యథోత్తరంగనిస్తరంగావస్థయోః సమీరసంచరణాసంచరణనిమిత్తయోరపి సమీరపారావారయోర్వ్యాప్య- వ్యాపకభావాభావాత్కర్తృకర్మత్వాసిద్ధౌ పారావార ఏవ స్వయమన్తర్వ్యాపకో భూత్వాదిమధ్యాన్తేషూత్తరంగ- నిస్తరంగావస్థే వ్యాప్యోత్తరంగ నిస్తరంగ త్వాత్మానం కుర్వన్నాత్మానమేకమేవ కుర్వన్ ప్రతిభాతి, న పునరన్యత్, యథా స ఏవ చ భావ్యభావకభావాభావాత్పరభావస్య పరేణానుభవితుమశక్యత్వాదుత్తరంగ నిస్తరంగ త్వాత్మానమనుభవన్నాత్మానమేకమేవానుభవన్ ప్రతిభాతి, న పునరన్యత్, తథా ససంసారనిఃసంసారావస్థయోః
ఇసలియే యహ సిద్ధ హుఆ కి జీవకో అపనే హీ పరిణామోంకే సాథ కర్తాకర్మభావ ఔర భోక్తాభోగ్యభావ (భోక్తాభోగ్యపనా) హై ఐసా అబ కహతే హైం : —
ఆత్మా కరే నిజకో హి యహ మన్తవ్య నిశ్చయ నయహికా, అరు భోగతా నిజకో హి ఆత్మా, శిష్య యోం తూ జాననా ..౮౩..
గాథార్థ : — [నిశ్చయనయస్య ] నిశ్చయనయకా [ఏవమ్ ] ఐసా మత హై కి [ఆత్మా ] ఆత్మా [ఆత్మానమ్ ఏవ హి ] అపనేకో హీ [కరోతి ] కరతా హై [తు పునః ] ఔర ఫి ర [ఆత్మా ] ఆత్మా [తం చ ఏవ ఆత్మానమ్ ] అపనేకో హీ [వేదయతే ] భోగతా హై ఐసా హే శిష్య ! తూ [జానీహి ] జాన .
టీకా : — జైసే ఉత్తరఙ్గ౧ ఔర నిస్తరఙ్గ౨ అవస్థాఓంకో హవాకా చలనా ఔర న చలనా నిమిత్త హోనే పర భీ హవా ఔర సముద్రకో వ్యాప్యవ్యాపకభావకా అభావ హోనేసే కర్తాకర్మపనేకీ అసిద్ధి హై ఇసలియే, సముద్ర హీ స్వయం అన్తర్వ్యాపక హోకర ఉత్తరఙ్గ అథవా నిస్తరఙ్గ అవస్థామేం ఆది-మధ్య-అన్తమేం వ్యాప్త హోకర ఉత్తరఙ్గ అథవా నిస్తరఙ్గ ఐసా అపనేకో కరతా హుఆ స్వయం ఏకకో హీ కరతా హుఆ ప్రతిభాసిత హోతా హై, పరన్తు అన్యకో కరతా హుఆ ప్రతిభాసిత నహీం హోతా; ఔర ఫి ర జైసే వహీ సముద్ర, భావ్యభావకభావకే అభావకే కారణ పరభావకా పరకే ద్వారా అనుభవ అశక్య
౧౫౨
౧. ఉత్తరఙ్గ = జిసమేం తరంగేం ఉఠతీ హైం ఐసా; తరఙ్గవాలా .
౨. నిస్తరఙ్గ = జిసమేం తరంగేం విలయ హో గఈ హైం ఐసా; బినా తరఙ్గోంకా .