ਗਾਥਾਰ੍ਥ : — [ਇਦਮ੍ ਪੁਦ੍ਗਲਦ੍ਰਵ੍ਯਮ੍ ] ਯਹ ਪੁਦ੍ਗਲਦ੍ਰਵ੍ਯ [ਜੀਵੇ ] ਜੀਵਮੇਂ [ਸ੍ਵਯਂ ] ਸ੍ਵਯਂ [ਬਦ੍ਧਂ ਨ ] ਨਹੀਂ ਬਁਧਾ [ਕਰ੍ਮਭਾਵੇਨ ] ਔਰ ਕਰ੍ਮਭਾਵਸੇ [ਸ੍ਵਯਂ ] ਸ੍ਵਯਂ [ਨ ਪਰਿਣਮਤੇ ] ਨਹੀਂ ਪਰਿਣਮਤਾ [ਯਦਿ ] ਯਦਿ ਐਸਾ ਮਾਨਾ ਜਾਯੇ [ਤਦਾ ] ਤੋ ਵਹ [ਅਪਰਿਣਾਮੀ ] ਅਪਰਿਣਾਮੀ [ਭਵਤਿ ] ਸਿਦ੍ਧ ਹੋਤਾ ਹੈ; [ਚ ] ਔਰ [ਕਾਰ੍ਮਣਵਰ੍ਗਣਾਸੁ ] ਕਾਰ੍ਮਣਵਰ੍ਗਣਾਏਁ [ਕਰ੍ਮਭਾਵੇਨ ] ਕ ਰ੍ਮਭਾਵਸੇ [ਅਪਰਿਣਮਮਾਨਾਸੁ ] ਨਹੀਂ ਪਰਿਣਮਤੀ ਹੋਨੇਸੇ, [ਸਂਸਾਰਸ੍ਯ ] ਸਂਸਾਰਕਾ [ਅਭਾਵਃ ] ਅਭਾਵ [ਪ੍ਰਸਜਤਿ ] ਸਿਦ੍ਧ ਹੋਤਾ ਹੈ [ਵਾ ] ਅਥਵਾ [ਸਾਂਖ੍ਯਸਮਯਃ ] ਸਾਂਖ੍ਯਮਤਕਾ ਪ੍ਰਸਂਗ ਆਤਾ ਹੈ
ਔਰ [ਜੀਵਃ ] ਜੀਵ [ਪੁਦ੍ਗਲਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ] ਪੁਦ੍ਗਲਦ੍ਰਵ੍ਯੋਂਕੋ [ਕਰ੍ਮਭਾਵੇਨ ] ਕ ਰ੍ਮਭਾਵਸੇ [ਪਰਿਣਾਮਯਤਿ ] ਪਰਿਣਮਾਤਾ ਹੈ ਐਸਾ ਮਾਨਾ ਜਾਯੇ ਤੋ ਯਹ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨ ਹੋਤਾ ਹੈ ਕਿ [ਸ੍ਵਯਮ੍ ਅਪਰਿਣਮਮਾਨਾਨਿ ] ਸ੍ਵਯਂ ਨਹੀਂ ਪਰਿਣਮਤੀ ਹੁਈ [ਤਾਨਿ ] ਉਨ ਵਰ੍ਗਣਾਓਂਕੋ [ਚੇਤਯਿਤਾ ] ਚੇਤਨ ਆਤ੍ਮਾ [ਕਥਂ ਨੁ ] ਕੈਸੇ [ਪਰਿਣਾਮਯਤਿ ] ਪਰਿਣਮਨ ਕਰਾ ਸਕ ਤਾ ਹੈ ? [ਅਥ ] ਅਥਵਾ ਯਦਿ [ਪੁਦ੍ਗਲਮ੍ ਦ੍ਰਵ੍ਯਮ੍ ] ਪੁਦ੍ਗਲਦ੍ਰਵ੍ਯ [ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਹਿ ] ਅਪਨੇ ਆਪ ਹੀ [ਕਰ੍ਮਭਾਵੇਨ ] ਕ ਰ੍ਮਭਾਵਸੇ [ਪਰਿਣਮਤੇ ] ਪਰਿਣਮਨ ਕਰਤਾ ਹੈ ਐਸਾ ਮਾਨਾ ਜਾਯੇ, ਤੋ [ਜੀਵਃ ] ਜੀਵ [ਕਰ੍ਮ ] ਕ ਰ੍ਮਕੋ ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਪੁਦ੍ਗਲਦ੍ਰਵ੍ਯਕੋ [ਕਰ੍ਮਤ੍ਵਮ੍ ] ਕ ਰ੍ਮਰੂਪ [ਪਰਿਣਾਮਯਤਿ ] ਪਰਿਣਮਨ ਕਰਾਤਾ ਹੈ [ਇਤਿ ] ਯਹ ਕਥਨ [ਮਿਥ੍ਯਾ ] ਮਿਥ੍ਯਾ ਸਿਦ੍ਧ ਹੋਤਾ ਹੈ
[ਨਿਯਮਾਤ੍ ] ਇਸਲਿਯੇ ਜੈਸੇ ਨਿਯਮਸੇ [ਕਰ੍ਮਪਰਿਣਤਂ ] ਕ ਰ੍ਮਰੂਪ (ਕਰ੍ਤਾਕੇ ਕਾਰ੍ਯਰੂਪਸੇ) ਪਰਿਣਮਿਤ [ਪੁਦ੍ਗਲਮ੍ ਦ੍ਰਵ੍ਯਮ੍ ] ਪੁਦ੍ਗਲਦ੍ਰਵ੍ਯ [ਕਰ੍ਮ ਚੈਵ ] ਕ ਰ੍ਮ ਹੀ [ਭਵਤਿ ] ਹੈ [ਤਥਾ ] ਇਸੀਪ੍ਰਕਾਰ [ਜ੍ਞਾਨਾਵਰਣਾਦਿਪਰਿਣਤਂ ] ਜ੍ਞਾਨਾਵਰਣਾਦਿਰੂਪ ਪਰਿਣਮਿਤ [ਤਤ੍ ] ਪੁਦ੍ਗਲਦ੍ਰਵ੍ਯ [ਤਤ੍ ਚ ਏਵ ] ਜ੍ਞਾਨਾਵਰਣਾਦਿ ਹੀ ਹੈ [ਜਾਨੀਤ ] ਐਸਾ ਜਾਨੋ .