ണ വി പരിണമദി ണ ഗിണ്ഹദി ഉപ്പജ്ജദി ണ പരദവ്വപജ്ജാഏ .
യതോ യം പ്രാപ്യം വികാര്യം നിര്വര്ത്യം ച വ്യാപ്യലക്ഷണം സുഖദുഃഖാദിരൂപം പുദ്ഗലകര്മഫലം കര്മ പുദ്ഗലദ്രവ്യേണ സ്വയമന്തര്വ്യാപകേന ഭൂത്വാദിമധ്യാന്തേഷു വ്യാപ്യ തദ് ഗൃഹ്ണതാ തഥാ പരിണമതാ തഥോത്പദ്യമാനേന ച ക്രിയമാണം ജാനന്നപി ഹി ജ്ഞാനീ സ്വയമന്തര്വ്യാപകോ ഭൂത്വാ ബഹിഃസ്ഥസ്യ പരദ്രവ്യസ്യ പരിണാമം മൃത്തികാകലശമിവാദിമധ്യാന്തേഷു വ്യാപ്യ ന തം ഗൃഹ്ണാതി ന തഥാ പരിണമതി ന തഥോത്പദ്യതേ ച, തതഃ പ്രാപ്യം വികാര്യം നിര്വര്ത്യം ച വ്യാപ്യലക്ഷണം പരദ്രവ്യപരിണാമം കര്മാകുര്വാണസ്യ, സുഖദുഃഖാദിരൂപം പുദ്ഗലക ര്മഫലം ജാനതോപി, ജ്ഞാനിനഃ പുദ്ഗലേന സഹ ന കര്തൃകര്മഭാവഃ .
പരദ്രവ്യപര്യായോം ന പ്രണമേ, നഹിം ഗ്രഹേ, നഹിം ഊപജേ ..൭൮..
ഗാഥാര്ഥ : — [ജ്ഞാനീ ] ജ്ഞാനീ [പുദ്ഗലകര്മഫലമ് ] പുദ്ഗലകര്മകാ ഫല [അനന്തമ് ] ജോ കി അനന്ത ഹൈ ഉസേ [ജാനന് അപി ] ജാനതാ ഹുആ ഭീ [ഖലു ] പരമാര്ഥസേ [പരദ്രവ്യപര്യായേ ] പരദ്രവ്യകീ പര്യായരൂപ [ന അപി പരിണമതി ] പരിണമിത നഹീം ഹോതാ, [ ന ഗൃഹ്ണാതി ] ഉസേ ഗ്രഹണ നഹീം കരതാ ഔര [ന ഉത്പദ്യതേ ] ഉസ – രൂപ ഉത്പന്ന നഹീം ഹോതാ .
ടീകാ : — പ്രാപ്യ, വികാര്യ ഔര നിര്വര്ത്യ ഐസാ, വ്യാപ്യലക്ഷണവാലാ സുഖദുഃഖാദിരൂപ പുദ്ഗലകര്മഫലസ്വരൂപ ജോ കര്മ (കര്താകാ കാര്യ), ഉസമേം പുദ്ഗലദ്രവ്യ സ്വയം അന്തര്വ്യാപക ഹോകര, ആദി-മധ്യ-അന്തമേം വ്യാപ്ത ഹോകര, ഉസേ ഗ്രഹണ കരതാ ഹുആ, ഉസ-രൂപ പരിണമന കരതാ ഹുആ ഔര ഉസ- രൂപ ഉത്പന്ന ഹോതാ ഹുആ, ഉസ സുഖദുഃഖാദിരൂപ പുദ്ഗലകര്മഫലകോ കരതാ ഹൈ; ഇസപ്രകാര പുദ്ഗലദ്രവ്യകേ ദ്വാരാ കിയേ ജാനേവാലേ സുഖദുഃഖാദിരൂപ പുദ്ഗലകര്മഫലകോ ജ്ഞാനീ ജാനതാ ഹുആ ഭീ, ജൈസേ മിട്ടീ സ്വയം ഘഡേമേം അന്തര്വ്യാപക ഹോകര, ആദി-മധ്യ-അന്തമേം വ്യാപ്ത ഹോകര, ഘഡേകോ ഗ്രഹണ കരതീ ഹൈ, ഘഡേകേ രൂപമേം പരിണമിത ഹോതീ ഹൈ ഔര ഘഡേകേ രൂപമേം ഉത്പന്ന ഹോതീ ഹൈ ഉസീപ്രകാര, ജ്ഞാനീ സ്വയം ബാഹ്യസ്ഥിത ഐസേ പരദ്രവ്യകേ പരിണാമമേം അന്തര്വ്യാപക ഹോകര, ആദി-മധ്യ-അന്തമേം വ്യാപ്ത ഹോകര, ഉസേ ഗ്രഹണ നഹീം കരതാ, ഉസ-രൂപ പരിണമിത നഹീം ഹോതാ ഔര ഉസ-രൂപ ഉത്പന്ന നഹീം ഹോതാ; ഇസലിയേ, യദ്യപി ജ്ഞാനീ സുഖദുഃഖാദിരൂപ പുദ്ഗലകര്മകേ ഫലകോ ജാനതാ ഹൈ തഥാപി, പ്രാപ്യ, വികാര്യ ഔര നിര്വര്ത്യ ഐസാ ജോ വ്യാപ്യലക്ഷണവാലാ പരദ്രവ്യ- പരിണാമസ്വരൂപ കര്മ ഹൈ, ഉസേ ന കരനേവാലേ ഐസേ ഉസ ജ്ഞാനീകോ പുദ്ഗലകേ സാഥ കര്താകര്മഭാവ നഹീം ഹൈ