Page 297 of 394
PDF/HTML Page 321 of 418
single page version
மோக்ஷபாஹுட][௨௯௭
அந்யமதீ சத்மஸ்த ஹைஂ, இந்ஹோஂநே அபநீ புத்திமேஂ ஆயா வைஸே ஹீ கலபநா கரகே கஹா ஹை வஹ ப்ரமாணஸித்தி நஹீஂ ஹை. இநமேஂ கஈ வேதாந்தீ தோ ஏக ப்ரஹ்மமாத்ர கஹதே ஹைஂ, அந்ய குச வஸ்தயபூத நஹீஂ ஹை மாயாரூப அவஸ்து ஹை ஐஸா மாநதே ஹைஂ. கஈ நையாயிக, வைஶேஷிக ஜீவ கோ ஸர்வதா நித்ய ஸர்வகத கஹதே ஹைஂ, ஜீவகே ஔர ஜ்ஞாநகுண கே ஸர்வதா பேத மாநதே ஹைஂ ஔர அந்ய கார்யமாத்ர ஹை உநகோ ஈஶ்வர கராத ஹை இஸப்ரகார மாநதே ஹைஂ. கஈ ஸாஂக்யமதீ புருஷகோ உதாஸீந சைதந்யரூப மாநகர ஸர்வதா அகர்தா மாநதே ஹைஂ ஜ்ஞாநகோ ப்ரதாந கா தர்ம மாநதே ஹைஂ. கஈ பௌத்தமதீ ஸர்வ வஸ்து க்ஷணிக மாநதே ஹைஂ, ஸர்வதா அநித்ய மாநதே ஹைஂ, இநமேஂ பீ அநேக மதபேத ஹைஂ, கஈ விஜ்ஞாநமாத்ர தத்த்வ மாநதே ஹைஂ, கஈ ஸர்வதா ஶூந்ய மாநதே ஹைஂ, கோஈ அந்யப்ரகார மாநதே ஹைஂ. மீமாஂஸக கர்மகாஂடமாத்ர ஹீ தத்த்வ மாநதே ஹைஂ, ஜீவகோ அணுமாத்ர மாநதே ஹைஂ தோ பீ குச பரமார்த நித்ய வஸ்து நஹீஂ ஹை––இத்யாதி மாநதே ஹைஂ, பஂசபூதோஂ ஸே ஜீவகீ உத்பத்தி மாநதே ஹைஂ. இத்யாதி புத்திகல்பித தத்த்வ மாநகர பரஸ்பர மேஂ விவாத கரதே ஹைஂ, யஹ யுக்த ஹீ ஹை– வஸ்துகா பூர்ணஸ்வரூப திகதா நஹீஂ ஹை தப ஜைஸே அஂதே ஹஸ்தீலா விவாத கரதே ஹைஂ வைஸே விவாத ஹீ ஹோதா ஹை, இஸலியே ஜிநதேவ ஸர்வஜ்ஞநே ஹீ வஸ்துகா பூர்ணரூப தேகா ஹை வஹீ கஹா ஹை. யஹ ப்ரமாண ஔர நயோஂகே த்வாரா அநேகாந்தரூப ஸித்த ஹோதா ஹை. இநகீ சர்சா ஹேதுவாத கே ஜைநகே ந்யாய–ஶஸ்த்ரோஂஸே ஜாநீ ஜாதீ ஹை, இஸலியே யஹ உபதேஶ ஹை––ஜிநமதமேஂ ஜீவாஜீவகா ஸ்வரூப ஸத்யார்த கஹா ஹை உஸகோ ஜாநநா ஸம்யக்ஜ்ஞாந ஹை, இஸப்ரகார ஜாநகர ஜிநதேவகீ ஆஜ்ஞா மாநகர ஸம்யக்ஜ்ஞாநகோ அஂகீகார கரநா, இஸீஸே ஸம்யக்சாரித்ரகீ ப்ராப்தி ஹோதீ ஹை, ஐஸே ஜாநநா.. ௪௧.. ஆகே ஸம்யக்சாரித்ரகா ஸ்வரூப கஹதே ஹைஂஃ–––
தஂ சாரித்தஂ பணியஂ அவியப்ப கம்மரஹிஏஹிஂ.. ௪௨..
தத் சாரித்ரஂ பணிதஂ அவிகல்பஂ கர்மரஹிதைஃ.. ௪௨..
அர்தஃ––யோகீ த்யாநீ முநி உஸ பூர்வோக்த ஜீவாஜீவகே பேதரூப ஸத்யார்த ஸம்யக்ஜ்ஞாநகோ ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
Page 298 of 394
PDF/HTML Page 322 of 418
single page version
ஜாநகர புண்ய ததா பாப இந தோநோஂகா பரிஹார கரதா ஹை, த்யாக கரதா ஹை வஹ சாரித்ர ஹை, ஜோ நிர்விகல்ப ஹை அர்தாத் ப்ரவ்ருத்திரூபக்ரியாகே விகல்போஂஸே ரஹித ஹை வஹ சாரித்ர காதிகர்மஸே ரஹித ஐஸே ஸர்வஜ்ஞதேவநே கஹா ஹை.
பாவார்தஃ–––சாரித்ர நிஶ்சய–வ்யவஹாரகே பேதஸே தோ பேதரூப ஹை, மஹாவ்ரத–ஸமிதி–குப்தி கே பேதஸே கஹா ஹை வஹ வ்யவஹார ஹை. இஸமேஂ ப்ரவ்ருத்திரூப க்ரியா ஶுபகர்மரூப பஂத கரதீ ஹை ஔர இந க்ரியாஓஂ மேஂ ஜிதநே அஂஶ நிவ்ருத்தி ஹை [அர்தாத் உஸீஸமய ஸ்வாஶ்ரயரூப ஆஂஶிக நிஶ்சய வீதராக பாவ ஹை] உஸகா பல பஂத நஹீஂ ஹை, உஸகா பல கர்ம கீ ஏகதேஶ நிர்ஜரா ஹை. ஸப கர்மோஂஸே ரஹித அபநே ஆத்மஸ்வரூபமேஂ லீந ஹோநா வஹ நிஶ்சயசாரித்ர ஹை, இஸகா பல கர்மகா நாஶ ஹீ ஹை, யஹ புண்ய– பாபகே பரிஹாரரூப நிர்விகல்ப ஹை. பாபகா தோ த்யாக முநிகே ஹை ஹீ ஔர புண்ய கா த்யாக இஸப்ரகார ஹை––– ஶுபக்ரியா கா பல புண்யகர்மகா பஂத ஹை உஸகீ வாஂசா நஹீஂ ஹை, பஂதகே நாஶ கா உபாய நிர்விகல்ப நிஶ்சயசாரித்ர கா ப்ரதாந உத்யம ஹை. இஸப்ரகார யஹா நிர்விகல்ப அர்தாத் புண்ய–பாபஸே ரஹித ஐஸா நிஶ்சயசார்ரித்ர கஹா ஹை. சௌதஹவேஂ குணஸ்தாநகே அஂதஸமயமேஂ பூர்ண சாரித்ர ஹோதா ஹை, உஸஸே லகதா ஹீ மோக்ஷ ஹோதா ஹை ஐஸா ஸித்தாஂத ஹை.. ௪௨.. ஆகே கஹதே ஹைஂ கி இஸப்ரகார ரத்நத்ரயஸஹித ஹோகர தப ஸஂயம ஸமிதிகோ பாலதே ஹுஏ ஶுத்தாத்மாகா த்யாந கரநே வாலா முநி நிர்வாணகோ ப்ராப்த கரதா ஹைஃ–––
ஸோ பாவஇ பரமபயஂ ஜாயஂதோ அப்பயஂ ஸுத்தஂ.. ௪௩..
