Samaysar-Hindi (iso15919 transliteration). Gatha: 61.

< Previous Page   Next Page >


Page 115 of 642
PDF/HTML Page 148 of 675

 

kahānajainaśāstramālā ]
jīv-ajīv adhikār
115
kuto jīvasya varṇādibhiḥ sah tādātmyalakṣaṇaḥ sambandho nāstīti cet
tattha bhave jīvāṇaṁ saṁsāratthāṇ hoṁti vaṇṇādī .
saṁsārapamukkāṇaṁ ṇatthi hu vaṇṇādao keī ..61..
tatra bhave jīvānāṁ saṁsārasthānāṁ bhavanti varṇādayaḥ .
saṁsārapramuktānāṁ na santi khalu varṇādayaḥ kecit ..61..

yatkil sarvāsvapyavasthāsu yadātmakatven vyāptaṁ bhavati tadātmakatvavyāptiśūnyaṁ na bhavati, tasya taiḥ sah tādātmyalakṣaṇaḥ sambandhaḥ syāt . tataḥ sarvāsvapyavasthāsu varṇādyātmakatvavyāptasya bhavato varṇādyātmakatvavyāptiśūnyasyābhavataśca pudgalasya varṇādibhiḥ sah tādātmyalakṣaṇaḥ saṁbaṁdhaḥ syāt; saṁsārāvasthāyāṁ kathaṁcidvarṇādyātmakatvavyāptasya bhavato varṇādyātmakatvavyāpti- śūnyasyābhavataścāpi mokṣāvasthāyāṁ sarvathā varṇādyātmakatvavyāptiśūnyasya bhavato varṇādyātma-

ab yahān̐ praśna hotā hai ki varṇādike sāth jīvakā tādātmyalakṣaṇ sambandha kyoṁ nahīṁ hai ? usake uttarasvarūp gāthā kahate haiṁ :

saṁsārī jīvake varṇa ādik bhāv haiṁ saṁsārameṁ,
saṁsārase parimuktake nahiṁ bhāv ko varṇādike
..61..

gāthārtha :[varṇādayaḥ ] jo varṇādik haiṁ ve [saṁsārasthānāṁ ] saṁsārameṁ sthit [jīvānāṁ ] jīvoṁke [tatra bhave ] us saṁsārameṁ [bhavanti ] hote haiṁ aur [saṁsārapramuktānāṁ ] saṁsārase mukta hue jīvoṁke [khalu ] niścayase [varṇādayaḥ ke cit ] varṇādik koī bhī (bhāv) [na santi ] nahīṁ hai; (isaliye tādātmyasambandha nahīṁ hai) .

ṭīkā :jo niścayase samasta hī avasthāoṁmeṁ yad-ātmakapanese arthāt jis -svarūpapanese vyāpta ho aur tad-ātmakapanekī arthāt us-svarūpapanekī vyāptise rahit na ho, usakā unake sāth tādātmyalakṣaṇ sambandha hotā hai . (jo vastu sarva avasthāoṁmeṁ jis bhāvasvarūp ho aur kisī avasthāmeṁ us bhāvasvarūpatāko na choṛe, us vastukā un bhāvoṁke sāth tādātmyasambandha hotā hai .) isaliye sabhī avasthāoṁmeṁ jo varṇādisvarūpatāse vyāpta hotā hai aur varṇādisvarūpatākī vyāptise rahit nahīṁ hotā aise pudgalakā varṇādibhāvoṁke sāth tādātmyalakṣaṇ sambandha hai; aur yadyapi saṁsār-avasthāmeṁ kathaṁcit varṇādisvarūpatāse vyāpta hotā hai tathā