Samaysar-Hindi (iso15919 transliteration). Gatha: 62.

< Previous Page   Next Page >


Page 116 of 642
PDF/HTML Page 149 of 675

 

samayasār
[ bhagavānaśrīkundakunda-
ka tvavyāptasyābhavataśca jīvasya varṇādibhiḥ sah tādātmyalakṣaṇaḥ sambandho na kathaṁcanāpi syāt .
jīvasya varṇāditādātmyadurabhiniveśe doṣaścāyam

jīvo cev hi ede savve bhāv tti maṇṇase jadi hi .

jīvassājīvassa ya ṇatthi viseso du de koī ..62..
jīvaścaiv hyete sarve bhāvā iti manyase yadi hi .
jīvasyājīvasya ca nāsti viśeṣastu te kaścit ..62..

yathā varṇādayo bhāvāḥ krameṇ bhāvitāvirbhāvatirobhāvābhistābhistābhirvyaktibhiḥ varṇādisvarūpatākī vyāptise rahit nahīṁ hotā tathāpi mokṣa-avasthāmeṁ jo sarvathā varṇādisvarūpatākī vyāptise rahit hotā hai aur varṇādisvarūpatāse vyāpta nahīṁ hotā aise jīvakā varṇādibhāvoṁke sāth kisī bhī prakārase tādātmyalakṣaṇ sambandha nahīṁ hai .

bhāvārtha :dravyakī sarva avasthāoṁmeṁ dravyameṁ jo bhāv vyāpta hote haiṁ un bhāvoṁke sāth dravyakā tādātmyasambandha kahalātā hai . pudgalakī sarva avasthāoṁmeṁ pudgalameṁ varṇādibhāv vyāpta haiṁ, isaliye varṇādibhāvoṁke sāth pudgalakā tādātmyasambandha hai . saṁsārāvasthāmeṁ jīvameṁ varṇādibhāv kisī prakārase kahe jā sakate haiṁ, kintu mokṣa-avasthāmeṁ jīvameṁ varṇādibhāv sarvathā nahīṁ haiṁ, isaliye jīvakā varṇādibhāvoṁke sāth tādātmyasambandha nahīṁ hai yah bāt nyāyaprāpta hai ..61..

ab, yadi koī aisā mithyā abhiprāy vyakta kare ki jīvakā varṇādike sāth tādātmya hai, to usameṁ yah doṣ ātā hai aisā is gāthā dvārā kahate haiṁ :

ye bhāv sab haiṁ jīv jo aisā hi tū māne kabhī,
to jīv aur ajīvameṁ kuch bhed tujh rahatā nahīṁ !
..62..

gāthārtha :varṇādik ke sāth jīvakā tādātmya mānanevāleko kahate haiṁ kihe mithyā abhiprāyavāle ! [yadi hi ca ] yadi tum [iti manyase ] aise mānoge ki [ete sarve bhāvāḥ ] yah varṇādik sarva bhāv [jīvaḥ ev hi ] jīv hī haiṁ, [tu ] to [te ] tumhāre matameṁ [jīvasya ca ajīvasya ] jīv aur ajīvakā [kaścit ] koī [viśeṣaḥ ] bhed [nāsti ] nahīṁ rahatā .

ṭīkā :jaise varṇādik bhāv, kramaśaḥ āvirbhāv (pragaṭ honā, upajanā) aur tirobhāv (chip jānā, nāś ho jānā) ko prāpta honevālī aisī un-un vyaktiyoṁke dvārā (arthāt paryāyoṁke

116