ஸஃ ப்ராப்நோதி பரமபதஂ த்யாயந் ஆத்மாநஂ ஶுத்தம்.. ௪௩..
அர்தஃ––ஜோ முநி ரத்நத்ரயஸஂயுக்த ஹோதா ஹுஆ ஸஂயமீ பநகர அபநீ ஶக்திகே அநுஸார தப கரதா ஹை வஹ ஶுத்த ஆத்மாகா த்யாந கரதா ஹுஆ பரமபத நிவார்ணகோ ப்ராப்த கரதா ஹை. பாவார்தஃ––ஜோ முநி ஸஂயமீ பாச மஹாவ்ரத, பாச ஸமிதி, தீந குப்தி யஹ தேரஹ ப்ரகாரகா சாரித்ர வஹீ ப்ரவ்ருத்திரூப வ்யவஹாரசாரித்ர ஸஂயம ஹை, உஸகோ அஂகீகார கரகே ஔர பூர்வோக்த ப்ரகார நிஶ்சயசாரித்ர யுக்த ஹோகர அபநீ ஶக்திகே அநுஸார உபவாஸ, ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
௨௯௮] [அஷ்டபாஹுட
Page 299 of 394
PDF/HTML Page 323 of 418
single page version
மோக்ஷபாஹுட][௨௯௯ காயக்லேஶாதி பாஹ்ய தப கரதா ஹை வஹ முநி அஂதரஂக தப த்யாநகே த்வாரா ஶுத்த ஆத்மாகா ஏகாக்ர சித்த கரகே த்யாந கரதா ஹுஆ நிர்வாணகோ ப்ராப்த கரதா ஹை.. ௪௩.. [நோஂத–––ஜோ சடவேஂ குணஸ்தாநகே யோக்ய ஸ்வாஶ்ரயரூப நிஶ்சயரத்நத்ரய ஸஹித ஹை உஸீகே வ்யவஹார ஸஂயம–வ்ரதாதிக கோ வ்யவஹாரசாரித்ர மாநா ஹை.] ஆகே கஹதே ஹைஂ கி த்யாநீ முநி ஐஸா பநகர பரமாத்மாகா த்யாந கரதா ஹைஃ–––
தோதோஸவிப்பமுக்கோ பரமப்பா ஜாயஏ ஜோஈ.. ௪௪..
த்வி தோஷவிப்ரமுக்தஃ பரமாத்மாநஂ த்யாயதே யோகீ.. ௪௪..
அர்தஃ––‘த்ரிபிஃ’ மந வசந காயஸே, ‘த்ரீந்’ வர்ஷா, ஶீத, உஷ்ண தீந காலயோகோஂ கோ தாரண
கர,‘த்ரிகரஹித’ மாயா, மித்யா, நிதாந தீந ஶல்யோஂஸே ரஹித ஹோகர,‘த்ரிகேண பரிகரிதஃ’ தர்ஶந,
ஜ்ஞாந, சாரித்ர ஸே மஂடித ஹோகர ஔர ‘த்விதோஷவிப்ரமுக்தஃ’ தோ தோஷ அர்தாத் ராக–த்வேஷ இநஸே ரஹித
ஹோதா ஹுஆ யோகீ த்யாநீ முநி ஹை, வஹ பரமாத்மா அர்தாத் ஸர்வகர்ம ரஹித ஶுத்த பரமாத்மா உநகா த்யாந
கரதா ஹை.
பாவார்தஃ––மந வசந காய ஸே தீந காலயோக தாரணகர பரமாத்மாகா த்யாந கர இஸப்ரகார
ஜாயே தப த்யாந கீ ஸித்தி கைஸீ? கோஈ ப்ரகார கா சித்த மேஂ ஶல்ய ரஹநே ஸே சித்த ஏகாக்ர நஹீஂ
ஹோதா தப த்யாந கைஸே ஹோ? இஸலியே ஶல்ய ரஹித கஹா; ஶ்ரத்தாந, ஜ்ஞாந ஆசரண யதார்த ந ஹோ தப
த்யாந கைஸே ஹோ? இஸலியே தர்ஶந, ஜ்ஞாந, சாரித்ர மஂடித கஹா ஔர ராக–த்வேஷ, இஷ்ட–அநிஷ்ட பத்தி
ரஹே தப த்யாந கைஸே ஹோ? இஸலியே பரமாத்மா கா த்யாந கரே வஹ ஐஸா ஹோகர கரே, யஹ தாத்பர்ய
ஹை.. ௪௪..
ஆகே கஹதே ஹைஂ கி ஜோ இஸப்ரகார ஹோதா ஹை வஹ உத்தம ஸுககோ பாதா ஹைஃ–––
Page 300 of 394
PDF/HTML Page 324 of 418
single page version
ணிம்மலஸஹாவஜுத்தோ ஸோ பாவஇ உத்தமஂ ஸோக்கஂ.. ௪௫..
நிர்மலஸ்வபாவயுக்தஃ ஸஃ ப்ராப்நோதி உத்தமஂ ஸௌக்யம்.. ௪௫..
அர்தஃ––ஜோ ஜீவ மத, மாயா, க்ரோத இநஸே ரஹித ஹோ ஔர லோபஸே விஶேஷரூபஸே ரஹித ஹோ
வஹ ஜீவ நிர்மல விஶுத்த ஸ்வபாவயுக்த ஹோகர உத்தம ஸுககோ ப்ராப்த கரதா ஹை.
பாவார்தஃ––லோகமேஂ பீ ஐஸா ஹை கி ஜோ மத அர்தாத் அதி மாநீ ததா மாயா கபட ஔர
ஆகுலதாயுக்த ஹோகர நிரந்தர துஃகீ ரஹதா ஹை. அதஃ யஹீ ரீதி மோக்ஷமார்க மேஂ பீ ஜாநோ–ஜோ க்ரோத,
மாந, மாயா, லோப சார கஷாயோஂஸே ரஹித ஹோதா ஹை தப நிர்மல பாவ ஹோதே ஹைஂ ஔர தப ஹீ
யதாக்யாதசாரித்ர பாகர உத்தம ஸுககோ ப்ராப்த கரதா ஹை.. ௪௫..
ஆகே கஹதே ஹைஂ கி ஜோ விஷய–கஷாயோஂ மேஂ ஆஸக்த ஹை, பரமாத்மாகீ பாவநா ஸே ரஹித ஹை,
ஸகதாஃ–––
ஸோ ண லஹஇ ஸித்திஸுஹஂ ஜிணமுத்தபரம்முஹோ ஜீவோ.. ௪௬..
