ന നൈകകരണാനി വാ ന ചിദചിദ്വധോ ബന്ധകൃത് .
സ ഏവ കില കേവലം ഭവതി ബന്ധഹേതുര്നൃണാമ് ..൧൬൪..
ജഹ പുണ സോ ചേവ ണരോ ണേഹേ സവ്വമ്ഹി അവണിദേ സംതേ . രേണുബഹുലമ്മി ഠാണേ കരേദി സത്ഥേഹിം വായാമം ..൨൪൨.. ഛിംദദി ഭിംദദി യ തഹാ താലീതലകയലിവംസപിംഡീഓ . സച്ചിത്താചിത്താണം കരേദി ദവ്വാണമുവഘാദം ..൨൪൩.. അബ ഇസ അര്ഥകാ കലശരൂപ കാവ്യ കഹതേ ഹൈം : —
ശ്ലോകാര്ഥ : — [ബന്ധകൃത് ] ക ര്മബന്ധകോ ക രനേവാലാ കാരണ, [ന കര്മബഹുലം ജഗത് ] ന തോ ബഹുത ക ര്മയോഗ്യ പുദ്ഗലോംസേ ഭരാ ഹുആ ലോക ഹൈ, [ന ചലനാത്മകം കര്മ വാ ] ന ചലനസ്വരൂപ ക ര്മ (അര്ഥാത് കായ-വചന-മനകീ ക്രിയാരൂപ യോഗ) ഹൈ, [ന നൈകകരണാനി ] ന അനേക പ്രകാരകേ ക രണ ഹൈം [വാ ന ചിദ്-അചിദ്-വധഃ ] ഔര ന ചേതന-അചേതനകാ ഘാത ഹൈ . കിന്തു [ഉപയോഗഭൂഃ രാഗാദിഭിഃ യദ്- ഐക്യമ് സമുപയാതി ] ‘ഉപയോഗഭൂ’ അര്ഥാത് ആത്മാ രാഗാദിക കേ സാഥ ജോ ഐക്യകോ പ്രാപ്ത ഹോതാ ഹൈ [സഃ ഏവ കേവലം ] വഹീ ഏക ( – മാത്ര രാഗാദിക കേ സാഥ ഏക ത്വ പ്രാപ്ത കരനാ വഹീ – ) [കില ] വാസ്തവമേം [നൃണാമ് ബന്ധഹേതുഃ ഭവതി ] പുരുഷോംകേ ബന്ധകാ കാരണ ഹൈ .
ഭാവാര്ഥ : — യഹാ നിശ്ചയനയസേ ഏകമാത്ര രാഗാദികകോ ഹീ ബന്ധകാ കാരണ കഹാ ഹൈ .൧൬൪.
സമ്യഗ്ദൃഷ്ടി ഉപയോഗമേം രാഗാദിക നഹീം കരതാ, ഉപയോഗകാ ഔര രാഗാദികാ ഭേദ ജാനകര രാഗാദിക കാ സ്വാമീ നഹീം ഹോതാ, ഇസലിഏ ഉസേ പൂര്വോക്ത ചേഷ്ടാസേ ബന്ധ നഹീം ഹോതാ — യഹ കഹതേ ഹൈം : —