സന്തി താവജ്ജീവസ്യ ആത്മകര്മൈകത്വാധ്യാസമൂലാനി മിഥ്യാത്വാജ്ഞാനാവിരതിയോഗലക്ഷണാനി അധ്യവസാനാനി . താനി രാഗദ്വേഷമോഹലക്ഷണസ്യാസ്രവഭാവസ്യ ഹേതവഃ . ആസ്രവഭാവഃ കര്മഹേതുഃ . കര്മ നോകര്മഹേതുഃ . നോകര്മ സംസാരഹേതുഃ ഇതി . തതോ നിത്യമേവായമാത്മാ ആത്മകര്മണോരേകത്വാധ്യാസേന മിഥ്യാത്വാജ്ഞാനാവിരതിയോഗമയമാത്മാനമധ്യവസ്യതി . തതോ രാഗദ്വേഷമോഹരൂപമാസ്രവഭാവം ഭാവയതി . തതഃ കര്മ ആസ്രവതി . തതോ നോകര്മ ഭവതി . തതഃ സംസാരഃ പ്രഭവതി . യദാ തു ആത്മകര്മണോര്ഭേദവിജ്ഞാനേന ശുദ്ധചൈതന്യചമത്കാരമാത്രമാത്മാനം ഉപലഭതേ തദാ മിഥ്യാത്വാജ്ഞാനാവിരതിയോഗലക്ഷണാനാം അധ്യവസാനാനാം ആസ്രവഭാവഹേതൂനാം ഭവത്യഭാവഃ . തദഭാവേ രാഗദ്വേഷമോഹരൂപാസ്രവഭാവസ്യ ഭവത്യഭാവഃ . തദഭാവേ ഭവതി കര്മാഭാവഃ . തദഭാവേപി ഭവതി നോകര്മാഭാവഃ . തദഭാവേപി ഭവതി സംസാരാഭാവഃ . ഇത്യേഷ സംവരക്രമഃ .

ടീകാ : — പഹലേ തോ ജീവകേ, ആത്മാ ഔര കര്മകേ ഏകത്വകാ അധ്യാസ (അഭിപ്രായ) ജിനകാ മൂല ഹൈ ഐസേ മിഥ്യാത്വ-അജ്ഞാന-അവിരതി-യോഗസ്വരൂപ അധ്യവസാന വിദ്യമാന ഹൈം, വേ രാഗദ്വേഷമോഹസ്വരൂപ ആസ്രവഭാവകേ കാരണ ഹൈം; ആസ്രവഭാവ കര്മകാ കാരണ ഹൈ; കര്മ-നോകര്മകാ കാരണ ഹൈ; ഔര നോകര്മ സംസാരകാ കാരണ ഹൈ . ഇസലിയേ — സദാ ഹീ യഹ ആത്മാ, ആത്മാ ഔര കര്മകേ ഏകത്വകേ അധ്യാസസേ മിഥ്യാത്വ-അജ്ഞാന-അവിരതി-യോഗമയ ആത്മാകോ മാനതാ ഹൈ (അര്ഥാത് മിഥ്യാത്വാദി അധ്യവസാന കരതാ ഹൈ); തതഃ രാഗദ്വേഷമോഹരൂപ ആസ്രവഭാവകോ ഭാതാ ഹൈ, ഉസസേ കര്മാസ്രവ ഹോതാ ഹൈ; ഉസസേ നോകര്മ ഹോതാ ഹൈ; ഔര ഉസസേ സംസാര ഉത്പന്ന ഹോതാ ഹൈ . കിന്തു ജബ (വഹ ആത്മാ), ആത്മാ ഔര കര്മകേ ഭേദവിജ്ഞാനകേ ദ്വാരാ ശുദ്ധ ചൈതന്യചമത്കാരമാത്ര ആത്മാകോ ഉപലബ്ധ കരതാ ഹൈ — അനുഭവ കരതാ ഹൈ തബ മിഥ്യാത്വ, അജ്ഞാന, അവിരതി ഔര യോഗസ്വരൂപ അധ്യവസാന, ജോ കി ആസ്രവഭാവകേ കാരണ ഹൈം ഉനകാ അഭാവ ഹോതാ ഹൈ; അധ്യവസാനോംകാ അഭാവ ഹോനേ പര രാഗദ്വേഷമോഹരൂപ ആസ്രവഭാവകാ അഭാവ ഹോതാ ഹൈ; ആസ്രവഭാവകാ അഭാവ ഹോനേ പര കര്മകാ അഭാവ ഹോതാ ഹൈ; കര്മകാ അഭാവ ഹോനേ പര നോകര്മകാ അഭാവ ഹോതാ ഹൈ; ഔര നോകര്മകാ അഭാവ ഹോനേ പര സംവരകാ അഭാവ ഹോതാ ഹൈ . ഇസപ്രകാര യഹ സംവരകാ ക്രമ ഹൈ .

ഭാവാര്ഥ : — ജീവകേ ജബ തക ആത്മാ ഔര കര്മകേ ഏകത്വകാ ആശയ ഹൈ — ഭേദവിജ്ഞാന നഹീം ഹൈ തബ തക മിഥ്യാത്വ, അജ്ഞാന, അവിരതി ഔര യോഗസ്വരൂപ അധ്യവസാന വര്തതേ ഹൈം, അധ്യവസാനസേ രാഗദ്വേഷമോഹരൂപ ആസ്രവഭാവ ഹോതാ ഹൈ, ആസ്രവഭാവസേ കര്മ ബ ധതാ ഹൈ, കര്മസേ ശരീരാദി നോകര്മ ഉത്പന്ന ഹോതാ ഹൈ ഔര നോകര്മസേ സംസാര ഹൈ . പരന്തു ജബ ഉസേ ആത്മാ ഔര കര്മകാ ഭേദവിജ്ഞാന ഹോതാ ഹൈ തബ ശുദ്ധ ആത്മാകീ ഉപലബ്ധി ഹോനേസേ മിഥ്യാത്വാദി അധ്യവസാനോംകാ അഭാവ ഹോതാ ഹൈ, ഔര അധ്യവസാനകേ അഭാവസേ രാഗദ്വേഷമോഹരൂപ ആസ്രവകാ അഭാവ ഹോതാ ഹൈ, ആസ്രവകേ അഭാവസേ കര്മ നഹീം ബ ധതാ, കര്മകേ അഭാവസേ ശരീരാദി നോകര്മ ഉത്പന്ന നഹീം ഹോതേ ഔര നോകര്മകേ അഭാവസേ സംസാരകാ അഭാവ ഹോതാ ഹൈ . — ഇസപ്രകാര സംവരകാ അനുക്രമ ജാനനാ ചാഹിയേ ..൧൯൦ സേ ൧൯൨..

൨൯൮