കാലായസവലയാദയ ഏവ ഭവേയുഃ, ന പുനര്ജാമ്ബൂനദകുണ്ഡലാദയഃ; തഥാ ജീവസ്യ സ്വയം പരിണാമ-
സ്വഭാവത്വേ സത്യപി, കാരണാനുവിധായിത്വാദേവ കാര്യാണാം, അജ്ഞാനിനഃ സ്വയമജ്ഞാനമയാദ്ഭാവാദജ്ഞാന-
ജാതിമനതിവര്തമാനാ വിവിധാ അപ്യജ്ഞാനമയാ ഏവ ഭാവാ ഭവേയുഃ, ന പുനര്ജ്ഞാനമയാഃ, ജ്ഞാനിനശ്ച
സ്വയം ജ്ഞാനമയാദ്ഭാവാജ്ജ്ഞാനജാതിമനതിവര്തമാനാഃ സര്വേ ജ്ഞാനമയാ ഏവ ഭാവാ ഭവേയുഃ, ന
പുനരജ്ഞാനമയാഃ .
കി സ്വയം അജ്ഞാനമയ ഭാവ ഹൈ ഉസകേ — അജ്ഞാനമയ ഭാവമേംസേ, അജ്ഞാനജാതികാ ഉല്ലംഘന ന കരതേ ഹുഏ അനേക പ്രകാരകേ അജ്ഞാനമയ ഭാവ ഹീ ഹോതേ ഹൈം; കിന്തു ജ്ഞാനമയ ഭാവ നഹീം ഹോതേ, തഥാ ജ്ഞാനീകേ — ജോ കി സ്വയം ജ്ഞാനമയ ഭാവ ഹൈം ഉസകേ — ജ്ഞാനമയ ഭാവമേംസേ, ജ്ഞാനകീ ജാതികാ ഉല്ലംഘന ന കരതേ ഹുഏ സമസ്ത ജ്ഞാനമയ ഭാവ ഹീ ഹോതേ ഹൈം; കിന്തു അജ്ഞാനമയ ഭാവ നഹീം ഹോതേ .
ഭാവാര്ഥ : — ‘ജൈസാ കാരണ ഹോതാ ഹൈ വൈസാ ഹീ കാര്യ ഹോതാ ഹൈ’ ഇസ ന്യായസേ ജൈസേ ലോഹേമേംസേ ലൌഹമയ കഡാ ഇത്യാദി വസ്തുഏ ഹോതീ ഹൈം ഔര സുവര്ണമേംസേ സുവര്ണമയ ആഭൂഷണ ഹോതേ ഹൈം, ഇസീ പ്രകാര അജ്ഞാനീ സ്വയം അജ്ഞാനമയ ഭാവ ഹോനേസേ ഉസകേ (അജ്ഞാനമയ ഭാവമേംസേ) അജ്ഞാനമയ ഭാവ ഹീ ഹോതേ ഹൈം ഔര ജ്ഞാനീ സ്വയം ജ്ഞാനമയ ഭാവ ഹോനേസേ ഉസകേ (ജ്ഞാനമയ ഭാവമേംസേ) ജ്ഞാനമയ ഭാവ ഹീ ഹോതേ ഹൈം .
അജ്ഞാനീകേ ശുഭാശുഭ ഭാവോംമേം ആത്മബുദ്ധി ഹോനേസേ ഉസകേ സമസ്ത ഭാവ അജ്ഞാനമയ ഹീ ഹൈം .
അവിരത സമ്യഗ്ദൃഷ്ടി ( – ജ്ഞാനീ)കേ യദ്യപി ചാരിത്രമോഹകേ ഉദയ ഹോനേ പര ക്രോധാദിക ഭാവ പ്രവര്തതേ ഹൈം തഥാപി ഉസകേ ഉന ഭാവോംമേം ആത്മബുദ്ധി നഹീം ഹൈം, വഹ ഉന്ഹേം പരകേ നിമിത്തസേ ഉത്പന്ന ഉപാധി മാനതാ ഹൈ . ഉസകേ ക്രോധാദിക കര്മ ഉദയമേം ആകര ഖിര ജാതേ ഹൈം — വഹ ഭവിഷ്യകാ ഐസാ ബന്ധ നഹീം കരതാ കി ജിസസേ സംസാരപരിഭ്രമണ ബഢേ; ക്യോംകി (ജ്ഞാനീ) സ്വയം ഉദ്യമീ ഹോകര ക്രോധാദിഭാവരൂപ പരിണമതാ നഹീം ഹൈ, ഔര യദ്യപി ഉദയകീ ൧ബലവത്താസേ പരിണമതാ ഹൈ തഥാപി ജ്ഞാതൃത്വകാ ഉല്ലംഘന കരകേ പരിണമതാ നഹീം ഹൈ; ജ്ഞാനീകാ സ്വാമിത്വ നിരന്തര ജ്ഞാനമേം ഹീ വര്തതാ ഹൈ, ഇസലിയേ വഹ ക്രോധാദിഭാവോംകാ അന്യ ജ്ഞേയോംകീ ഭാ തി ജ്ഞാതാ ഹീ ഹൈ, കര്താ നഹീം . ഇസപ്രകാര ജ്ഞാനീകേ സമസ്ത ഭാവ ജ്ഞാനമയ ഹീ ഹൈം ..൧൩൦-൧൩൧..
ഹീ ഹോതേ ഹൈം, ഫി ര ഭീ വേ രുചിപൂര്വക നഹീം ഹോതേ ഇസ കാരണ ഉന ഭാവോംകോ ‘കര്മകീ ബലവത്താസേ ഹോനേവാലേ ഭാവ’
കഹനേമേം ആതേ ഹൈം . ഇസസേ ഐസാ നഹീം സമഝനാ കി ‘ജഡ ദ്രവ്യകര്മ ആത്മാകേ ഊ പര ലേശമാത്ര ഭീ ജോര കര സകതാ
ഭീ കമീ നഹീം ഹൈ, മാത്ര ചാരിത്രാദി സമ്ബന്ധീ നിര്ബലതാ ഹൈ — ഐസാ ആശയ ബതലാനേകേ ലിയേ ഐസാ കഹാ ഹൈ .’ ജഹാ
൨൦൮
൧ സമ്യഗ്ദൃഷ്ടികീ രുചി സര്വദാ ശുദ്ധാത്മദ്രവ്യകേ പ്രതി ഹീ ഹോതീ ഹൈ; ഉനകീ കഭീ രാഗദ്വേഷാദി ഭാവോംകീ രുചി നഹീം ഹോതീ .