્ચલ રહતા હૈ.
ભાવાર્થ : — આગામી ગાથાઓંમેં જ્ઞાનકો સ્પષ્ટતયા સર્વ વસ્તુઓંસે ભિન્ન બતલાતે હૈં.૨૩૪.
અબ, ઇસી અર્થકી ગાથાએઁ કહતે હૈં : —
૫૬૬