Samaysar-Hindi (iso15919 transliteration). Karta-karma Adhikar Kalash: 46.

< Previous Page   Next Page >


Page 129 of 642
PDF/HTML Page 162 of 675

 

129
- 2 -
ka rtāk rma adhikār
ath jīvājīvāvev kartr̥karmaveṣeṇ praviśataḥ .
( mandākrāntā )
ekaḥ kartā cidahamih me karma kopādayo‘mī
ityajñānāṁ śamayadabhitaḥ kartr̥karmapravr̥ttim
.
jñānajyotiḥ sphu rati paramodāttamatyantadhīraṁ
sākṣātkurvannirupadhipr̥thagdravyanirbhāsi viśvam
..46..
kartākarmavibhāvakūṁ, meṭi jñānamay hoy,
karma nāśi śivameṁ base, tinheṁ namū, mad khoy
.

pratham ṭīkākār kahate haiṁ ki ‘ab jīv-ajīv hī ek kartākarmake veṣameṁ praveś karate haiṁ’ . jaise do puruṣ paraspar koī ek svān̐g karake nr̥tyake akhāṛemeṁ praveś kareṁ usīprakār jīv-ajīv donoṁ ek kartākarmakā svān̐g karake praveś karate haiṁ isaprakār yahān̐ ṭīkākārane alaṅkār kiyā hai .

ab pahale, us svān̐gako jñān yathārtha jān letā hai us jñānakī mahimākā kāvya kahate haiṁ :

ślokārtha :[ih ] is lokameṁ [aham cid ] maiṁ caitanyasvarūp ātmā to [ekaḥ kartā ] ek kartā hūn̐ aur [amī kopādayaḥ ] yah krodhādi bhāv [me karma ] mere karma haiṁ’ [iti ajñānāṁ kartr̥karmapravr̥ttim ] aisī ajñāniyoṁke jo kartākarmakī pravr̥tti hai use [abhitaḥ śamayat ] sab orase śaman karatī huī (miṭātī huī) [jñānajyotiḥ ] jñānajyoti [sphu rati ] sphu rāyamān hotī hai . vah jñān-jyoti [param-udāttam ] param udātta hai arthāt kisīke ādhīn nahīṁ hai, [atyantadhīraṁ ] atyanta dhīr hai arthāt kisī bhī prakārase ākulatārūp nahīṁ hai aur [nirupadhi-pr̥thagdravya-nirbhāsi ] parakī sahāyatāke binā-bhinna bhinna dravyoṁko prakāśit karanekā usakā svabhāv hai, isaliye [viśvam sākṣāt kurvat ] vah samasta lokālokako sākṣāt karatī haipratyakṣa jānatī hai .

17