ਗਾਥਾਰ੍ਥ : — ਸਾਂਖ੍ਯਮਤਾਨੁਯਾਯੀ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯਕੇ ਪ੍ਰਤਿ ਆਚਾਰ੍ਯ ਕ ਹਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਭਾਈ ! [ਏਸ਼ਃ ] ਯਹ [ਜੀਵਃ ] ਜੀਵ [ਕਰ੍ਮਣਿ ] ਕ ਰ੍ਮਮੇਂ [ਸ੍ਵਯਂ ] ਸ੍ਵਯਂ [ਬਦ੍ਧਃ ਨ ] ਨਹੀਂ ਬਁਧਾ ਔਰ [ਕ੍ਰੋਧਾਦਿਭਿਃ ] ਕ੍ਰੋਧਾਦਿਭਾਵਸੇ [ਸ੍ਵਯਂ ] ਸ੍ਵਯਂ [ਨ ਪਰਿਣਮਤੇ ] ਨਹੀਂ ਪਰਿਣਮਤਾ [ਯਦਿ ਤਵ ] ਯਦਿ ਤੇਰਾ ਯਹ ਮਤ ਹੈ [ਤਦਾ ] ਤੋ ਵਹ (ਜੀਵ) [ਅਪਰਿਣਾਮੀ ] ਅਪਰਿਣਾਮੀ [ਭਵਤਿ ] ਸਿਦ੍ਧ ਹੋਤਾ ਹੈ; ਔਰ [ਜੀਵੇ ] ਜੀਵ [ਸ੍ਵਯਂ ] ਸ੍ਵਯਂ [ਕ੍ਰੋਧਾਦਿਭਿਃ ਭਾਵੈਃ ] ਕ੍ਰੋਧਾਦਿਭਾਵਰੂਪ [ਅਪਰਿਣਮਮਾਨੇ ] ਨਹੀਂ ਪਰਿਣਮਤਾ ਹੋਨੇਸੇ, [ਸਂਸਾਰਸ੍ਯ ] ਸਂਸਾਰਕਾ [ਅਭਾਵਃ ] ਅਭਾਵ [ਪ੍ਰਸਜਤਿ ] ਸਿਦ੍ਧ ਹੋਤਾ ਹੈ [ਵਾ ] ਅਥਵਾ [ਸਾਂਖ੍ਯਸਮਯਃ ] ਸਾਂਖ੍ਯਮਤਕਾ ਪ੍ਰਸਂਗ ਆਤਾ ਹੈ
[ਪੁਦ੍ਗਲਕਰ੍ਮ ਕ੍ਰੋਧਃ ] ਔਰ ਪੁਦ੍ਗਲਕ ਰ੍ਮ ਜੋ ਕ੍ਰੋਧ ਹੈ ਵਹ [ਜੀਵਂ ] ਜੀਵਕੋ [ਕ੍ਰੋਧਤ੍ਵਮ੍ ] ਕ੍ਰੋਧਰੂਪ [ਪਰਿਣਾਮਯਤਿ ] ਪਰਿਣਮਨ ਕਰਾਤਾ ਹੈ ਐਸਾ ਤੂ ਮਾਨੇ ਤੋ ਯਹ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨ ਹੋਤਾ ਹੈ ਕਿ [ਸ੍ਵਯਮ੍ ਅਪਰਿਣਮਮਾਨਂ ] ਸ੍ਵਯਂ ਨਹੀਂ ਪਰਿਣਮਤੇ ਹੁਏ [ਤਂ ] ਉਸ ਜੀਵਕੋ [ਕ੍ਰੋਧਃ ] ਕ੍ਰੋਧ [ਕਥਂ ਨੁ ] ਕੈਸੇ [ਪਰਿਣਾਮਯਤਿ ] ਪਰਿਣਮਨ ਕਰਾ ਸਕਤਾ ਹੈ ? [ਅਥ ] ਅਥਵਾ ਯਦਿ [ਆਤ੍ਮਾ ] ਆਤ੍ਮਾ [ਸ੍ਵਯਮ੍ ]
੨੦੦