వర్తతే, తత్ర వర్తమానశ్చ జ్ఞానక్రియాయాః స్వభావభూతత్వేనాప్రతిషిద్ధత్వాజ్జానాతి, తథా సంయోగసిద్ధ- సంబంధయోరప్యాత్మక్రోధాద్యాస్రవయోః స్వయమజ్ఞానేన విశేషమజానన్ యావద్భేదం న పశ్యతి తావదశంక మాత్మతయా క్రోధాదౌ వర్తతే, తత్ర వర్తమానశ్చ క్రోధాదిక్రియాణాం పరభావభూతత్వాత్ప్రతిషిద్ధత్వేపి స్వభావభూతత్వాధ్యాసాత్క్రుధ్యతి రజ్యతే ముహ్యతి చేతి . తదత్ర యోయమాత్మా స్వయమజ్ఞానభవనే జ్ఞానభవనమాత్రసహజోదాసీనావస్థాత్యాగేన వ్యాప్రియమాణః ప్రతిభాతి స కర్తా; యత్తు జ్ఞానభవన- వ్యాప్రియమాణత్వేభ్యో భిన్నం క్రియమాణత్వేనాన్తరుత్ప్లవమానం ప్రతిభాతి క్రోధాది తత్కర్మ . ఏవమియమనాదిరజ్ఞానజా కర్తృకర్మప్రవృత్తిః . ఏవమస్యాత్మనః స్వయమజ్ఞానాత్కర్తృకర్మభావేన క్రోధాదిషు వర్తమానస్య తమేవ క్రోధాదివృత్తిరూపం పరిణామం నిమిత్తమాత్రీకృత్య స్వయమేవ పరిణమమానం పౌద్గలికం కర్మ సంచయముపయాతి . ఏవం జీవపుద్గలయోః పరస్పరావగాహలక్షణసమ్బన్ధాత్మా బన్ధః సిధ్యేత్ . స విశేష (అన్తర, భిన్న లక్షణ) న హోనేసే ఉనకే భేదకో (పృథక్త్వకో) న దేఖతా హుఆ, నిఃశంకతయా జ్ఞానమేం అపనేపనేసే ప్రవర్తతా హై, ఔర వహాఁ (జ్ఞానమేం అపనేపనేసే) ప్రవర్తతా హుఆ వహ, జ్ఞానక్రియాకా స్వభావభూత హోనేసే నిషేధ నహీం కియా గయా హై ఇసలియే, జానతా హై — జాననేరూపమేం పరిణమిత హోతా హై, ఇసీప్రకార జబ తక యహ ఆత్మా, జిన్హేం సంయోగసిద్ధ సమ్బన్ధ హై ఐసే ఆత్మా ఔర క్రోధాది ఆస్రవోంమేం భీ, అపనే అజ్ఞానభావసే, విశేష న జానతా హుఆ ఉనకే భేదకో నహీం దేఖతా తబ తక నిఃశంకతయా క్రోధాదిమేం అపనేపనే సే ప్రవర్తతా హై, ఔర వహాఁ (క్రోధాదిమేం అపనేపనేసే) ప్రవర్తతా హుఆ వహ, యద్యపి క్రోధాది క్రియాకా పరభావభూత హోనేసే నిషేధ కియా గయా హై తథాపి వహ స్వభావభూత హోనేకా ఉసే అధ్యాస హోనేసే, క్రోధరూప పరిణమిత హోతా హై, రాగరూప పరిణమిత హోతా హై, మోహరూప పరిణమిత హోతా హై . అబ యహాఁ, జో యహ ఆత్మా అపనే అజ్ఞానభావసే ౧జ్ఞానభవనమాత్ర సహజ ఉదాసీన (జ్ఞాతాద్రష్టామాత్ర) అవస్థాకా త్యాగ కరకే అజ్ఞానభవనవ్యాపారరూప అర్థాత్ క్రోధాదివ్యాపారరూప ప్రవర్తమాన హోతా హుఆ ప్రతిభాసిత హోతా హై; వహ క ర్తా హై; ఔర జ్ఞానభవనవ్యాపారరూప ప్రవర్తనసే భిన్న, జో ౨క్రియమాణరూపసే అన్తరఙ్గమేం ఉత్పన్న హోతే హుఏ ప్రతిభాసిత హోతే హైం, ఐసే క్రోధాదిక వే, (ఉస కర్తాకే) కర్మ హైం . ఇసప్రకార అనాదికాలీన అజ్ఞానసే హోనేవాలీ యహ (ఆత్మాకీ) కర్తాకర్మకీ ప్రవృత్తి హై . ఇసప్రకార అపనే అజ్ఞానకే కారణ కర్తాకర్మభావసే క్రోధాదిమేం ప్రవర్తమాన ఇస ఆత్మాకే, క్రోధాదికీ ప్రవృత్తిరూప ఉసీ పరిణామకో నిమిత్తమాత్ర కరకే స్వయం అపనే భావసే హీ పరిణమిత హోనేవాలా పౌద్గలిక కర్మ ఇకట్ఠా హోతా హై . ఇసప్రకార జీవ ఔర పుద్గలకా, పరస్పర అవగాహ జిసకా లక్షణ హై ఐసే సమ్బన్ధరూప బన్ధ సిద్ధ హోతా హై . అనేకాత్మక హోనే పర భీ (అనాది) ఏక ప్రవాహరూప హోనేసే జిసమేం ఇతరేతరాశ్రయ దోష

౧. భవన = హోనా వహ; పరిణమనా వహ; పరిణమన .

౨. క్రియమాణరూపసే = కియా జాతా వహ — ఉసరూపసే