മൈകാഗ്യ്രമേവ കലയന്തി സദൈവ യേ തേ .
പശ്യന്തി ബന്ധവിധുരം സമയസ്യ സാരമ് ..൧൨൦..
സമ്യഗ്ദൃഷ്ടികോ ജ്ഞാനീ കഹാ ജാതാ ഹൈ വഹ യോഗ്യ ഹീ ഹൈ . ‘ജ്ഞാനീ’ ശബ്ദ മുഖ്യതയാ തീന അപേക്ഷാഓംകോ ലേകര പ്രയുക്ത ഹോതാ ഹൈ : — (൧) പ്രഥമ തോ, ജിസേ ജ്ഞാന ഹോ വഹ ജ്ഞാനീ കഹലാതാ ഹൈ; ഇസപ്രകാര സാമാന്യ ജ്ഞാനകീ അപേക്ഷാസേ സഭീ ജീവ ജ്ഞാനീ ഹൈ . (൨) യദി സമ്യക് ജ്ഞാന ഔര മിഥ്യാ ജ്ഞാനകീ അപേക്ഷാസേ വിചാര കിയാ ജായേ തോ സമ്യഗ്ദൃഷ്ടികോ സമ്യഗ്ജ്ഞാന ഹോതാ ഹൈ, ഇസലിഏ ഉസ അപേക്ഷാസേ വഹ ജ്ഞാനീ ഹൈ, ഔര മിഥ്യാദൃഷ്ടി അജ്ഞാനീ ഹൈ . (൩) സമ്പൂര്ണ ജ്ഞാന ഔര അപൂര്ണ ജ്ഞാനകീ അപേക്ഷാസേ വിചാര കിയാ ജായേ തോ കേവലീ ഭഗവാന ജ്ഞാനീ ഹൈം ഔര ഛദ്മസ്ഥ അജ്ഞാനീ ഹൈം, ക്യോംകി സിദ്ധാന്തമേം പാ ച ഭാവോംകാ കഥന കരനേ പര ബാരഹവേം ഗുണസ്ഥാന തക അജ്ഞാനഭാവ കഹാ ഹൈ . ഇസപ്രകാര അനേകാന്തസേ അപേക്ഷാകേ ദ്വാരാ വിധിനിഷേധനിര്ബാധരൂപസേ സിദ്ധ ഹോതാ ഹൈ; സര്വഥാ ഏകാന്തസേ കുഛ ഭീ സിദ്ധ നഹീം ഹോതാ ..൧൭൭-൧൭൮..
അബ, ജ്ഞാനീകോ ബന്ധ നഹീം ഹോതാ യഹ ശുദ്ധനയകാ മാഹാത്മ്യ ഹൈ, ഇസലിയേ ശുദ്ധനയകീ മഹിമാ ദര്ശക കാവ്യ കഹതേ ഹൈം : —
ശ്ലോകാര്ഥ : — [ഉദ്ധതബോധചിഹ്നമ് ശുദ്ധനയമ് അധ്യാസ്യ ] ഉദ്ധത ജ്ഞാന ( – ജോ കി കിസീകേ ദബായേ നഹീം ദബ സക താ ഐസാ ഉന്നത ജ്ഞാന) ജിസകാ ലക്ഷണ ഹൈ ഐസേ ശുദ്ധനയമേം രഹകര അര്ഥാത് ശുദ്ധനയകാ ആശ്രയ ലേകര [യേ ] ജോ [സദാ ഏവ ] സദാ ഹീ [ഐകാഗ്യ്രാമ് ഏവ ] ഏകാഗ്രതാകാ ഹീ [ക ലയന്തി ] അഭ്യാസ ക രതേ ഹൈം [തേ ] വേ, [സതതം ] നിരന്തര [രാഗാദിമുക്തമനസഃ ഭവന്തഃ ] രാഗാദിസേ രഹിത ചിത്തവാലേ വര്തതേ ഹുഏ, [ബന്ധവിധുരം സമയസ്യ സാരമ് ] ബംധരഹിത സമയകേ സാരകോ (അപനേ ശുദ്ധ ആത്മസ്വരൂപകോ) [പശ്യന്തി ] ദേഖതേ ഹൈം — അനുഭവ കരതേ ഹൈം
ഭാവാര്ഥ : — യഹാ ശുദ്ധനയകേ ദ്വാരാ ഏകാഗ്രതാകാ അഭ്യാസ കരനേകോ കഹാ ഹൈ . ‘മൈം കേവല ജ്ഞാനസ്വരൂപ ഹൂ , ശുദ്ധ ഹൂ ’ — ഐസാ ജോ ആത്മദ്രവ്യകാ പരിണമന വഹ ശുദ്ധനയ . ഐസേ പരിണമനകേ കാരണ വൃത്തി ജ്ഞാനകീ ഓര ഉന്മുഖ ഹോതീ രഹേ ഔര സ്ഥിരതാ ബഢതീ ജായേ സോ ഏകാഗ്രതാകാ അഭ്യാസ .
ശുദ്ധനയ ശ്രുതജ്ഞാനകാ അംശ ഹൈ ഔര ശ്രുതജ്ഞാന തോ പരോക്ഷ ഹൈ, ഇസലിയേ ഇസ അപേക്ഷാസേ ശുദ്ധനയകേ ദ്വാരാ ഹോനേവാലാ ശുദ്ധ സ്വരൂപകാ അനുഭവ ഭീ പരോക്ഷ ഹൈ . ഔര വഹ അനുഭവ ഏകദേശ ശുദ്ധ ഹൈ ഇസ അപേക്ഷാസേ ഉസേ വ്യവഹാരസേ പ്രത്യക്ഷ ഭീ കഹാ ജാതാ ഹൈ . സാക്ഷാത് ശുദ്ധനയ തോ കേവലജ്ഞാന ഹോനേ പര ഹോതാ ഹൈ .൧൨൦.