ஸஃ ந லபதே ஸித்திஸுகஂ ஜிநமுத்ராபராங்முகஃ ஜீவஃ.. ௪௬..
அர்தஃ––ஜோ ஜீவ விஷய–கஷாயபஂஸே யுக்த ஹை, ரௌத்ரபரிணாமீ ஹை, ஹிஂஸாதிக விஷய– கஷாயதிக பாபோஂ மேஂ ஹர்ஷ ஸஹித ப்ரவ்ருத்தி கரதா ஹை ஔர ஜிஸகா சித்த பரமாத்மாகீ பாவநா ஸே ரஹித ஹை, ஐஸா ஜீவ ஜிநமுத்ரா ஸே பராஙமுக ஹை வஹ ஐஸே ஸித்திஸுககோ மோக்ஷகே ஸுககோ ப்ராப்த நஹீஂ கர ஸகதா. ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
நிர்மள ஸ்வபாவே பரிணமே, தே ஸௌக்ய உத்தமநே லஹே. ௪௫.
பரமாத்மபாவநஹீந ரூத்ர, கஷாயவிஷயே யுக்த ஜே,
௩௦௦] [அஷ்டபாஹுட
Page 301 of 394
PDF/HTML Page 325 of 418
single page version
மோக்ஷபாஹுட][௩௦௧
பாவார்தஃ––ஜிநமத மேஂ ஐஸா உபதேஶ ஹை கி ஜோ ஹிஂஸாதிக பாபோஂ ஸே விரக்த ஹோ, விஷய– கஷாயோஂஸே ஆஸக்த ந ஹோ ஔர பரமாத்மாகா ஸ்வரூப ஜாநகர உஸகீ பாவநாஸஹித ஜீவ ஹோதா ஹை வஹ மோக்ஷகோ ப்ராப்த கர ஸகதா ஹை, இஸலியே ஜிநமத கீ முத்ரா ஸே ஜோ பராஙமுக ஹை உஸகோ மோக்ஷ கைஸே ஹோ? வஹ தோ ஸஂஸார மேஂ ஹீ ப்ரமண கரதா ஹை. யஹா ருத்ரகா விஶேஷண தியா ஹை உஸகா ஐஸா பீ ஆஶய ஹை கி ருத்ர க்யாரஹ ஹோதே ஹைஂ, யே விஷய–கஷாயோஂ மேஂ ஆஸக்த ஹோ கர ஜிநமுத்ரா ஸே ப்ரஷ்ட ஹோதே ஹைஂ, இநகோ மோக்ஷ நஹீஂ ஹோதா ஹை, இநகீ கதா புராணோஂ ஸே ஜாநநா.. ௪௬.. ஆகே கஹதே ஹைஂ கி ஜிநமுத்ரா ஸே மோக்ஷ ஹோதா ஹை கிந்து யஹ முத்ரா ஜிந ஜீவோஂ கோ நஹீஂ ருசதீ ஹை வே ஸஂஸார மேஂ ஹீ ரஹதே ஹைஂஃ–––
ஸிவிணே வி ண ருச்சஇ புண ஜீவா அச்சஂதி பவகஹணே.. ௪௭..
ஸ்வப்நேபி ந ரோசதே புநஃ ஜீவாஃ திஷ்டஂதி பவகஹநே.. ௪௭..
அர்தஃ––ஜிந பகவாந கே த்வாரா கஹீ கஈ ஜிந முத்ரா ஹை வஹீ ஸித்திஸுக ஹை முக்தஸுக ஹீ
ஹை, யஹ காரண மேஂ கார்ய கா உபசார ஜாநநா; ஜிநமுத்ரா மோக்ஷ கா காரண ஹை, மோக்ஷஸுக உஸகா
கார்ய ஹை. ஐஸீ ஜிநமுத்ரா ஜிநபகவாந நே ஜைஸீ கஹீ ஹை வைஸீ ஹீ ஹை. தோ ஐஸீ ஜிநமுத்ரா ஜிஸ
ஜீவ கோ ஸாக்ஷாத் தோ தூர ஹீ ரஹோ, ஸ்வப்ந மேஂ பீ கதாசித் பீ நஹீஂ ருசதி ஹை, உஸகா ஸ்வப்ந
ஆதா ஹை தோ பீ அவஜ்ஞா ஆதீ ஹை தோ வஹ ஜீவ ஸஂஸாரரூப கஹந வந மேஂ ரஹதா ஹை, மோக்ஷ கே ஸுக
கோ ப்ராப்த நஹீஂ கர ஸகதா.
பாவார்தஃ––ஜிநதேவபாஷித ஜிநமுத்ரா மோக்ஷகா காரண ஹை வஹ மோக்ஷரூபீ ஹீ ஹை, க்யோஂகி
கரதே ஹைஂ. ஜிஸ ஜீவ கோ யஹ நஹீஂ ருசதீ ஹை வஹ மோக்ஷ கோ ப்ராாப்த நஹீஂ கர ஸகதா, ஸஂஸார ஹீ மேஂ
ரஹதா ஹை.. ௪௭..
ஆகே கஹதே ஹைஂ கி ஜோ பரமாத்மாகா த்யாந கரதா ஹை வஹ யோகீ லோபரஹித ஹோகர நவீந
கர்மகா ஆஸ்ரவ நஹீஂ கரதா ஹைஃ––– ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
Page 302 of 394
PDF/HTML Page 326 of 418
single page version
ணாதியதி ணவஂ கம்மஂ ணித்திட்டஂ ஜிணவரிஂதேஹிஂ.. ௪௮..
நாத்ரியதே நவஂ கர்ம நிர்திஷ்டஂ ஜிநவரேந்த்ரைஃ.. ௪௮..
அர்தஃ––ஜோ யோகீ த்யாநீ பரமாத்மா கா த்யாந கரதா ஹுஆ ரஹதா ஹை வஹ மல தேநே வாலே
லோப கஷாய ஸே சூடதா ஹை, உஸகே லோப மல நஹீஂ லகதா ஹை இஸீ ஸே நவீந கர்ம கா ஆஸ்ரவ
உஸகே நஹீஂ ஹோதா ஹை, யஹ ஜிநவரேந்த்ர தீர்தஂகர ஸர்வஜ்ஞதேவ நே கஹா ஹை.
ஸஂபஂதீ குச பீ லோப நஹீஂ ஹோதா, இஸலியே உஸகே நவீந கர்மகா ஆஸ்ரவ நஹீஂ ஹோதா ஐஸா
ஜிநதேவநே கஹா ஹை. யஹ லோப கஷாய ஐஸா ஹீ கீ தஸவேஂ குணஸ்தாந தக பஹுச ஜாநே பர பீ
அவ்யக்த ஹோகர ஆத்மா கோ மல லகாதா ஹை, இஸலியே இஸகோ காடநா ஹீ யுக்த ஹை, அதவா ஜப
தக மோக்ஷகீ சாஹரூப லோப ரஹதா ஹை தப தக மோக்ஷ நஹீஂ ஹோதா ஹை, இஸலியே லோப கா அத்யஂத
நிஷேத ஹை.. ௪௮..
ஜாயஂதோ அப்பாணஂ பரமபயஂ பாவஏ ஜோஈ.. ௪௯..
