ജ്ഞാനം തത്സ്വയമേവ ശാശ്വതതയാ നോച്ഛിദ്യതേ ജാതുചിത് .
നിശ്ശംക സതതം സ്വയം സ സഹജം ജ്ഞാനം സദാ വിന്ദതി ..൧൫൯..
ഭയ ക ഹാ സേ ഹോ സകതാ ഹൈ ? [സഃ സ്വയം സതതം നിശ്ശംകഃ സഹജം ജ്ഞാനം സദാ വിന്ദതി ] വഹ തോ സ്വയം
നിരന്തര നിഃശംക വര്തതാ ഹുആ സഹജ ജ്ഞാനകാ സദാ അനുഭവ കരതാ ഹൈ .
ഭാവാര്ഥ : — ‘ഗുപ്തി’ അര്ഥാത് ജിസമേം കോഈ ചോര ഇത്യാദി പ്രവേശ ന കര സകേ ഐസാ കിലാ, ഭോംയരാ (തലഘര) ഇത്യാദി; ഉസമേം പ്രാണീ നിര്ഭയതാസേ നിവാസ കര സകതാ ഹൈ . ഐസാ ഗുപ്ത പ്രദേശ ന ഹോ ഔര ഖുലാ സ്ഥാന ഹോ തോ ഉസമേം രഹനേവാലേ പ്രാണീകോ അഗുപ്തതാകേ കാരണ ഭയ രഹതാ ഹൈ . ജ്ഞാനീ ജാനതാ ഹൈ കി — വസ്തുകേ നിജ സ്വരൂപമേം കോഈ ദൂസരാ പ്രവേശ നഹീം കര സകതാ, ഇസലിയേ വസ്തുകാ സ്വരൂപ ഹീ വസ്തുകീ പരമ ഗുപ്തി അര്ഥാത് അഭേദ്യ കിലാ ഹൈ . പുരുഷകാ അര്ഥാത് ആത്മാകാ സ്വരൂപ ജ്ഞാന ഹൈ; ഉസ ജ്ഞാനസ്വരൂപമേം രഹാ ഹുആ ആത്മാ ഗുപ്ത ഹൈ, ക്യോംകി ജ്ഞാനസ്വരൂപമേം ദൂസരാ കോഈ പ്രവേശ നഹീം കര സകതാ . ഐസാ ജാനനേവാലേ ജ്ഞാനീകോ അഗുപ്തതാകാ ഭയ കഹാ സേ ഹോ സകതാ ഹൈ ? വഹ തോ നിഃശംക വര്തതാ ഹുആ അപനേ സ്വാഭാവിക ജ്ഞാനസ്വരൂപകാ നിരന്തര അനുഭവ കരതാ ഹൈ .൧൫൮.
അബ മരണഭയകാ കാവ്യ കഹതേ ഹൈം : —
ശ്ലോകാര്ഥ : — [പ്രാണോച്ഛേദമ് മരണം ഉദാഹരന്തി ] പ്രാണോംകേ നാശകോ (ലോഗ) മരണ ക ഹതേ ഹൈം . [അസ്യ ആത്മനഃ പ്രാണാഃ കില ജ്ഞാനം ] നിശ്ചയസേ ആത്മാകേ പ്രാണ തോ ജ്ഞാന ഹൈ . [തത് സ്വയമേവ ശാശ്വതതയാ ജാതുചിത് ന ഉച്ഛിദ്യതേ ] വഹ (ജ്ഞാന) സ്വയമേവ ശാശ്വത ഹോനേസേ ഉസകാ ക ദാപി നാശ നഹീം ഹോതാ; [അതഃ തസ്യ മരണം കിംചന ന ഭവേത് ] ഇസലിയേ ആത്മാകാ മരണ കിഞ്ചിത്മാത്ര ഭീ നഹീം ഹോതാ . [ജ്ഞാനിനഃ തദ്- ഭീഃ കുതഃ ] അതഃ (ഐസാ ജാനനേവാലേ) ജ്ഞാനീകോ മരണകാ ഭയ ക ഹാ സേ ഹോ സകതാ ഹൈ ? [സഃ സ്വയം സതതം നിശ്ശംക : സഹജം ജ്ഞാനം സദാ വിന്ദതി ] വഹ തോ സ്വയം നിരന്തര നിഃശംക വര്തതാ ഹുആ സഹജ ജ്ഞാനകാ സദാ അനുഭവ കരതാ ഹൈ .
ഭാവാര്ഥ : — ഇന്ദ്രിയാദി പ്രാണോംകേ നാശ ഹോനേകോ ലോഗ മരണ കഹതേ ഹൈം . കിന്തു പരമാര്ഥതഃ ആത്മാകേ ഇന്ദ്രിയാദിക പ്രാണ നഹീം ഹൈം, ഉസകേ തോ ജ്ഞാന പ്രാണ ഹൈം . ജ്ഞാന അവിനാശീ ഹൈ — ഉസകാ നാശ നഹീം ഹോതാ; അതഃ ആത്മാകോ മരണ നഹീം ഹൈ . ജ്ഞാനീ ഐസാ ജാനതാ ഹൈ, ഇസലിയേ ഉസേ മരണകാ ഭയ നഹീം ഹൈ; വഹ തോ നിഃശംക വര്തതാ ഹുആ അപനേ ജ്ഞാനസ്വരൂപകാ നിരന്തര അനുഭവ കരതാ ഹൈ .൧൫൯.
൩൫൪