ശിവസ്യായം ഹേതുഃ സ്വയമപി യതസ്തച്ഛിവ ഇതി .
തതോ ജ്ഞാനാത്മത്വം ഭവനമനുഭൂതിര്ഹി വിഹിതമ് ..൧൦൫..
ഭാവാര്ഥ : — ജ്ഞാനരൂപ പരിണമന ഹീ മോക്ഷകാ കാരണ ഹൈ ഔര അജ്ഞാനരൂപ പരിണമന ഹീ ബന്ധകാ കാരണ ഹൈ; വ്രത, നിയമ, ശീല, തപ ഇത്യാദി ശുഭ ഭാവരൂപ ശുഭകര്മ കഹീം മോക്ഷകേ കാരണ നഹീം ഹൈം, ജ്ഞാനരൂപ പരിണമിത ജ്ഞാനീകേ വേ ശുഭ കര്മ ന ഹോനേ പര ഭീ വഹ മോക്ഷകോ പ്രാപ്ത കരതാ ഹൈ; തഥാ അജ്ഞാനരൂപ പരിണമിത അജ്ഞാനീകേ വേ ശുഭ കര്മ ഹോനേ പര ഭീ വഹ ബന്ധകോ പ്രാപ്ത കരതാ ഹൈ ..൧൫൩..
അബ ഇസീ അര്ഥകാ കലശരൂപ കാവ്യ കഹതേ ഹൈം : —
ശ്ലോകാര്ഥ : — [യദ് ഏതദ് ധ്രുവമ് അചലമ് ജ്ഞാനാത്മാ ഭവനമ് ആഭാതി ] ജോ യഹ ജ്ഞാനസ്വരൂപ ആത്മാ ധ്രുവരൂപസേ ഔര അചലരൂപസേ ജ്ഞാനസ്വരൂപ ഹോതാ ഹുആ — പരിണമതാ ഹുആ ഭാസിത ഹോതാ ഹൈ [അയം ശിവസ്യ ഹേതുഃ ] വഹീ മോക്ഷകാ ഹേതു ഹൈ, [യതഃ ] ക്യോംകി [തത് സ്വയമ് അപി ശിവഃ ഇതി ] വഹ സ്വയമേവ മോക്ഷസ്വരൂപ ഹൈ; [അതഃ അന്യത് ] ഉസകേ അതിരിക്ത ജോ അന്യ കുഛ ഹൈ [ബന്ധസ്യ ] വഹ ബന്ധകാ ഹേതു ഹൈ, [യതഃ ] ക്യോംകി [തത് സ്വയമ് അപി ബന്ധഃ ഇതി ] വഹ സ്വയമേവ ബന്ധസ്വരൂപ ഹൈ . [തതഃ ] ഇസലിയേ [ജ്ഞാനാത്മത്വം ഭവനമ് ] ജ്ഞാനസ്വരൂപ ഹോനേകാ ( – ജ്ഞാനസ്വരൂപ പരിണമിത ഹോനേകാ) അര്ഥാത് [അനുഭൂതിഃ ഹി ] അനുഭൂതി ക രനേകാ ഹീ [വിഹിതമ് ] ആഗമമേം വിധാന ഹൈ .൧൦൫.
അബ ഫി ര ഭീ, പുണ്യകര്മകേ പക്ഷപാതീകോ സമഝാനേകേ ലിയേ ഉസകാ ദോഷ ബതലാതേ ഹൈം : —
ഗാഥാര്ഥ : — [യേ ] ജോ [പരമാര്ഥബാഹ്യാ ] പരമാര്ഥസേ ബാഹ്യ ഹൈം [തേ ] വേ [മോക്ഷഹേതുമ് ] മോക്ഷകേ