ര്ജ്ഞാനം സത്സ്വയമേവ തത്കില തതസ്ത്രാതം കിമസ്യാപരൈഃ .
നിശ്ശംക : സതതം സ്വയം സ സഹജം ജ്ഞാനം സദാ വിന്ദതി ..൧൫൭..
ച്ഛക്ത : കോപി പരഃ പ്രവേഷ്ടുമകൃതം ജ്ഞാനം സ്വരൂപം ച നുഃ .
നിശ്ശംക : സതതം സ്വയം സ സഹജം ജ്ഞാനം സദാ വിന്ദതി ..൧൫൮..
ശ്ലോകാര്ഥ : — [യത് സത് തത് നാശം ന ഉപൈതി ഇതി വസ്തുസ്ഥിതിഃ നിയതം വ്യക്താ ] ജോ സത് ഹൈ വഹ നഷ്ട നഹീം ഹോതാ ഐസീ വസ്തുസ്ഥിതി നിയമരൂപസേ പ്രഗട ഹൈ . [തത് ജ്ഞാനം കില സ്വയമേവ സത് ] യഹ ജ്ഞാന ഭീ സ്വയമേവ സത് (സത്സ്വരൂപ വസ്തു) ഹൈ (ഇസലിയേ നാശകോ പ്രാപ്ത നഹീം ഹോതാ), [തതഃ അപരൈഃ അസ്യ ത്രാതം കിം ] ഇസലിയേ പരകേ ദ്വാരാ ഉസകാ രക്ഷണ കൈസാ ? [അതഃ അസ്യ കിംചന അത്രാണം ന ഭവേത് ] ഇസപ്രകാര (ജ്ഞാന നിജസേ ഹീ രക്ഷിത ഹൈ, ഇസലിയേ) ഉസകാ കിഞ്ചിത്മാത്ര ഭീ അരക്ഷണ നഹീം ഹോ സകതാ [ജ്ഞാനിനഃ തദ്-ഭീ കുതഃ ] ഇസലിയേ (ഐസാ ജാനനേവാലേ) ജ്ഞാനീകോ അരക്ഷാകാ ഭയ ക ഹാ സേ ഹോ സകതാ ? [സഃ സ്വയം സതതം നിശ്ശംകഃ സഹജം ജ്ഞാനം സദാ വിന്ദതി ] വഹ തോ സ്വയം നിരന്തര നിഃശംക വര്തതാ ഹുആ സഹജ ജ്ഞാനകാ സദാ അനുഭവ കരതാ ഹൈ
ഭാവാര്ഥ : — സത്താസ്വരൂപ വസ്തുകാ കഭീ നാശ നഹീം ഹോതാ . ജ്ഞാന ഭീ സ്വയം സത്താസ്വരൂപ വസ്തു ഹൈ; ഇസലിഏ വഹ ഐസാ നഹീം ഹൈ കി ജിസകീ ദൂസരോംകേ ദ്വാരാ രക്ഷാ കീ ജായേ തോ രഹേ, അന്യഥാ നഷ്ട ഹോ ജായേ . ജ്ഞാനീ ഐസാ ജാനതാ ഹൈ, ഇസലിയേ ഉസേ അരക്ഷാകാ ഭയ നഹീം ഹോതാ; വഹ തോ നിഃശംക വര്തതാ ഹുആ സ്വയം അപനേ സ്വാഭാവിക ജ്ഞാനകാ സദാ അനുഭവ കരതാ ഹൈ .൧൫൭.
അബ അഗുപ്തിഭയകാ കാവ്യ കഹതേ ഹൈം : —
ശ്ലോകാര്ഥ : — [കില സ്വം രൂപം വസ്തുനഃ പരമാ ഗുപ്തിഃ അസ്തി ] വാസ്തവമേം വസ്തുകാ സ്വ-രൂപ ഹീ (നിജ രൂപ ഹീ) വസ്തുകീ പരമ ‘ഗുപ്തി’ ഹൈ, [യത് സ്വരൂപേ കഃ അപി പരഃ പ്രവേഷ്ടുമ് ന ശക്ത : ] ക്യോംകി സ്വരൂപമേം കോഈ ദൂസരാ പ്രവേശ നഹീം കര സകതാ; [ച ] ഔര [അകൃതം ജ്ഞാനം നുഃ സ്വരൂപം ] അകൃ ത ജ്ഞാന ( – ജോ കിസീകേ ദ്വാരാ നഹീം കിയാ ഗയാ ഹൈ ഐസാ സ്വാഭാവിക ജ്ഞാന – ) പുരുഷകാ അര്ഥാത് ആത്മാകാ സ്വരൂപ ഹൈ; (ഇസലിയേ ജ്ഞാന ആത്മാകീ പരമ ഗുപ്തി ഹൈ .) [അതഃ അസ്യ ന കാചന അഗുപ്തിഃ ഭവേത് ]