പരിണമതേ തദാസ്യ ശ്വേതഭാവഃ സ്വയംകൃതഃ കൃഷ്ണഭാവഃ സ്യാത്, തഥാ യദാ സ ഏവ ജ്ഞാനീ
പരദ്രവ്യമുപഭുംജാനോനുപഭുംജാനോ വാ ജ്ഞാനം പ്രഹായ സ്വയമേവാജ്ഞാനേന പരിണമതേ തദാസ്യ ജ്ഞാനം
സ്വയംകൃതമജ്ഞാനം സ്യാത് . തതോ ജ്ഞാനിനോ യദി (ബംധഃ) സ്വാപരാധനിമിത്തോ ബന്ധഃ .
ഭുംക്ഷേ ഹന്ത ന ജാതു മേ യദി പരം ദുര്ഭുക്ത ഏവാസി ഭോഃ .
ജ്ഞാനം സന്വസ ബന്ധമേഷ്യപരഥാ സ്വസ്യാപരാധാദ് ധ്രുവമ് ..൧൫൧..
കരനേകാ നിമിത്ത നഹീം ഹോ സകതാ . ഇസലിയേ ജ്ഞാനീകോ പരകേ അപരാധകേ നിമിത്തസേ ബന്ധ നഹീം ഹോതാ .
ഔര ജബ വഹീ ശംഖ, പരദ്രവ്യകോ ഭോഗതാ ഹുആ അഥവാ ന ഭോഗതാ ഹുആ, ശ്വേതഭാവകോ ഛോഡകര സ്വയമേവ കൃഷ്ണരൂപ പരിണമിത ഹോതാ ഹൈ തബ ഉസകാ ശ്വേതഭാവ സ്വയംകൃത കൃഷ്ണഭാവ ഹോതാ ഹൈ (അര്ഥാത് സ്വയമേവ കിയേ ഗയേ കൃഷ്ണഭാവരൂപ ഹോതാ ഹൈ), ഇസീപ്രകാര ജബ വഹ ജ്ഞാനീ, പരദ്രവ്യകോ ഭോഗതാ ഹുആ അഥവാ ന ഭോഗതാ ഹുആ, ജ്ഞാനകോ ഛോഡകര സ്വയമേവ അജ്ഞാനരൂപ പരിണമിത ഹോതാ ഹൈ തബ ഉസകാ ജ്ഞാന സ്വയംകൃത അജ്ഞാന ഹോതാ ഹൈ . ഇസലിയേ ജ്ഞാനീകേ യദി (ബന്ധ) ഹോ തോ വഹ അപനേ ഹീ അപരാധകേ നിമിത്തസേ (അര്ഥാത് സ്വയം ഹീ അജ്ഞാനരൂപ പരിണമിത ഹോ തബ) ബന്ധ ഹോതാ ഹൈ .
ഭാവാര്ഥ : — ജൈസേ ശ്വേത ശംഖ പരകേ ഭക്ഷണസേ കാലാ നഹീം ഹോതാ, കിന്തു ജബ വഹ സ്വയം ഹീ കാലിമാരൂപ പരിണമിത ഹോതാ ഹൈ തബ കാലാ ഹോ ജാതാ ഹൈ, ഇസീപ്രകാര ജ്ഞാനീ പരകേ ഉപഭോഗസേ അജ്ഞാനീ നഹീം ഹോതാ, കിന്തു ജബ സ്വയം ഹീ അജ്ഞാനരൂപ പരിണമിത ഹോതാ ഹൈ തബ അജ്ഞാനീ ഹോതാ ഹൈ ഔര തബ ബന്ധ കരതാ ഹൈ ..൨൨൦ സേ ൨൨൩..
അബ ഇസകാ കലശരൂപ കാവ്യ കഹതേ ഹൈം : —
ശ്ലോകാര്ഥ : — [ജ്ഞാനിന് ] ഹേ ജ്ഞാനീ, [ജാതു കിചിംത് കര്മ കര്തുമ് ഉചിതം ന ] തുഝേേ ക ഭീ കോഈ ഭീ കര്മ ക രനാ ഉചിത നഹീം ഹൈ [തഥാപി ] തഥാപി [യദി ഉച്യതേ ] യദി തൂ യഹ കഹേ കി ‘‘[പരം മേ ജാതു ന, ഭുംക്ഷേ ] പരദ്രവ്യ മേരാ ക ഭീ ഭീ നഹീം ഹൈ ഔര മൈം ഉസേ ഭോഗതാ ഹൂ ം’’, [ഭോഃ ദുര്ഭുക്തഃ ഏവ അസി ] തോ തുഝസേ ക ഹാ ജാതാ ഹൈ കി ഹേ ഭാഈ, തൂ ഖരാബ പ്രകാരസേ ഭോഗനേവാലാ ഹൈ; [ഹന്ത ] ജോ തേരാ നഹീം ഹൈ ഉസേ തൂ ഭോഗതാ ഹൈ യഹ മഹാ ഖേദകീ ബാത ഹൈ ! [യദി ഉപഭോഗതഃ ബന്ധഃ ന സ്യാത് ] യദി തൂ ക ഹേ കി ‘സിദ്ധാന്തമേം യഹ കഹാ ഹൈ കി പരദ്രവ്യകേ ഉപഭോഗസേ ബന്ധ നഹീം ഹോതാ, ഇസലിയേ ഭോഗതാ ഹൂ ’, [തത് കിം