ਗਾਥਾਰ੍ਥ : — [ਜੀਵਾਨਾਮ੍ ] ਜੀਵੋਂਕੇ [ਯਾ ] ਜੋ [ਅਤਤ੍ਤ੍ਵੋਪਲਬ੍ਧਿਃ ] ਤਤ੍ਤ੍ਵਕਾ ਅਜ੍ਞਾਨ (-ਵਸ੍ਤੁਸ੍ਵਰੂਪਕਾ ਅਯਥਾਰ੍ਥ – ਵਿਪਰੀਤ ਜ੍ਞਾਨ) ਹੈ [ਸਃ ] ਵਹ [ਅਜ੍ਞਾਨਸ੍ਯ ] ਅਜ੍ਞਾਨਕਾ [ਉਦਯਃ ] ਉਦਯ ਹੈ [ਤੁ ] ਔਰ [ਜੀਵਸ੍ਯ ] ਜੀਵਕੇ [ਅਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਤ੍ਵਮ੍ ] ਜੋ (ਤਤ੍ਤ੍ਵਕਾ) ਅਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨ ਹੈ ਵਹ [ਮਿਥ੍ਯਾਤ੍ਵਸ੍ਯ ] ਮਿਥ੍ਯਾਤ੍ਵਕਾ [ਉਦਯਃ ] ਉਦਯ ਹੈ; [ਤੁ ] ਔਰ [ਜੀਵਾਨਾਂ ] ਜੀਵੋਂਕੇ [ਯਦ੍ ] ਜੋ [ਅਵਿਰਮਣਮ੍ ] ਅਵਿਰਮਣ ਅਰ੍ਥਾਤ੍ ਅਤ੍ਯਾਗਭਾਵ ਹੈ ਵਹ [ਅਸਂਯਮਸ੍ਯ ] ਅਸਂਯਮਕਾ [ਉਦਯਃ ] ਉਦਯ [ਭਵੇਤ੍ ] ਹੈ [ਤੁ ] ਔਰ [ਜੀਵਾਨਾਂ ] ਜੀਵੋਂਕੇ [ਯਃ ] ਜੋ [ਕਲੁਸ਼ੋਪਯੋਗਃ ] ਮਲਿਨ (ਜ੍ਞਾਤ੍ਰੁਤ੍ਵਕੀ ਸ੍ਵਚ੍ਛਤਾਸੇ ਰਹਿਤ) ਉਪਯੋਗ ਹੈ [ਸਃ ] ਵਹ [ਕਸ਼ਾਯੋਦਯਃ ] ਕ ਸ਼ਾਯਕਾ ਉਦਯ ਹੈ; [ਤੁ ] ਤਥਾ [ਜੀਵਾਨਾਂ ] ਜੀਵੋਂਕੇ [ਯਃ ] ਜੋ [ਸ਼ੋਭਨਃ ਅਸ਼ੋਭਨਃ ਵਾ ] ਸ਼ੁਭ ਯਾ ਅਸ਼ੁਭ [ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਵਿਰਤਿਭਾਵਃ ਵਾ ] ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿ ਯਾ ਨਿਵ੍ਰੁਤ੍ਤਿਰੂਪ [ਚੇਸ਼੍ਟੋਤ੍ਸਾਹਃ ] (ਮਨਵਚਨਕਾਯਾ-ਆਸ਼੍ਰਿਤ) ਚੇਸ਼੍ਟਾਕਾ ਉਤ੍ਸਾਹ ਹੈ [ਤਂ ] ਉਸੇ [ਯੋਗੋਦਯਂ ] ਯੋਗਕਾ ਉਦਯ [ਜਾਨੀਹਿ ] ਜਾਨੋ
.
[ਏਤੇਸ਼ੁ ] ਯੇ (ਉਦਯ) [ਹੇਤੁਭੂਤੇਸ਼ੁ ] ਹੇਤੁਭੂਤ ਹੋਨੇ ਪਰ [ਯਤ੍ ਤੁ ] ਜੋ [ਕਾਰ੍ਮਣਵਰ੍ਗਣਾਗਤਂ ] ਕਾਰ੍ਮਣਵਰ੍ਗਣਾਗਤ (ਕਾਰ੍ਮਣਵਰ੍ਗਣਾਰੂਪ) ਪੁਦ੍ਗਲਦ੍ਰਵ੍ਯ [ਜ੍ਞਾਨਾਵਰਣਾਦਿਭਾਵੈਃ ਅਸ਼੍ਟਵਿਧਂ ] ਜ੍ਞਾਨਾਵਰਣਾਦਿ- ਭਾਵਰੂਪਸੇ ਆਠ ਪ੍ਰਕਾਰ [ਪਰਿਣਮਤੇ ] ਪਰਿਣਮਤਾ ਹੈ, [ਤਤ੍ ਕਾਰ੍ਮਣਵਰ੍ਗਣਾਗਤਂ ] ਵਹ ਕਾਰ੍ਮਣਵਰ੍ਗਣਾਗਤ ਪੁਦ੍ਗਲਦ੍ਰਵ੍ਯ [ਯਦਾ ] ਜਬ [ਖਲੁ ] ਵਾਸ੍ਤਵਮੇਂ [ਜੀਵਨਿਬਦ੍ਧਂ ] ਜੀਵਮੇਂ ਬਁਧਤਾ ਹੈ [ਤਦਾ ਤੁ ] ਤਬ [ਜੀਵਃ ]
੨੧੦