അയമേക ഏവ കേവലം സമ്യഗ്ദര്ശനജ്ഞാനവ്യപദേശം കില ലഭതേ . യഃ ഖല്വഖിലനയ-പക്ഷാക്ഷുണ്ണതയാ വിശ്രാന്തസമസ്തവികല്പവ്യാപാരഃ സ സമയസാരഃ . യതഃ പ്രഥമതഃ ശ്രുതജ്ഞാനാവഷ്ടമ്ഭേന ജ്ഞാനസ്വഭാവമാത്മാനം നിശ്ചിത്യ, തതഃ ഖല്വാത്മഖ്യാതയേ, പരഖ്യാതിഹേതൂനഖിലാ ഏവേന്ദ്രിയാനിന്ദ്രിയ-ബുദ്ധീരവധാര്യ ആത്മാഭിമുഖീകൃതമതിജ്ഞാനതത്ത്വഃ, തഥാ നാനാവിധനയപക്ഷാലമ്ബനേനാനേക-വികല്പൈരാകുലയന്തീഃ ശ്രുതജ്ഞാനബുദ്ധീരപ്യവധാര്യ ശ്രുതജ്ഞാനതത്ത്വമപ്യാത്മാഭിമുഖീകുര്വന്നത്യന്തമവികല്പോ ഭൂത്വാ ഝഗിത്യേവ സ്വരസത ഏവ വ്യക്തീഭവന്തമാദിമധ്യാന്തവിമുക്തമനാകുലമേകം കേവലമഖിലസ്യാപി വിശ്വസ്യോപരി തരന്തമിവാഖണ്ഡ- പ്രതിഭാസമയമനന്തം വിജ്ഞാനഘനം പരമാത്മാനം സമയസാരം വിന്ദന്നേവാത്മാ സമ്യഗ്ദൃശ്യതേ ജ്ഞായതേ ച; തതഃ സമ്യഗ്ദര്ശനം ജ്ഞാനം ച സമയസാര ഏവ
ഹൈ [സഃ ] വഹ [സമയസാരഃ ] സമയസാര ഹൈ; [ഏഷഃ ] ഇസീകോ ( – സമയസാരകോ ഹീ) [കേവലം ] കേവല [സമ്യഗ്ദര്ശനജ്ഞാനമ് ] സമ്യഗ്ദര്ശന ഔര സമ്യഗ്ജ്ഞാന [ഇതി ] ഐസീ [വ്യപദേശമ് ] സംജ്ഞാ (നാമ) [ലഭതേ ] മിലതീ ഹൈ . (നാമോംകേ ഭിന്ന ഹോനേ പര ഭീ വസ്തു ഏക ഹീ ഹൈ .)
ടീകാ : — ജോ വാസ്തവമേം സമസ്ത നയപക്ഷോംകേ ദ്വാരാ ഖംഡിത ന ഹോനേസേ ജിസകാ സമസ്ത വികല്പോംകാ വ്യാപാര രുക ഗയാ ഹൈ ഐസാ ഹൈ, സോ സമയസാര ഹൈ; വാസ്തവമേം ഇസ ഏകകോ ഹീ കേവല സമ്യഗ്ദര്ശന ഔര സമ്യഗ്ജ്ഞാനകാ നാമ പ്രാപ്ത ഹൈ . (സമ്യഗ്ദര്ശന ഔര സമ്യഗ്ജ്ഞാന സമയസാരസേ അലഗ നഹീം ഹൈ, ഏക ഹീ ഹൈ .)
പ്രഥമ, ശ്രുതജ്ഞാനകേ അവലമ്ബനസേ ജ്ഞാനസ്വഭാവ ആത്മാകാ നിശ്ചയ കരകേ, ഔര ഫി ര ആത്മാകീ പ്രഗട പ്രസിദ്ധികേ ലിയേ, പര പദാര്ഥകീ പ്രസിദ്ധികീ കാരണഭൂത ജോ ഇന്ദ്രിയോം ദ്വാരാ ഔര മനകേ ദ്വാരാ പ്രവര്തമാന ബുദ്ധിയാ ഉന സബകോ മര്യാദാമേം ലാകര ജിസനേ മതിജ്ഞാന – തത്ത്വകോ ( – മതിജ്ഞാനകേ സ്വരൂപകോ) ആത്മസന്മുഖ കിയാ ഹൈ ഐസാ, തഥാ ജോ നാനാ പ്രകാരകേ നയപക്ഷോംകേ ആലമ്ബനസേ ഹോനേവാലേ അനേക വികല്പോംകേ ദ്വാരാ ആകുലതാ ഉത്പന്ന കരനേവാലീ ശ്രുതജ്ഞാനകീ ബുദ്ധിയോംകോ ഭീ മര്യാദാമേം ലാകര ശ്രുതജ്ഞാന- തത്ത്വകോ ഭീ ആത്മസന്മുഖ കരതാ ഹുആ, അത്യന്ത വികല്പരഹിത ഹോകര, തത്കാല നിജ രസസേ ഹീ പ്രഗട ഹോനേവാലേ, ആദി-മധ്യ-അന്തസേ രഹിത, അനാകുല, കേവല ഏക, സമ്പൂര്ണ ഹീ വിശ്വ പര മാനോം തൈരതാ ഹോ ഐസേ അഖണ്ഡ പ്രതിഭാസമയ, അനന്ത, വിജ്ഞാനഘന, പരമാത്മാരൂപ സമയസാരകാ ജബ ആത്മാ അനുഭവ കരതാ ഹൈ ഉസീസമയ ആത്മാ സമ്യക്തയാ ദിഖാഈ ദേതാ ഹൈ (അര്ഥാത് ഉസകീ ശ്രദ്ധാ കീ ജാതീ ഹൈ) ഔര ജ്ഞാത ഹോതാ ഹൈ, ഇസലിയേ സമയസാര ഹീ സമ്യഗ്ദര്ശന ഔര സമ്യഗ്ജ്ഞാന ഹൈ
ഭാവാര്ഥ : — ആത്മാകോ പഹലേ ആഗമജ്ഞാനസേ ജ്ഞാനസ്വരൂപ നിശ്ചയ കരകേ ഫി ര ഇന്ദ്രിയബുദ്ധിരൂപ മതിജ്ഞാനകോ ജ്ഞാനമാത്രമേം ഹീ മിലാകര, തഥാ ശ്രുതജ്ഞാനരൂപീ നയോംകേ വികല്പോംകോ മിടാകര ശ്രുതജ്ഞാനകോ ഭീ നിര്വികല്പ കരകേ, ഏക അഖണ്ഡ പ്രതിഭാസകാ അനുഭവ കരനാ ഹീ ‘സമ്യഗ്ദര്ശന ഔര സമ്യഗ്ജ്ഞാന’കേ