நூதந கரம நஹி ஆஸ்ரவே–ஜிநதேவதீ நிர்திஷ்ட சே. ௪௮.
பரிணத ஸுத்ரட–ஸம்யக்த்வரூப, லஹீ ஸுத்ரட–சாரித்ரநே,
Page 303 of 394
PDF/HTML Page 327 of 418
single page version
மோக்ஷபாஹுட][௩௦௩
த்யாயந்நாத்மாநஂ பரமபதஂ ப்ராப்நோதி யோகீ.. ௪௯..
அர்தஃ––பூர்வோக்த ப்ரகார ஜிஸகீ மதி த்ரு ஸம்யக்த்வஸே பாவித ஹை ஐஸா யோகீ த்யாநீ முநி
த்ருசாரித்ரவாந ஹோகர ஆத்மாகா த்யாந கரதா ஹுஆ பரமபத அர்தாத் பரமாத்மபத கோ ப்ராப்த கரதா
ஹை.
பாவார்தஃ––ஸம்யக்தர்ஶந, ஜ்ஞாந, சாரித்ரரூப த்ரு ஹோகர பரிஷஹ ஆநே பர பீ சலாயமாந ந
௪௯..
ஆகே தர்ஶந, ஜ்ஞாந, சாரித்ர ஸே நிர்வாண ஹோதா ஹை – ஐஸா கஹதே ஆயே வஹ தர்ஶந, ஜ்ஞாந தோ
ஸோ ராகரோஸரஹிஓ ஜீவஸ்ஸ அணண்ண பரிணாமோ.. ௫௦..
ஸஃ ராகரோஷரஹிதஃ ஜீவஸ்ய அநந்யபரிணாமஃ.. ௫௦..
அர்தஃ––ஸ்வதர்ம அர்தாத் ஆத்மா கா தர்ம ஹை வஹ சரண அர்தாத் சாரித்ர ஹை. தர்ம ஹை வஹ ஆத்ம
ஸமபாவ ஹை ஸப ஜீவோஂ மேஂ ஸமாந பாவ ஹை. ஜோ அபநா தர்ம ஹை வஹீ ஸப ஜீவோஂ மேஂ ஹை அதவா ஸப
ஜீவோஂ கோ அபநே ஸமாந மாநநா ஹை ஔர ஜோ ஆத்ம ஸ்வபாவ ஸே ஹீ [ஸ்வாஶ்ரயகே த்வாரா] ராகத்வேஷ
ரஹித ஹை, கிஸீ ஸே இஷ்ட–அநிஷ்ட புத்தி நஹீஂ ஹை ஐஸா சாரித்ர ஹை, வஹ ஜைஸே ஜீவகே தர்ஶந – ஜ்ஞாந
ஹைஂ வைஸே ஹீ அநந்ய பரிணாம ஹைஂ, ஜீவ கா ஹீ ஸ்வபாவ ஹை.
பாவார்தஃ––சாரித்ர ஹை வஹ ஜ்ஞாந மேஂ ராக–த்வேஷ ரஹித நிராகுலதா ரூப ஸ்திரதா பாவ ஹை, வஹ
ஆகே ஜீவ கே பரிணாம கீ ஸ்வச்சதா கோ த்ருஷ்டாஂத பூர்வக திகாதே ஹைஂஃ–––
Page 304 of 394
PDF/HTML Page 328 of 418
single page version
தஹ ராகாதிவிஜுத்தோ ஜீவோ ஹவதி ஹு அணண்ணவிஹோ.. ௫௧..
அர்தஃ––ஜைஸே ஸ்படிகமணி விஶுத்த ஹை, நிர்மல ஹை, உஜ்ஜ்வல ஹை வஹ பரத்ரவ்ய ஜோ பீத, ரக்த, ஹரித புஷ்பாதிகஸே யுக்த ஹோநே பர அந்ய ஸா திகதா ஹை, பீதாதிவர்ணமயீ திகதா ஹை, வைஸே ஹீ ஜீவ விஶுத்த ஹை, ஸ்வச்ச ஸ்வபாவ ஹை பரந்து யஹ [அநித்ய பர்யாய மேஂ அபநீ பூல த்வாரா ஸ்வ ஸே ச்யுத ஹோதா ஹை தோ] ராகத்வேஷதிக பாவோஂஸே யுக்த ஹோநே பர அந்ய அந்ய ப்ரகார ஹுஆ திகதா ஹை யஹ ப்ரகட ஹை. பாவார்தஃ––யஹா ஐஸா ஜாநநா கி ராகாதி விகார ஹைஂ வஹ புத்கல கே ஹைஂ ஔர யே ஜீவகே ஜ்ஞாந மேஂ ஆகார ஜலகதே ஹை தப உநஸே உபயுக்த ஹோகர இஸப்ரகார ஜாநதா ஹை கி யே பாவ மேரே ஹீ ஹைஂ, ஜப தக இஸகா பேதஜ்ஞாந நஹீஂ ஹோதா ஹை தப தக ஜீவ அந்ய அந்ய ப்ரகாரரூப அநுபவ மேஂ ஆதா ஹை. யஹா ஸ்படிகமணிகா த்ருஷ்டாஂத ஹை, உஸகே அந்யத்ரவ்ய– புஷ்பாதிககா டாஂக லகதா ஹை தப அந்யஸா திகதா ஹை, இஸப்ரகார ஜீவகே ஸ்வச்சபாவ கீ விசித்ரதா ஜாநநா.. ௫௧.. இஸலியே ஆகே கஹதே ஹைஂ கி ஜப தக முநிகே [மாத்ர சாரித்ர–தோஷமேஂ] ராக–த்வேஷ கா அஂஶ ஹோதா ஹை தப தக ஸம்யக்தர்ஶந கோ தாரண கரதா ஹுஆ பீ ஐஸா ஹோதா ஹைஃ–––
ஸம்மத்தமுவ்வஹஂதோ ஜாணர ஓ ஹோதி ஜோஈ ஸோ.. ௫௨..
த்யம ஜீவ சே நீராக பண அந்யாந்யரூபே பரிணமே. ௫௧.
