മോക്ഷഹേതുഃ കില സമ്യഗ്ദര്ശനജ്ഞാനചാരിത്രാണി . തത്ര സമ്യഗ്ദര്ശനം തു ജീവാദിശ്രദ്ധാനസ്വഭാവേന ജ്ഞാനസ്യ ഭവനമ് . ജീവാദിജ്ഞാനസ്വഭാവേന ജ്ഞാനസ്യ ഭവനം ജ്ഞാനമ് . രാഗാദിപരിഹരണസ്വഭാവേന ജ്ഞാനസ്യ ഭവനം ചാരിത്രമ് . തദേവം സമ്യഗ്ദര്ശനജ്ഞാനചാരിത്രാണ്യേകമേവ ജ്ഞാനസ്യ ഭവനമായാതമ് . തതോ ജ്ഞാനമേവ പരമാര്ഥമോക്ഷഹേതുഃ . ഇത്യാദി ശുഭ കര്മോംകാ മോക്ഷകേ ഹേതുകേ രൂപമേം ആശ്രയ കരതേ ഹൈം ..൧൫൪..
ഗാഥാര്ഥ : — [ജീവാദിശ്രദ്ധാനം ] ജീവാദി പദാര്ഥോംകാ ശ്രദ്ധാന [സമ്യക്ത്വം ] സമ്യക്ത്വ ഹൈ, [തേഷാം അധിഗമഃ ] ഉന ജീവാദി പദാര്ഥോംകാ അധിഗമ [ജ്ഞാനമ് ] ജ്ഞാന ഹൈ ഔര [രാഗാദിപരിഹരണം ] രാഗാദികാ ത്യാഗ [ചരണം ] ചാരിത്ര ഹൈ; — [ഏഷഃ തു ] യഹീ [മോക്ഷപഥഃ ] മോക്ഷകാ മാര്ഗ ഹൈ .
ടീകാ : — മോക്ഷകാ കാരണ വാസ്തവമേം സമ്യഗ്ദര്ശന-ജ്ഞാന-ചാരിത്ര ഹൈ . ഉസമേം, സമ്യഗ്ദര്ശന തോ ജീവാദി പദാര്ഥോംകേ ശ്രദ്ധാനസ്വഭാവരൂപ ജ്ഞാനകാ ഹോനാ – പരിണമന കരനാ ഹൈ; ജീവാദി പദാര്ഥോംകേ ജ്ഞാനസ്വഭാവരൂപ ജ്ഞാനകാ ഹോനാ — പരിണമന കരനാ സോ ജ്ഞാന ഹൈ; രാഗാദികേ ത്യാഗസ്വഭാവരൂപ ജ്ഞാനകാ ഹോനാ — പരിണമന കരനാ സോ ചാരിത്ര ഹൈ . അതഃ ഇസപ്രകാര യഹ ഫലിത ഹുആ കി സമ്യഗ്ദര്ശന-ജ്ഞാന- ചാരിത്ര യേ തീനോം ഏക ജ്ഞാനകാ ഹീ ഭവന ( – പരിണമന) ഹൈ . ഇസലിയേ ജ്ഞാന ഹീ മോക്ഷകാ പരമാര്ഥ (വാസ്തവിക) കാരണ ഹൈ .
ഭാവാര്ഥ : — ആത്മാകാ അസാധാരണ സ്വരൂപ ജ്ഞാന ഹീ ഹൈ . ഔര ഇസ പ്രകരണമേം ജ്ഞാനകോ ഹീ പ്രധാന കരകേ വിവേചന കിയാ ഹൈ . ഇസലിയേ ‘സമ്യഗ്ദര്ശന, ജ്ഞാന ഔര ചാരിത്ര — ഇന തീനോം സ്വരൂപ ജ്ഞാന ഹീ പരിണമിത ഹോതാ ഹൈ’ യഹ കഹകര ജ്ഞാനകോ ഹീ മോക്ഷകാ കാരണ കഹാ ഹൈ . ജ്ഞാന ഹൈ വഹ അഭേദ വിവക്ഷാമേം