ജമ്ഹാ ദു ജഹണ്ണാദോ ണാണഗുണാദോ പുണോ വി പരിണമദി .
ജ്ഞാനഗുണസ്യ ഹി യാവജ്ജഘന്യോ ഭാവഃ താവത് തസ്യാന്തര്മുഹൂര്തവിപരിണാമിത്വാത് പുനഃ പുനരന്യ- തയാസ്തി പരിണാമഃ . സ തു, യഥാഖ്യാതചാരിത്രാവസ്ഥായാ അധസ്താദവശ്യമ്ഭാവിരാഗസദ്ഭാവാത്, ബന്ധഹേതുരേവ സ്യാത് .
ഏവം സതി കഥം ജ്ഞാനീ നിരാസ്രവ ഇതി ചേത് —
ഗാഥാര്ഥ : — [യസ്മാത് തു ] ക്യോംകി [ജ്ഞാനഗുണഃ ] ജ്ഞാനഗുണ, [ജഘന്യാത് ജ്ഞാനഗുണാത് ] ജഘന്യ ജ്ഞാനഗുണകേ കാരണ [പുനരപി ] ഫി രസേ ഭീ [അന്യത്വം ] അന്യരൂപസേ [പരിണമതേ ] പരിണമന കരതാ ഹൈ, [തേന തു ] ഇസലിയേ [സഃ ] വഹ (ജ്ഞാനഗുണ) [ബന്ധക : ] ക ര്മോംകാ ബംധക [ഭണിതഃ ] ക ഹാ ഗയാ ഹൈ .
ടീകാ : — ജബ തക ജ്ഞാനഗുണകാ ജഘന്യ ഭാവ ഹൈ ( — ക്ഷായോപശമിക ഭാവ ഹൈ) തബ തക വഹ (ജ്ഞാനഗുണ) അന്തര്മുഹൂര്തമേം വിപരിണാമകോ പ്രാപ്ത ഹോതാ ഹൈ, ഇസലിയേ പുനഃ പുനഃ ഉസകാ അന്യരൂപ പരിണമന ഹോതാ ഹൈ . വഹ (ജ്ഞാനഗുണകാ ജഘന്യ ഭാവസേ പരിണമന), യഥാഖ്യാതചാരിത്ര-അവസ്ഥാകേ നീചേ അവശ്യമ്ഭാവീ രാഗകാ സദ്ഭാവ ഹോനേസേ, ബന്ധകാ കാരണ ഹീ ഹൈ .
ഭാവാര്ഥ : — ക്ഷായോപശമികജ്ഞാന ഏക ജ്ഞേയ പര അന്തര്മുഹൂര്ത ഹീ ഠഹരതാ ഹൈ, ഫി ര വഹ അവശ്യ ഹീ അന്യ ജ്ഞേയകോ അവലമ്ബതാ ഹൈ; സ്വരൂപമേം ഭീ വഹ അന്തര്മുഹൂര്ത ഹീ ടിക സകതാ ഹൈ, ഫി ര വഹ വിപരിണാമകോ പ്രാപ്ത ഹോതാ ഹൈ . ഇസലിയേ ഐസാ അനുമാന ഭീ ഹോ സകതാ ഹൈ കി സമ്യഗ്ദൃഷ്ടി ആത്മാ സവികല്പ ദശാമേം ഹോ യാ നിര്വികല്പ അനുഭവദശാമേം ഹോ — ഉസേ യഥാഖ്യാതചാരിത്ര-അവസ്ഥാ ഹോനേകേ പൂര്വ അവശ്യ ഹീ രാഗഭാവകാ സദ്ഭാവ ഹോതാ ഹൈ; ഔര രാഗ ഹോനേസേ ബന്ധ ഭീ ഹോതാ ഹൈ . ഇസലിയേ ജ്ഞാനഗുണകേ ജഘന്യ ഭാവകോ ബന്ധകാ ഹേതു കഹാ ഗയാ ഹൈ ..൧൭൧..
അബ പുനഃ പ്രശ്ന ഹോതാ ഹൈ കി — യദി ഐസാ ഹൈ (അര്ഥാത് ജ്ഞാനഗുണകാ ജഘന്യ ഭാവ ബന്ധകാ കാരണ ഹൈ) തോ ഫി ര ജ്ഞാനീ നിരാസ്രവ കൈസേ ഹൈ ? ഉസകേ ഉത്തരസ്വരൂപ ഗാഥാ കഹതേ ഹൈം : —
൨൭൦