ஜே தேவ–குருநா பக்த நே ஸஹதர்மீமுநி–அநுரக்த சே,
௩௦௪] [அஷ்டபாஹுட
Page 305 of 394
PDF/HTML Page 329 of 418
single page version
மோக்ஷபாஹுட][௩௦௫
அர்தஃ––ஜோ யோகீ த்யாநீ முநி ஸம்யக்த்வ கோ தாரண கரதா ஹை கிந்து ஜப தக யதாக்யாத சாரித்ர கோ ப்ராப்த நஹீஂ ஹோதா ஹை தப தக அரஹஂத–ஸித்த தேவமேஂ, ஔர ஶிக்ஷா–தீக்ஷா தேநேவாலே குரு மேஂ தோ பக்தி யுக்த ஹோதா ஹீ ஹை, இநகீ பக்தி விநய ஸஹித ஹோதீ ஹை ஔர அந்ய ஸஂயமீ முநி அபநே ஸமாந தர்ம ஸஹித ஹைஂ உநமேஂ பீ அநுரக்த ஹைஂ, அநுராக ஸஹித ஹோதா ஹை வஹீ முநி த்யாந மேஂ ப்ரதிவாந் ஹோதா ஹை ஔர ஜோ முநி ஹோகர பீ தேவ–குரு–ஸாதர்மியோஂ மேஂ பக்தி வ அநுராக ஸஹித ந ஹோ உஸகோ த்யாந மேஂ ருசிவாந நஹீஂ கஹதே ஹைஂ க்யோஂகி த்யாந ஹோநே வாலே கே, த்யாநவாலே ஸே ருசி, ப்ரீதி ஹோதீ ஹை, த்யாநவாலே ந ருசேஂ தப ஜ்ஞாத ஹோதா ஹை கி இஸகோ த்யாந பீ நஹீஂ ருசதா ஹை, இஸப்ரகார ஜாநநா சாஹியே.. ௫௨.. ஆகே கஹதே ஹைஂ கி ஜோ த்யாந ஸம்யக்ஜ்ஞாநீ கே ஹோதா ஹை வஹீ தப கரகே கர்ம கா க்ஷய கரதா ஹைஃ–––
தஂ ணாணீ திஹி குத்தோ கவேஇ அஂதோமுஹுத்தேண.. ௫௩..
தஜ்ஜ்ஞாநீ த்ரிபிஃ குப்தஃ க்ஷபயதி அந்தர்முஹூர்த்தேந.. ௫௩..
அர்தஃ––அஜ்ஞாநீ தீவ்ர தபகே த்வாரா பஹுத பவோஂமேஂ ஜிதநே கர்மோஂகா க்ஷய கரதா ஹை உதநே
கர்மோஂகா ஜ்ஞாநீ முநி தீந குப்தி ஸஹித ஹோகர அஂதர்முஹூர்த மேஂ ஹீ க்ஷய கர தேதா ஹை.
பாவார்தஃ––ஜோ ஜ்ஞாந கா ஸாமர்த்ய ஹை வஹ தஏவ்ர தபகா பீ ஸாமர்த்ய நஹீஂ ஹை, க்யோஂகி ஐஸா
கர்மோஂகா க்ஷய கரதா ஹை வஹ ஆத்மபாவநா ஸஹித ஜ்ஞாநீ முநி உதநே கர்மோஂகா அஂதமுஹூர்த மேஂ க்ஷய கர
தேதா ஹை, யஹ ஜ்ஞாந கா ஸாமர்த்ய ஹை.. ௫௩..
ஆகே கஹதே ஹைஂ கி ஜோ இஷ்ட வஸ்துகே ஸஂபஂத ஸே பரத்ரவ்ய மேஂ ராகத்வேஷ கரதா ஹை வஹ உஸ பாவமேஂ
அஜ்ஞாநீ ஹோதா ஹை, ஜ்ஞாநீ இஸஸே உல்டா ஹைஃ––– ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
Page 306 of 394
PDF/HTML Page 330 of 418
single page version
ஸோ தேண து அண்ணாணீ ணாணீ ஏத்தோ து விவரீஓ.. ௫௪..
ஸஃதேந து அஜ்ஞாநீ ஜ்ஞாநீ ஏதஸ்மாத்து விபரீதஃ.. ௫௪..
அர்தஃ––ஶுப யோக அர்தாத் அபநே இஷ்ட வஸ்து கே ஸஂபஂத ஸே பரத்ரவ்ய மேஂ ஸுபாவ அர்தாத்
ப்ரீதிபாவ கோ கரதா ஹை வஹ ப்ரகட ராக–த்வேஷ ஹை, இஷ்டமேஂ ராக ஹுஆ தப அநிஷ்ட வஸ்துமேஂ த்வேஷபாவ
ஹோதா ஹீ ஹை, இஸப்ரகார ஜோ ராக–த்வேஷ கரதா ஹை வஹ உஸ காரண ஸே ராகீ–த்வேஷீ–அஜ்ஞாநீ ஹை ஔர
ஜோ இஸஸே விபரீத அர்தாத் உலடா ஹை பரத்ரவ்யமேஂ ராக–த்வேஷ நஹீஂ கரதா ஹை வஹ ஜ்ஞாநீ ஹை.
பாவார்தஃ––ஜ்ஞாநீ ஸம்யக்த்ருஷ்டி முநிகே பரத்ரவ்யமேஂ ராகத்வேஷ நஹீஂ ஹை க்யோஂகி ராக உஸகோ கஹதே
ஹை, பரந்து ஸம்யக்ஜ்ஞாநீ பரத்ரவ்ய மேஂ இஷ்ட–அநிஷ்டகீ கல்பநா ஹீ நஹீஂ கரதா ஹை தப ராக–த்வேஷ கைஸே
ஹோ? சாரித்ர மோஹகே உதயவஶ ஹோநே ஸே குச தர்மராக ஹோதா ஹை உஸகோ பீ ராக ஜாநதா ஹை பலா
நஹீஂ ஸமஜதா ஹை தப அந்யஸே கைஸே ராக ஹோ? பரத்ரவ்ய ஸே ராக–த்வேஷ கரதா ஹை வஹ தோ அஜ்ஞாநீ ஹை,
ஐஸே ஜாநநா.. ௫௪..
ஆகே கஹதே ஹைஂ கி ஜைஸே பரத்ரவ்ய மேஂ ராகபாவ ஹோதா ஹை வைஸே மோக்ஷகே நிமித்த பீ ராக ஹோ தோ
ஸோ தேண து அண்ணாணீ ஆதஸஹாவா து விவரீஓ.. ௫௫..
ஸஃ தேந து அஜ்ஞாநீ ஆத்மஸ்வபாவாத்து விபரீதஃ.. ௫௫..
அர்தஃ––ஜைஸே பரத்ரவ்யமேஂ ராககோ கர்மபஂதகா காரண பஹிலே கஹா வைஸே ஹீ ராக–பாவ ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
தோ தேஹ சே அஜ்ஞாநீ, நே விபரீத தேதீ ஜ்ஞாநீ சே. ௫௪.
