യാവത്താവദിദം സദൈവ ഹി ഭവേന്നാത്ര ദ്വിതീയോദയഃ .
നിശ്ശംക : സതതം സ്വയം സ സഹജം ജ്ഞാനം സദാ വിന്ദതി ..൧൬൦..
അബ ആകസ്മികഭയകാ കാവ്യ കഹതേ ഹൈം : —
ശ്ലോകാര്ഥ : — [ഏതത് സ്വതഃ സിദ്ധം ജ്ഞാനമ് കില ഏകം ] യഹ സ്വതഃസിദ്ധ ജ്ഞാന ഏക ഹൈ, [അനാദി ] അനാദി ഹൈ, [അനന്തമ് ] അനന്ത ഹൈ, [അചലം ] അചല ഹൈ . [ഇദം യാവത് താവത് സദാ ഏവ ഹി ഭവേത് ] വഹ ജബ തക ഹൈ തബ തക സദാ ഹീ വഹീ ഹൈ, [അത്ര ദ്വിതീയോദയഃ ന ] ഉസമേം ദൂസരേകാ ഉദയ നഹീം ഹൈ . [തത് ] ഇസലിയേ [അത്ര ആകസ്മികമ് കിംചന ന ഭവേത് ] ഇസ ജ്ഞാനമേം ആക സ്മിക കുഛ ഭീ നഹീം ഹോതാ . [ജ്ഞാനിനഃ തദ്-ഭീഃ കുതഃ ] ഐസാ ജാനനേവാലേ ജ്ഞാനീകോ അക സ്മാത്കാ ഭയ ക ഹാ സേ ഹോ സകതാ ഹൈ ? [സഃ സ്വയം സതതം നിശ്ശംകഃ സഹജം ജ്ഞാനം സദാ വിന്ദതി ] വഹ തോ സ്വയം നിരന്തര നിഃശംക വര്തതാ ഹുആ സഹജ ജ്ഞാനകാ സദാ അനുഭവ കരതാ ഹൈ .
ഭാവാര്ഥ : — ‘യദി കുഛ അനിര്ധാരിത അനിഷ്ട ഏകാഏക ഉത്പന്ന ഹോഗാ തോ ?’ ഐസാ ഭയ രഹനാ ആകസ്മികഭയ ഹൈ . ജ്ഞാനീ ജാനതാ ഹൈ കി — ആത്മാകാ ജ്ഞാന സ്വതഃസിദ്ധ, അനാദി, അനംത, അചല, ഏക ഹൈ . ഉസമേം ദൂസരാ കുഛ ഉത്പന്ന നഹീം ഹോ സകതാ; ഇസലിയേ ഉസമേം കുഛ ഭീ അനിര്ധാരിത കഹാ സേ ഹോഗാ അര്ഥാത് അകസ്മാത് കഹാ സേ ഹോഗാ ? ഐസാ ജാനനേവാലേ ജ്ഞാനീകോ ആകസ്മിക ഭയ നഹീം ഹോതാ, വഹ തോ നിഃശംക വര്തതാ ഹുആ അപനേ ജ്ഞാനഭാവകാ നിരന്തര അനുഭവ കരതാ ഹൈ .
ഇസപ്രകാര ജ്ഞാനീകോ സാത ഭയ നഹീം ഹോതേ .
പ്രശ്ന : — അവിരതസമ്യഗ്ദൃഷ്ടി ആദികോ ഭീ ജ്ഞാനീ കഹാ ഹൈ ഔര ഉനകേ ഭയപ്രകൃതികാ ഉദയ ഹോതാ ഹൈ തഥാ ഉസകേ നിമിത്തസേ ഉനകേ ഭയ ഹോതാ ഹുആ ഭീ ദേഖാ ജാതാ ഹൈ; തബ ഫി ര ജ്ഞാനീ നിര്ഭയ കൈസേ ഹൈ ?
സമാധാന : — ഭയപ്രകൃതികേ ഉദയകേ നിമിത്തസേ ജ്ഞാനീകോ ഭയ ഉത്പന്ന ഹോതാ ഹൈ . ഔര അന്തരായകേ പ്രബല ഉദയസേ നിര്ബല ഹോനേകേ കാരണ ഉസ ഭയകീ വേദനാകോ സഹന ന കര സകനേസേ ജ്ഞാനീ ഉസ ഭയകാ ഇലാജ ഭീ കരതാ ഹൈ . പരന്തു ഉസേ ഐസാ ഭയ നഹീം ഹോതാ കി ജിസസേ ജീവ സ്വരൂപകേ ജ്ഞാനശ്രദ്ധാനസേ ച്യുത ഹോ ജായേ . ഔര ജോ ഭയ ഉത്പന്ന ഹോതാ ഹൈ വഹ മോഹകര്മകീ ഭയ നാമക പ്രകൃതികാ ദോഷ ഹൈ; ജ്ഞാനീ സ്വയം ഉസകാ സ്വാമീ ഹോകര കര്താ നഹീം ഹോതാ, ജ്ഞാതാ ഹീ രഹതാ ഹൈ . ഇസലിയേ ജ്ഞാനീകേ ഭയ നഹീം ഹൈ .൧൬൦.