vipākakramanivr̥ttilakṣaṇāni saṁyamalabdhisthānāni tāni sarvāṇyapi na santi jīvasya, pudgaladravya- pariṇāmamayatve satyanubhūterbhinnatvāt . yāni paryāptāparyāptabādarasūkṣmaikendriyadvīndriyatrīndriy- caturindriyasaṁjñyasaṁjñipaṁcendriyalakṣaṇāni jīvasthānāni tāni sarvāṇyapi na santi jīvasya, pudgaladravyapariṇāmamayatve satyanubhūterbhinnatvāt . yāni mithyādr̥ṣṭisāsādanasamyagdr̥ṣṭisamyagmithyā- dr̥ṣṭayasaṁyatasamyagdr̥ṣṭisaṁyatāsaṁyatapramattasaṁyatāpramattasaṁyatāpūrvakaraṇopaśamakakṣapakānivr̥ttibādarasāṁp- rāyopaśamakakṣapakasūkṣmasāmparāyopaśamakakṣapakopaśāṁtakaṣāyakṣīṇakaṣāyasayogakevalyayogakevali- lakṣaṇāni guṇasthānāni tāni sarvāṇyapi na santi jīvasya, pudgaladravyapariṇāmamayatve satyanubhūterbhinnatvāt .
bhinnā bhāvāḥ sarva evāsya puṁsaḥ
tenaivāntastattvataḥ paśyato‘mī
no dr̥ṣṭāḥ syurdr̥ṣṭamekaṁ paraṁ syāt ..37..
kyoṁki vah pudgaladravyake pariṇāmamay honese (apanī) anubhūtise bhinna hai . 27 . paryāpta evaṁ aparyāpta aise bādar aur sūkṣma ekendriy, dvīndriy, trīndriy, caturindriy, saṁjñī aur asaṁjñī paṁcendriy jinake lakṣaṇ haiṁ aise jo jīvasthān ve sarva hī jīvake nahīṁ haiṁ, kyoṁki vah pudgaladravyake pariṇāmamay honese (apanī) anubhūtise bhinna hai . 28 . mithyādr̥ṣṭi, sāsādanasamyagdr̥ṣṭi, samyagmithyādr̥ṣṭi, asaṁyatasamyagdr̥ṣṭi, saṁyatāsaṁyat, pramattasaṁyat, apramattasaṁyat, apūrvakaraṇ — upaśamak tathā kṣapak, anivr̥ttibādarasāṁparāy — upaśamak tathā kṣapak, sūkṣmasāṁparāy — upaśamak tathā kṣapak, upaśāntakaṣāy, kṣīṇakaṣāy, sayogakevalī aur ayogakevalī jinakā lakṣaṇ haiṁ aise jo guṇasthān ve sarva hī jīvake nahīṁ haiṁ, kyoṁki vah pudgaladravyake pariṇāmamay honese (apanī) anubhūtise bhinna haiṁ . 29 . (isaprakār ye samasta hī pudgaladravyake pariṇāmamay bhāv haiṁ; ve sab, jīvake nahīṁ haiṁ . jīv to paramārthase caitanyaśaktimātra hai .)..50 se 55.. ab isī arthakā kalaśarūp kāvya kahate haiṁ : —
ślokārtha : — [varṇa-ādyāḥ ] jo varṇādik [vā ] athavā [rāg-moh-ādayaḥ vā ] rāgamohādik [bhāvāḥ ] bhāv kahe [sarve ev ] ve sab hī [asya puṁsaḥ ] is puruṣ (ātmā)se [bhinnāḥ ] bhinna haiṁ, [ten ev ] isaliye [antaḥtattvataḥ paśyataḥ ] antardr̥ṣṭise dekhanevāleko [amī no dr̥ṣṭāḥ syuḥ ] yah sab dikhāī nahīṁ dete, [ekaṁ paraṁ dr̥ṣṭaṁ syāt ] mātra ek sarvopari tattva hī dikhāī