ஆஸரவஹேது பாவ தே ஶிவஹேது சே தேநா மதே,
௩௦௬] [அஷ்டபாஹுட
Page 307 of 394
PDF/HTML Page 331 of 418
single page version
மோக்ஷபாஹுட][௩௦௭ யதி மோக்ஷ கே நிமித்த பீ ஹோ தோ ஆஸ்ரவகா ஹீ காரண ஹை, கர்மகா பஂத ஹீ கரதா ஹை, இஸ காரண ஸே ஜோ மோக்ஷகோ பரத்ரவ்யகீ தரஹ இஷ்ட மாநகர வைஸே ஹீ ராகபாவ கரதா ஹை தோ வஹ ஜீவ முநி பீ அஜ்ஞாநீ ஹை க்யோஂகி வஹ ஆத்மஸ்வபாவஸே விபரீத ஹை, உஸநே ஆத்மஸ்வபாவகோ நஹீஂ ஜாநா ஹை. பாவார்தஃ––மோக்ஷ தோ ஸப கர்மோஂஸே ரஹித அபநா ஹீ ஸ்வபாவ ஹை; அபநே கோ ஸப கர்மோஂஸே ரஹித ஹோநா ஹை இஸலியே யஹ பீ ராகபாவ ஜ்ஞாநீகே நஹீஂ ஹோதா ஹை, யதி சாரித்ர–மோஹகா உதயரூப ராக ஹோ தோ உஸ ராககோ பீ பஂதகா காரண ஜாநகர ரோககே ஸமாந சோநா சாஹே தோ வஹ ஜ்ஞாநீ ஹை ஹீ, ஔர இஸ ராகபாவகோ பலா ஸமஜகர ப்ராப்த கரதா ஹை தோ அஜ்ஞாநீ ஹை. ஆத்மா கா ஸ்வபாவ ஸப ராகாதிகோஂ ஸே ரஹித ஹை உஸகோ இஸநே நஹீஂ ஜாநா, இஸப்ரகார ராகபாவகோ மோக்ஷகா காரண ஔர அச்சா ஸமஜகர கரதே ஹைஂ உஸகா நிஷேத ஹை.. ௫௫.. ஆகே கஹதே ஹை கி ஜோ கர்மமாத்ர ஸே ஹீ ஸித்தி மாநதா ஹை உஸநே ஆத்மஸ்வபாவகோ நஹீஂ ஜாநா ஹை வஹ அஜ்ஞாநீ ஹை, ஜிநமத ஸே ப்ரதிகூல ஹைஃ–––
ஸோ தேண து அண்ணாணீ ஜிணஸாஸணதூஸகோ பணிதோ.. ௫௬..
ஸஃ தேந து அஜ்ஞாநீ ஜிநஶாஸநதூஷகஃ பணிதஃ.. ௫௬..
அர்தஃ––ஜிஸகீ புத்தி கர்ம ஹீ மேஂ உத்பந்ந ஹோதீ ஹை ஐஸா புருஷ ஸ்வபாவஜ்ஞாந ஜோ கேவலஜ்ஞாந
உஸகோ கஂடரூப தூஷண கரநேவாலா ஹை, இந்த்ரியஜ்ஞாந கஂடகஂடரூப ஹை, அபநே–அபநே விஷயகோ ஜாநதா
ஹை, ஜோ ஜீவ இதநா மாத்ரஹீ ஜ்ஞாநகோ மாநதா ஹை இஸ காரணஸே ஐஸா மாநநேவாலா அஜ்ஞாநீ ஹை ஜிநமத
கோ தூஷண கரதா ஹை. (அபநே மேஂ மஹாதோஷ உத்பந்ந கரதா ஹை)
பாவார்தஃ––மீமாஂஸக மதவாலா கர்மவாதீ ஹை, ஸர்வஜ்ஞகோ நஹீஂ மாநதா ஹை, இந்த்ரிய–ஜ்ஞாநமாத்ரஹீ
ஜ்ஞாநகோ மாநதா ஹை, கேவலஜ்ஞாநகோ நஹீஂ மாநதா ஹை, இஸகா நிஷேத கியா ஹை, க்யோஂகி ஜிநமத மேஂ ஆத்மாகா ஸ்வபாவ ஸபகோ ஜாநநேவாலா கேவலஜ்ஞாநஸ்வரூப கஹா ஹை. ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
Page 308 of 394
PDF/HTML Page 332 of 418
single page version
பரந்து வஹ கர்ம கே நிமித்த ஸே ஆச்சாதித ஹோகர இந்த்ரியோஂகே த்வாரா க்ஷயோபஶமகே நிமித்தஸே கஂடரூப ஹுஆ, கஂட–கஂட விஷயோஂகோ ஜாநதா ஹை; [நிஜ பலத்வாரா] கர்மோஂகா நாஶ ஹோநே பர கேவலஜ்ஞாந ப்ரகட ஹோதா ஹை தப ஆத்மா ஸர்வஜ்ஞ ஹோதா ஹை, இஸப்ரகார மீமாஂஸக மதவாலா நஹீஂ மாநதா ஹை அதஃ வஹ அஜ்ஞாநீ ஹை, ஜிநமத ஸே ப்ரதிகூல ஹை, கர்மமாத்ரமேஂ ஹீ உஸகீ புத்தி கத ஹோ ரஹீ ஹை, ஐஸே கோஈ ஔர பீ மாநதே ஹைஂ வஹ ஐஸா ஹீ ஜாநநா.. ௫௬.. ஆகே கஹதே ஹைஂ கி ஜோ ஜ்ஞாந–சாரித்ர ரஹித ஹோ ஓர தப–ஸம்யக்த்வ ரஹித ஹோ ததா அந்ய பீ க்ரியா பாவபூர்வக ந ஹோ தோ இஸப்ரகார கேவல லிஂக–பேஷமாத்ர ஹீ ஸே க்யா ஸுக ஹை? அர்தாத் குச பீ நஹீஂ ஹைஃ–––
அண்ணேஸு பாவரஹியஂ லிஂகக்கஹணேண கிஂ ஸோக்கஂ.. ௫௭..
அந்யேஷு பாவரஹிதஂ லிஂகக்ரஹணேந கிஂ ஸௌக்யம்.. ௫௭..
ஸம்யக்த்வ ஸே ரஹித ஹை, அந்ய பீ ஆவஶ்யக ஆதி க்ரியாயேஂ ஹைஂ பரந்து உநமேஂ பீ ஶுத்தபாவ நஹீஂ ஹை,
இஸப்ரகார லிஂக–பேஷ க்ரஹண கரநே மேஂ க்யா ஸுக ஹை?
பாவார்தஃ––கோஈ முநி பேஷ மாத்ர ஸே தோ முநி ஹுஆ ஔர ஶாஸ்த்ர பீ பதா ஹை; உஸகோ கஹதே
ததா பாஹ்ய சாரித்ர நிர்தோஷ நஹீஂ கியா, தபகா க்லேஶ பஹுத கியா, ஸம்யக்த்வ பாவநா நஹீஂ ஹுஈ ஔர
ஆவஶ்யக ஆதி பாஹ்ய க்ரியா கீ, பரந்து பாவ ஶுத்த நஹீஂ லகாயே தோ ஐஸே பாஹ்ய பேஷமாத்ர ஸே தோ
க்லேஶ ஹீ ஹுஆ, குச ஶாஂதபாவரூப ஸுக தோ ஹுஆ நஹீஂ ஔர யஹ பேஷ பரலோக கே ஸுகமேஂ பீ
காரண நஹீஂ ஹஆ; இஸலியே ஸம்யக்த்வபூர்வக பேஷ (–ஜிந–லிஂக) தாரண கரநா ஶ்ரேஷ்ட ஹை.. ௫௭..
ஆகே ஸாஂக்யமதீ ஆதிகே ஆஶயகா நிஷேத கரதே ஹைஂஃ–––
௩௦௮] [அஷ்டபாஹுட
Page 309 of 394
PDF/HTML Page 333 of 418
single page version
மோக்ஷபாஹுட][௩௦௯
ஸோ புண ணாணீ பணிஓ ஜோ மண்ணஇ சேயணே சேதா.. ௫௮..
ஸஃ புநஃ ஜ்ஞாநீ பணிதஃ யஃ மந்யதே சேதநே சேதநம்.. ௫௮..
