yatkil sarvāsvapyavasthāsu yadātmakatven vyāptaṁ bhavati tadātmakatvavyāptiśūnyaṁ na bhavati, tasya taiḥ sah tādātmyalakṣaṇaḥ sambandhaḥ syāt . tataḥ sarvāsvapyavasthāsu varṇādyātmakatvavyāptasya bhavato varṇādyātmakatvavyāptiśūnyasyābhavataśca pudgalasya varṇādibhiḥ sah tādātmyalakṣaṇaḥ saṁbaṁdhaḥ syāt; saṁsārāvasthāyāṁ kathaṁcidvarṇādyātmakatvavyāptasya bhavato varṇādyātmakatvavyāpti- śūnyasyābhavataścāpi mokṣāvasthāyāṁ sarvathā varṇādyātmakatvavyāptiśūnyasya bhavato varṇādyātma-
ab yahān̐ praśna hotā hai ki varṇādike sāth jīvakā tādātmyalakṣaṇ sambandha kyoṁ nahīṁ hai ? usake uttarasvarūp gāthā kahate haiṁ : —
saṁsārase parimuktake nahiṁ bhāv ko varṇādike ..61..
gāthārtha : — [varṇādayaḥ ] jo varṇādik haiṁ ve [saṁsārasthānāṁ ] saṁsārameṁ sthit [jīvānāṁ ] jīvoṁke [tatra bhave ] us saṁsārameṁ [bhavanti ] hote haiṁ aur [saṁsārapramuktānāṁ ] saṁsārase mukta hue jīvoṁke [khalu ] niścayase [varṇādayaḥ ke cit ] varṇādik koī bhī (bhāv) [na santi ] nahīṁ hai; (isaliye tādātmyasambandha nahīṁ hai) .
ṭīkā : — jo niścayase samasta hī avasthāoṁmeṁ yad-ātmakapanese arthāt jis -svarūpapanese vyāpta ho aur tad-ātmakapanekī arthāt us-svarūpapanekī vyāptise rahit na ho, usakā unake sāth tādātmyalakṣaṇ sambandha hotā hai . (jo vastu sarva avasthāoṁmeṁ jis bhāvasvarūp ho aur kisī avasthāmeṁ us bhāvasvarūpatāko na choṛe, us vastukā un bhāvoṁke sāth tādātmyasambandha hotā hai .) isaliye sabhī avasthāoṁmeṁ jo varṇādisvarūpatāse vyāpta hotā hai aur varṇādisvarūpatākī vyāptise rahit nahīṁ hotā aise pudgalakā varṇādibhāvoṁke sāth tādātmyalakṣaṇ sambandha hai; aur yadyapi saṁsār-avasthāmeṁ kathaṁcit varṇādisvarūpatāse vyāpta hotā hai tathā