യതഃ സദവസ്ഥായാം തദാത്വപരിണീതബാലസ്ത്രീവത് പൂര്വമനുപഭോഗ്യത്വേപി വിപാകാവസ്ഥായാം പ്രാപ്ത- യൌവനപൂര്വപരിണീതസ്ത്രീവത് ഉപഭോഗ്യത്വാത് ഉപയോഗപ്രായോഗ്യം പുദ്ഗലകര്മദ്രവ്യപ്രത്യയാഃ സന്തോപി കര്മോദയ- കാര്യജീവഭാവസദ്ഭാവാദേവ ബധ്നന്തി, തതോ ജ്ഞാനിനോ യദി ദ്രവ്യപ്രത്യയാഃ പൂര്വബദ്ധാഃ സന്തി സന്തു, തഥാപി സ തു നിരാസ്രവ ഏവ കര്മോദയകാര്യസ്യ രാഗദ്വേഷമോഹരൂപസ്യാസ്രവഭാവസ്യാഭാവേ ദ്രവ്യപ്രത്യയാനാമബന്ധ- ഹേതുത്വാത് . ഉപഭോഗ്യ [ഭവന്തി ] ഹോതേ ഹൈം [തഥാ ] ഉസീപ്രകാര, [ജ്ഞാനാവരണാദിഭാവൈഃ ] ജ്ഞാനാവരണാദി ഭാവസേ [സപ്താഷ്ടവിധാനി ഭൂതാനി ] സാത-ആഠ പ്രകാരസേ ഹോനേവാലേ കര്മോംകോ [ബധ്നാതി ] ബാ ധതേ ഹൈം . [സന്തി തു ] സത്താ-അവസ്ഥാമേം വേ [നിരുപഭോഗ്യാനി ] നിരൂപഭോഗ്യ ഹൈം അര്ഥാത് ഭോഗനേയോഗ്യ നഹീം ഹൈം — [യഥാ ] ജൈസേ [ഇഹ ] ഇസ ജഗതമേം [ബാലാ സ്ത്രീ ] ബാല സ്ത്രീ [പുരുഷസ്യ ] പുരുഷകേ ലിയേ നിരുപഭോഗ്യ ഹൈ . [യഥാ ] ജൈസേ [തരുണീ സ്ത്രീ ] തരുണ സ്ത്രീ (യുവതീ) [നരസ്യ ] പുരുഷകോ [ബധ്നാതി ] ബാ ധ ലേതീ ഹൈ, ഉസീപ്രകാര [താനി ] വേ [ഉപഭോഗ്യാനി ] ഉപഭോഗ്യ അര്ഥാത് ഭോഗനേ യോഗ്യ ഹോനേ പര ബന്ധന കരതേ ഹൈം [ഏതേന തു കാരണേന ] ഇസ കാരണസേ [സമ്യഗ്ദൃഷ്ടിഃ ] സമ്യഗ്ദൃഷ്ടികോ [അബന്ധക : ] അബന്ധക [ഭണിതഃ ] ക ഹാ ഹൈ, ക്യോംകി [ആസ്രവഭാവാഭാവേ ] ആസ്രവഭാവകേ അഭാവമേം [പ്രത്യയാഃ ] പ്രത്യയോംകോ [ബന്ധകാഃ ] (ക ര്മോംകാ) ബന്ധക [ന ഭണിതാഃ ] നഹീം കഹാ ഹൈ
ടീകാ : — ജൈസേ പഹലേ തോ തത്കാലകീ പരിണീത ബാല സ്ത്രീ അനുപഭോഗ്യ ഹൈ, കിന്തു യൌവനകോ പ്രാപ്ത വഹ പഹലേകീ പരിണീത സ്ത്രീ യൌവനാവസ്ഥാമേം ഉപഭോഗ്യ ഹോതീ ഹൈ ഔര ജിസപ്രകാര ഉപഭോഗ്യ ഹോ തദനുസാര വഹ, പുരുഷകേ രാഗഭാവകേ കാരണ ഹീ, പുരുഷകോ ബന്ധന കരതീ ഹൈ — വശമേം കരതീ ഹൈ, ഇസീപ്രകാര ജോ പഹലേ തോ സത്താവസ്ഥാമേം അനുപഭോഗ്യ ഹൈം, കിന്തു വിപാക-അവസ്ഥാമേം ഉപഭോഗയോഗ്യ ഹോതേ ഹൈം ഐസേ പുദ്ഗലകര്മരൂപ ദ്രവ്യപ്രത്യയ ഹോനേ പര ഭീ വേ ഉപയോഗകേ പ്രയോഗ അനുസാര (അര്ഥാത് ദ്രവ്യപ്രത്യയോംകേ ഉപഭോഗമേം ഉപയോഗ പ്രയുക്ത ഹോ തദനുസാര), കര്മോദയകേ കാര്യരൂപ ജീവഭാവകേ സദ്ഭാവകേ കാരണ ഹീ, ബന്ധന കരതേ ഹൈം . ഇസലിയേ ജ്ഞാനീകേ യദി പൂര്വബദ്ധ ദ്രവ്യപ്രത്യയ വിദ്യമാന ഹൈം, തോ ഭലേ രഹേം; തഥാപി വഹ (ജ്ഞാനീ) തോ നിരാസ്രവ ഹീ ഹൈ, ക്യോംകി കര്മോദയകാ കാര്യ ജോ രാഗദ്വേഷമോഹരൂപ ആസ്രവഭാവ ഹൈ ഉസകേ അഭാവമേം ദ്രവ്യപ്രത്യയ ബന്ധകേ കാരണ നഹീം ഹൈം . (ജൈസേ യദി പുരുഷകോ രാഗഭാവ ഹോ തോ ഹീ യൌവനാവസ്ഥാകോ പ്രാപ്ത സ്ത്രീ ഉസേ വശ കര സകതീ ഹൈ ഇസീപ്രകാര ജീവകേ ആസ്രവഭാവ ഹോ തബ ഹീ ഉദയപ്രാപ്ത ദ്രവ്യപ്രത്യയ നവീന ബന്ധ കര സകതേ ഹൈം .)
ഭാവാര്ഥ : — ദ്രവ്യാസ്രവോംകേ ഉദയ ഔര ജീവകേ രാഗദ്വേഷമോഹഭാവകാ നിമിത്ത-നൈമിത്തികഭാവ ഹൈ . ദ്രവ്യാസ്രവോംകേ ഉദയ ബിനാ ജീവകേ ഭാവാസ്രവ നഹീം ഹോ സകതാ ഔര ഇസലിയേ ബന്ധ ഭീ നഹീം ഹോ സകതാ . ദ്രവ്യാസ്രവോംകാ ഉദയ ഹോനേ പര ജീവ ജൈസേ ഉസമേം യുക്ത ഹോ അര്ഥാത് ജിസപ്രകാര ഉസേ ഭാവാസ്രവ ഹോ ഉസീപ്രകാര ദ്രവ്യാസ്രവ നവീന ബന്ധകേ കാരണ ഹോതേ ഹൈം . യദി ജീവ ഭാവാസ്രവ ന കരേ തോ ഉസകേ നവീന ബന്ധ നഹീം ഹോതാ .