அர்தஃ––ஜோ அசேதந மேஂ சேதநகோ மாநதா ஹை வஹ அஜ்ஞாநீ ஹை ஔர ஜோ சேதந மேஂ ஹீ சேதநகோ
மாநதா ஹை உஸே ஜ்ஞாநீ கஹா ஹை.
பாவார்தஃ––ஸாஂக்யமதீ ஐஸே கஹதா ஹை கி புருஷ தோ உதாஸீந சேதநாஸ்வரூப நித்ய ஹை ஔர ஜ்ஞாந ஹை வஹ ப்ரதாநகா தர்ம ஹை, இநகே மதமேஂ புருஷகோ உதாஸீந சேதநாஸ்வரூப மாநா ஹை அதஃ ஜ்ஞாந பிநா தோ வஹ ஜ ஹீ ஹுஆ, ஜ்ஞாந பிநா சேதந கைஸே? ஜ்ஞாநீ கோ ப்ரதாநகா தர்ம மாநா ஹை ஔர ப்ரதாநகோ ஜ மாநா தப அசேதநமேஂ சேதநா மாநீ தப அஜ்ஞாநீ ஹீ ஹுஆ.
நையாயிக, வைஶேஷிக மதவாலே குண–குணீகே ஸர்வதா பேத மாநதே ஹைஂ, தப உந்ஹோஂநே சேதநா குணகோ ஜீவஸே பிந்ந மாநா தப ஜீவ தோ அசேதந ஹீ ரஹா. இஸப்ரகார அசேதநமேஂ சேதநாபநா மாநா. பூதவாதீ சார்வாக – பூத ப்ருத்வீ ஆதிகஸே சேதநாகீ உத்பத்தி மாநதா ஹை, பூத தோ ஜ ஹை உஸமேஂ சேதநா கைஸே உபஜே? இத்யாதிக அந்ய பீ கஈ மாநதே ஹைஂ வே ஸப அஜ்ஞாநீ ஹைஂ இஸலியே சேதநா மாநே வஹ ஜ்ஞாநீ ஹை, யஹ ஜிநமத ஹை.. ௫௮.. ஆகே கஹதே ஹைஂ கி தப ரஹித ஜ்ஞாந ஔர ஜ்ஞாந ரஹித தப யே தோநோஂ ஹீ அகார்ய ஹைஂ தோநோஂ கே ஸஂயுக்த ஹோநே பர ஹீ நிர்வாண ஹைஃ–––
தம்ஹா ணாணதவேணஂ ஸஂஜுத்தோ லஹஇ ணிவ்வாணஂ.. ௫௯..
தஸ்மாத் ஜ்ஞாநதபஸா ஸஂயுக்தஃ லபதே நிர்வாணம்.. ௫௯..
ஜே சேதநே சேதக தணீ ஶ்ரத்தா தரே, தே ஜ்ஞாநீ சே. ௫௮.
தபதீ ரஹித ஜே ஜ்ஞாந, ஜ்ஞாநவிஹீந தப அக்ருதார்த சே,
Page 310 of 394
PDF/HTML Page 334 of 418
single page version
அகார்ய ஹைஂ, இஸலியே ஜ்ஞாந – தப ஸஂயுக்த ஹோநே பர ஹீ நிர்வாணகோ ப்ராப்த கரதா ஹை. பாவார்தஃ––அந்யமதீ ஸாஂக்யாதிக ஜ்ஞாநசர்சா தோ பஹுத கரதே ஹைஂ ஔர கஹதே ஹைஂ கி––ஜ்ஞாநஸே ஹீ முக்தி ஹை ஔர தப நஹீஂ கரதே ஹைஂ, விஷய–கஷாயோஂ கோ ப்ரதாநகா தர்ம மாநகர ஸ்வச்சந்த ப்ரவர்ததே ஹைஂ. கஈ ஜ்ஞாநகோ நிஷ்பல மாநகர உஸகோ யதார்த ஜாநதே நஹீஂ ஹைஂ ஔர தப–க்லேஶாதிக ஸே ஹீ ஸித்தி மாநகர உஸகே கரநே மேஂ தத்பர ரஹதே ஹைஂ. ஆசார்ய கஹதே ஹைஂ கி யே தோநோஂ ஹீ அஜ்ஞாநீ ஹைஂ, ஜோ ஜ்ஞாநஸஹித தப கரதே ஹைஂ வே ஜ்ஞாநீ ஹைஂ வே ஹீ மோக்ஷகோ ப்ராப்த கரதே ஹைஂ, யஹ அநேகாந்தஸ்வரூப ஜிநமதகா உபதேஶ ஹை.. ௫௯.. ஆகே இஸீ அர்தகோ உதாஹரண ஸே த்ரு கரதே ஹைஂஃ––––
ணாஊண துவஂ குஜ்ஜா தவசரணஂ ணாணஜுத்தோ வி.. ௬௦..
ஜ்ஞாத்வாத்ருவஂ குர்யாத் தபஶ்சரணஂ ஜ்ஞாநயுக்தஃ அபி.. ௬௦..
அர்தஃ––ஆசார்ய கஹதே ஹைஂ–––கி தேகோ –––, ஜிஸகோ நியம ஸே மோக்ஷ ஹோநா ஹை–– ஔர
ஜோ சார ஜ்ஞாந– மதி, ஶ்ருத, அவதி ஔர மநஃபர்யய இநஸே யுக்த ஹை ஐஸா தீர்தஂகர பீ தபஶ்சரண
கரதா ஹை, இஸப்ரகார நிஶ்சயஸே ஜாநகர ஜ்ஞாநயுக்த ஹோநே பர பீ தப கரநா யோக்ய ஹை. [தப–
முநித்வ, ஸம்யக்தர்ஶந–ஜ்ஞாந–சாரித்ர கீ ஏகதா கோ தப கஹா ஹை.]
பாவார்தஃ––தீர்தஂகர மதி–ஶ்ருத–அவதி இந தநி ஜ்ஞாந ஸஹித தோ ஜந்ம லேதே ஹைஂ ஔர தீக்ஷா
ஹைஂ, இஸலியே ஐஸா ஜாநகர ஜ்ஞாந ஹோதே ஹுஏ பீ தப கரநே மேஂ தத்பர ஹோநா, ஜ்ஞாநமாத்ர ஹீ ஸே முக்தி
நஹீஂ மாநநா.. ௬௦..
ஆகே ஜோ பாஹ்யலிஂக ஸஹித ஹைஂ ஔர அப்யஂதரலிஂக ரஹித ஹை வஹ ஸ்வரூபாசரண சாரித்ர ஸே
ப்ரஷ்ட ஹுஆ மோக்ஷமார்ககா விநாஶ கரநே வாலா ஹை, இஸப்ரகார ஸாமாந்யரூபஸே கஹதே ஹைஂஃ––– ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
௩௧௦] [அஷ்டபாஹுட அர்தஃ––ஜோ ஜ்ஞாந தப ரஹித ஹை ஔர ஜோ தப ஹை வஹ பீ ஜ்ஞாநரஹித ஹை தோ தோநோஂ ஹீ
Page 311 of 394
PDF/HTML Page 335 of 418
single page version
மோக்ஷபாஹுட][௩௧௧
ஸோ ஸகசரித்த பட்டோ மோக்கபஹவிபாஸகோ ஸாஹு.. ௬௧..
