ପୁଦ୍ଗଲଦ୍ରଵ୍ଯପରିଣାମମଯତ୍ଵେ ସତ୍ଯନୁଭୂତେର୍ଭିନ୍ନତ୍ଵାତ୍ . ଯେ ମିଥ୍ଯାତ୍ଵାଵିରତିକଷାଯଯୋଗଲକ୍ଷଣାଃ ପ୍ରତ୍ଯଯାସ୍ତେ ସର୍ଵେଽପି ନ ସନ୍ତି ଜୀଵସ୍ଯ, ପୁଦ୍ଗଲଦ୍ରଵ୍ଯପରିଣାମମଯତ୍ଵେ ସତ୍ଯନୁଭୂତେର୍ଭିନ୍ନତ୍ଵାତ୍ . ଯଦ୍ ଜ୍ଞାନାଵରଣୀଯ- ଦର୍ଶନାଵରଣୀଯଵେଦନୀଯମୋହନୀଯାଯୁର୍ନାମଗୋତ୍ରାନ୍ତରାଯରୂପଂ କର୍ମ ତତ୍ସର୍ଵମପି ନାସ୍ତି ଜୀଵସ୍ଯ, ପୁଦ୍ଗଲ- ଦ୍ରଵ୍ଯପରିଣାମମଯତ୍ଵେ ସତ୍ଯନୁଭୂତେର୍ଭିନ୍ନତ୍ଵାତ୍ . ଯତ୍ଷଟ୍ପର୍ଯାପ୍ତିତ୍ରିଶରୀରଯୋଗ୍ଯଵସ୍ତୁରୂପଂ ନୋକର୍ମ ତତ୍ସର୍ଵମପି ନାସ୍ତି ଜୀଵସ୍ଯ, ପୁଦ୍ଗଲଦ୍ରଵ୍ଯପରିଣାମମଯତ୍ଵେ ସତ୍ଯନୁଭୂତେର୍ଭିନ୍ନତ୍ଵାତ୍ . ଯଃ ଶକ୍ତିସମୂହଲକ୍ଷଣୋ ଵର୍ଗଃ ସ ସର୍ଵୋଽପି ନାସ୍ତି ଜୀଵସ୍ଯ, ପୁଦ୍ଗଲଦ୍ରଵ୍ଯପରିଣାମମଯତ୍ଵେ ସତ୍ଯନୁଭୂତେର୍ଭିନ୍ନତ୍ଵାତ୍ . ଯା ଵର୍ଗସମୂହଲକ୍ଷଣା ଵର୍ଗଣା ସା ସର୍ଵାପି ନାସ୍ତି ଜୀଵସ୍ଯ, ପୁଦ୍ଗଲଦ୍ରଵ୍ଯପରିଣାମମଯତ୍ଵେ ସତ୍ଯନୁଭୂତେର୍ଭିନ୍ନତ୍ଵାତ୍ . ଯାନି ମନ୍ଦତୀଵ୍ରରସକର୍ମଦଲଵିଶିଷ୍ଟନ୍ଯାସଲକ୍ଷଣାନି ସ୍ପର୍ଧକାନି ତାନି ସର୍ଵାଣ୍ଯପି ନ ସନ୍ତି ଜୀଵସ୍ଯ, ପୁଦ୍ଗଲ- ଦ୍ରଵ୍ଯପରିଣାମମଯତ୍ଵେ ସତ୍ଯନୁଭୂତେର୍ଭିନ୍ନତ୍ଵାତ୍ . ଯାନି ସ୍ଵପରୈକତ୍ଵାଧ୍ଯାସେ ସତି ଵିଶୁଦ୍ଧଚିତ୍ପରିଣାମାତି- ରିକ୍ତତ୍ଵଲକ୍ଷଣାନ୍ଯଧ୍ଯାତ୍ମସ୍ଥାନାନି ତାନି ସର୍ଵାଣ୍ଯପି ନ ସନ୍ତି ଜୀଵସ୍ଯ, ପୁଦ୍ଗଲଦ୍ରଵ୍ଯପରିଣାମମଯତ୍ଵେ ସତ୍ଯନୁଭୂତେର୍ଭିନ୍ନତ୍ଵାତ୍ . ଯାନି ପ୍ରତିଵିଶିଷ୍ଟପ୍ରକୃତିରସପରିଣାମଲକ୍ଷଣାନ୍ଯନୁଭାଗସ୍ଥାନାନି ତାନି ସର୍ଵାଣ୍ଯପି ହୈ, କ୍ଯୋଂକି ଵହ ପୁଦ୍ଗଲଦ୍ରଵ୍ଯକେ ପରିଣାମମଯ ହୋନେସେ (ଅପନୀ) ଅନୁଭୂତିସେ ଭିନ୍ନ ହୈ . ୧୧ . ମିଥ୍ଯାତ୍ଵ, ଅଵିରତି, କଷାଯ ଔର ଯୋଗ ଜିସକେ ଲକ୍ଷଣ ହୈଂ ଐସେ ଜୋ ପ୍ରତ୍ଯଯ (ଆସ୍ରଵ) ଵେ ସର୍ଵ ହୀ ଜୀଵକେ ନହୀଂ ହୈଂ, କ୍ଯୋଂକି ଵହ ପୁଦ୍ଗଲଦ୍ରଵ୍ଯକେ ପରିଣାମମଯ ହୋନେସେ (ଅପନୀ) ଅନୁଭୂତିସେ ଭିନ୍ନ ହୈ . ୧୨ . ଜୋ ଜ୍ଞାନାଵରଣୀଯ, ଦର୍ଶନାଵରଣୀଯ, ଵେଦନୀଯ, ମୋହନୀଯ, ଆଯୁ, ନାମ, ଗୋତ୍ର ଔର ଅନ୍ତରାଯରୂପ କର୍ମ ହୈ ଵହ ସର୍ଵ ହୀ ଜୀଵକା ନହୀଂ ହୈ, କ୍ଯୋଂକି ଵହ ପୁଦ୍ଗଲଦ୍ରଵ୍ଯକେ ପରିଣାମମଯ ହୋନେସେ (ଅପନୀ) ଅନୁଭୂତିସେ ଭିନ୍ନ ହୈ . ୧୩ . ଜୋ ଛହ ପର୍ଯାପ୍ତିଯୋଗ ଔର ତୀନ ଶରୀରଯୋଗ୍ଯ ଵସ୍ତୁ ( — ପୁଦ୍ଗଲସ୍କଂଧ)ରୂପ ନୋକର୍ମ ହୈ ଵହ ସର୍ଵ ହୀ ଜୀଵକା ନହୀଂ ହୈ, କ୍ଯୋଂକି ଵହ ପୁଦ୍ଗଲଦ୍ରଵ୍ଯକେ ପରିଣାମମଯ ହୋନେସେ (ଅପନୀ) ଅନୁଭୂତିସେ ଭିନ୍ନ ହୈ . ୧୪ . ଜୋ କର୍ମକେ ରସକୀ ଶକ୍ତିଯୋଂକା (ଅର୍ଥାତ୍ ଅଵିଭାଗ-ପରିଚ୍ଛେଦୋଂକା) ସମୂହରୂପ ଵର୍ଗ ହୈ ଵହ ସର୍ଵ ହୀ ଜୀଵକା ନହୀଂ ହୈ, କ୍ଯୋଂକି ଵହ ପୁଦ୍ଗଲଦ୍ରଵ୍ଯକେ ପରିଣାମମଯ ହୋନେସେ (ଅପନୀ) ଅନୁଭୂତିସେ ଭିନ୍ନ ହୈ . ୧୫ . ଜୋ ଵର୍ଗୋଂକା ସମୂହରୂପ ଵର୍ଗଣା ହୈ ଵହ ସର୍ଵ ହୀ ଜୀଵକା ନହୀଂ ହୈଂ, କ୍ଯୋଂକି ଵହ ପୁଦ୍ଗଲଦ୍ରଵ୍ଯକେ ପରିଣାମମଯ ହୋନେସେ (ଅପନୀ) ଅନୁଭୂତିସେ ଭିନ୍ନ ହୈ . ୧୬ . ଜୋ ମନ୍ଦତୀଵ୍ରରସଵାଲେ କର୍ମସମୂହକେ ଵିଶିଷ୍ଟ ନ୍ଯାସ ( – ଜମାଵ)ରୂପ (ଵର୍ଗଣାକେ ସମୂହରୂପ) ସ୍ପର୍ଧକ ହୈଂ ଵହ ସର୍ଵ ହୀ ଜୀଵକେ ନହୀଂ ହୈଂ, କ୍ଯୋଂକି ଵହ ପୁଦ୍ଗଲଦ୍ରଵ୍ଯକେ ପରିଣାମମଯ ହୋନେସେ (ଅପନୀ) ଅନୁଭୂତିସେ ଭିନ୍ନ ହୈ . ୧୭ . ସ୍ଵ-ପରକେ ଏକତ୍ଵକା ଅଧ୍ଯାସ (ନିଶ୍ଚଯ) ହୋ ତବ (ଵର୍ତନେଵାଲେ), ଵିଶୁଦ୍ଧ ଚୈତନ୍ଯପରିଣାମସେ ଭିନ୍ନରୂପ ଜିନକା ଲକ୍ଷଣ ହୈ ଐସେ ଜୋ ଅଧ୍ଯାତ୍ମସ୍ଥାନ ହୈଂ ଵହ ସର୍ଵ ହୀ ଜୀଵକେ ନହୀଂ ହୈଂ, କ୍ଯୋଂକି ଵହ ପୁଦ୍ଗଲଦ୍ରଵ୍ଯକେ ପରିଣାମମଯ ହୋନେସେ (ଅପନୀ) ଅନୁଭୂତିସେ ଭିନ୍ନ ହୈ . ୧୮ . ଭିନ୍ନ-ଭିନ୍ନ ପ୍ରକୃତିଯୋଂକେ ରସକେ ପରିଣାମ ଜିନକା ଲକ୍ଷଣ ହୈ ଐସେ ଜୋ ଅନୁଭାଗସ୍ଥାନ ଵେ ସର୍ଵ ହୀ ଜୀଵକେ ନହୀଂ ହୈଂ, କ୍ଯୋଂକି ଵହ ପୁଦ୍ଗଲଦ୍ରଵ୍ଯକେ ପରିଣାମମଯ ହୋନେସେ