യഥാ ഖലു ശംഖസ്യ പരദ്രവ്യമുപഭുംജാനസ്യാപി ന പരേണ ശ്വേതഭാവഃ കൃഷ്ണഃ കര്തും ശക്യേത, പരസ്യ പരഭാവത്വനിമിത്തത്വാനുപപത്തേഃ, തഥാ കില ജ്ഞാനിനഃ പരദ്രവ്യമുപഭുംജാനസ്യാപി ന പരേണ ജ്ഞാനമജ്ഞാനം കര്തും ശക്യേത, പരസ്യ പരഭാവത്വനിമിത്തത്വാനുപപത്തേഃ . തതോ ജ്ഞാനിനഃ പരാപരാധനിമിത്തോ നാസ്തി ബന്ധഃ .
ഗാഥാര്ഥ : — [ശംഖസ്യ ] ജൈസേ ശംഖ [വിവിധാനി ] അനേക പ്രകാരകേ [സചിത്താചിത്തമിശ്രിതാനി ] സചിത്ത, അചിത്ത ഔര മിശ്ര [ദ്രവ്യാണി ] ദ്രവ്യോംകോ [ഭുഞ്ജാനസ്യ അപി ] ഭോഗതാ ഹൈ — ഖാതാ ഹൈ തഥാപി [ശ്വേതഭാവഃ ] ഉസകാ ശ്വേതഭാവ [കൃഷ്ണകഃ കര്തും ന അപി ശക്യതേ ] (കിസീകേ ദ്വാരാ) കാലാ നഹീം കിയാ ജാ സകതാ, [തഥാ ] ഇസീപ്രകാര [ജ്ഞാനിനഃ അപി ] ജ്ഞാനീ ഭീ [വിവിധാനി ] അനേക പ്രകാരകേ [സചിത്താചിത്തമിശ്രിതാനി ] സചിത്ത, അചിത്ത ഔര മിശ്ര [ദ്രവ്യാണി ] ദ്രവ്യോംകോ [ഭുഞ്ജാനസ്യ അപി ] ഭോഗേ തഥാപി ഉസകേ [ജ്ഞാനം ] ജ്ഞാനകോ [അജ്ഞാനതാം നേതുമ് ന ശക്യമ് ] (കിസീകേ ദ്വാരാ) അജ്ഞാനരൂപ നഹീം കിയാ ജാ സകതാ .
[യദാ ] ജബ [സഃ ഏവ ശംഖഃ ] വഹീ ശംഖ (സ്വയം) [തകം ശ്വേതസ്വഭാവം ] ഉസ ശ്വേത സ്വഭാവകോ [പ്രഹായ ] ഛോഡകര [കൃഷ്ണഭാവം ഗച്ഛേത് ] കൃ ഷ്ണഭാവകോ പ്രാപ്ത ഹോതാ ഹൈ (കൃ ഷ്ണരൂപ പരിണമിത ഹോതാ ഹൈ) [തദാ ] തബ [ശുക്ലത്വം പ്രജഹ്യാത് ] ശുക്ലത്വകോ ഛോഡ ദേതാ ഹൈ (അര്ഥാത് കാലാ ഹോ ജാതാ ഹൈ), [തഥാ ] ഇസീപ്രകാര [ഖലു ] വാസ്തവമേം [ജ്ഞാനീ അപി ] ജ്ഞാനീ ഭീ (സ്വയം) [യദാ ] ജബ [തകം ജ്ഞാനസ്വഭാവം ] ഉസ ജ്ഞാനസ്വഭാവകോ [പ്രഹായ ] ഛോഡകര [അജ്ഞാനേന ] അജ്ഞാനരൂപ [പരിണതഃ ] പരിണമിത ഹോതാ ഹൈ [തദാ ] തബ [അജ്ഞാനതാം ] അജ്ഞാനതാകോ [ഗച്ഛേത് ] പ്രാപ്ത ഹോതാ ഹൈ .
ടീകാ : — ജൈസേ യദി ശംഖ പരദ്രവ്യകോ ഭോഗേ – ഖായേ തഥാപി ഉസകാ ശ്വേതപന പരകേ ദ്വാരാ കാലാ നഹീം കിയാ ജാ സകതാ, ക്യോംകി പര അര്ഥാത് പരദ്രവ്യ കിസീ ദ്രവ്യകോ പരഭാവസ്വരൂപ കരനേകാ നിമിത്ത (അര്ഥാത് കാരണ) നഹീം ഹോ സകതാ, ഇസീപ്രകാര യദി ജ്ഞാനീ പരദ്രവ്യകോ ഭോഗേ തോ ഭീ ഉസകാ ജ്ഞാന പരകേ
൩൪൪