ஸஃ ஸ்வகசாரித்ரப்ரஷ்டஃ மோக்ஷபதவிநாஶகஃ ஸாதுஃ.. ௬௧..
அர்தஃ––ஜோ ஜீவ பாஹ்ய லிஂக – பேஷ ஸஹித ஹை ஔர அப்யஂதர லிஂக ஜோ பரத்ரவ்யோஂ ஸே ஸர்வ
ராகாதிக மமத்வபாவ ரஹித ஐஸே ஆத்மாநுபவ ஸே ரஹித ஹை தோ வஹ ஸ்வ–சாரித்ர அர்தாத் அபநே
ஆத்மஸ்வரூப கே ஆசரண – சாரித்ர ஸே ப்ரஷ்ட ஹை, பரிகர்ம அர்தாத் பாஹ்ய மேஂ நக்நதா, ப்ரஹ்மசர்யாதி
ஶரீர ஸஂஸ்கார ஸே பரிவர்தநவாந த்ரவ்யலிஂகீ ஹோநே பர பீ வஹ ஸ்வ–சாரித்ர ஸே ப்ரஷ்ட ஹோநே ஸே
மோக்ஷமார்ககா விநாஶ கரநே வாலா ஹை. [அதஃ முநி – ஸாதுகோ ஶுத்தபாவகோ ஜாநகர நிஜ ஶுத்த புத்த
ஏகஸ்வபாவீ ஆத்மதத்த்வ மேஂ நித்ய பாவநா (–ஏகாக்ரதா) கரநீ சாஹியே.] (ஶ்ருதஸாகரீ டீகா ஸே)
பாவார்தஃ––யஹ ஸஂக்ஷேப ஸே கஹா ஜாநோ கி ஜோ பாஹ்யலிஂக ஸஂயுக்த ஹை ஔர அப்யஂதர அர்தாத்
௬௧..
ஆகே கஹதே ஹைஂ கி – ஜோ ஸுக ஸே பாவித ஜ்ஞாந ஹை வஹ துஃக ஆநே பர நஷ்ட ஹோதா ஹை,
தம்ஹாஂ ஜஹாபலஂ ஜோஈ அப்பா துக்கேஹி பாவஏ.. ௬௨..
தஸ்மாத் யதா பலஂ யோகீ ஆத்மாநஂ துஃகைஃ பாவயேத்.. ௬௨..
அர்தஃ––ஸுக ஸே பாயா ஹுஆ ஜ்ஞாந ஹை வஹ உபஸர்க–பரிஷஹாதி கே த்வாரா துஃக உத்பந்ந ஹோதே ஹீ நஷ்ட ஹோ ஜாதா ஹை, இஸலியே யஹ உபதேஶ ஹை கி ஜோ யோகீ த்யாநீ முநி ஹை வஹ ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
தே ஸ்வகசரிததீ ப்ரஷ்ட, ஶிவமாரகவிநாஶக ஶ்ரமண சே. ௬௧.
ஸுகஸஂக பாவித ஜ்ஞாந தோ துஃககாளமாஂ லய தாய சே,
Page 312 of 394
PDF/HTML Page 336 of 418
single page version
தபஶ்சரணாதி கே கஷ்ட [துஃக] ஸஹித ஆத்மாகோ பாவே. [அர்தாத் பாஹ்ய மேஂ ஜரா பீ அநுகூல – ப்ராதிகூல ந மாநகர நிஜ ஆத்மா மேஂ ஹீ ஏகாக்ராதாரூபீ பாவநா கரே ஜிஸஸே ஆத்மஶக்தி ஔர ஆத்மிகஆநஂத கா ப்ரசுர ஸஂவேதந பதா ஹீ ஹை] பாவார்தஃ––தபஶ்சரணகா கஷ்ட அஂகீகார கரகே ஜ்ஞாநகோ பாவே தோ பரீஷஹ ஆநே பர ஜ்ஞாநபாவநா ஸே சிகே நஹீஂ இஸலியே ஶக்தி கே அநுஸார துஃக ஸஹித ஜ்ஞாந கோ பாநா, ஸுக ஹீ மேஂ பாவே தோ துஃக ஆநே பர வ்யாகுல ஹோ ஜாவே தப ஜ்ஞாநபாவநா ந ரஹே, இஸலியே யஹ உபதேஶ ஹை.. ௬௨.. ஆகே கஹதே ஹைஂ கி ஆஹார, ஆஸந, நித்ரா இநகோ ஜீதகர ஆத்மா கா த்யாந கரநாஃ–––
ஜாயவ்யோ ணியஅண்ணா ணாஊணஂ குருபஸாஏண.. ௬௩..
த்யாதவ்யஃ நிஜாத்மா ஜ்ஞாத்வா குருப்ரஸாதேந.. ௬௩..
அர்தஃ––ஆஹார, ஆஸந, நித்ரா இநகோ ஜீதகர ஔர ஜிநவர கே மத ஸே ததா குருகே
ப்ரஸாத ஸே ஜாநகர நிஜ ஆத்மாகா த்யாந கரநா.
பாவார்தஃ––ஆஹார, ஆஸந, நித்ராகோ ஜீதகர ஆத்மாகா த்யாந கரநா தோ அந்ய மதவாலே
கஹா ஹை உஸ விதாந கோ குருகே ப்ரஸாதஸே ஜாநகர த்யாந கரநா ஸபல ஹை. ஜைஸே ஜைந ஸித்தாஂத மேஂ
ஆத்மா கா ஸ்வரூப ததா த்யாநகா ஸ்வரூப ஔர ஆஹார, ஆஸந, நித்ரா இநகே ஜீதநேகா விதாந
கஹா ஹை வைஸே ஜாநகர இநமேஂ ப்ரவர்தந கரநா.. ௬௩..
ஆகே ஆத்மா கா த்யாந கரநா; யஹ ஆத்மா கைஸா ஹை, யஹ கஹதே ஹைஂஃ–––
ஸோ ஜாயவ்வோ ணிச்சஂ ணாஊணஂ குருபஸாஏண.. ௬௪..
த்யாதவ்ய சே நிஜ ஆதமா, ஜாணீ ஶ்ரீ குருபரஸாததீ. ௬௩.
சே ஆதமா ஸஂயுக்த தர்ஶந–ஜ்ஞாநதீ, சாரித்ரதீ;
௩௧௨] [அஷ்டபாஹுட
Page 313 of 394
PDF/HTML Page 337 of 418
single page version
மோக்ஷபாஹுட][௩௧௩
ஸஃ த்யாதவ்யஃ நித்யஂ ஜ்ஞாத்வா குருப்ரஸாதேந.. ௬௪..
அர்தஃ––ஆத்மா சாரித்ரவாந் ஹை ஔர தர்ஶந – ஜ்ஞாநஸஹித ஹை, ஐஸா ஆத்மா குருகே ப்ரஸாத ஸே
ஜாநகர நித்ய த்யாந கரநா.
பாவார்தஃ––ஆத்மா கா ரூப தர்ஶந– ஜ்ஞாந –சாரித்ரமயீ ஹை, இஸகா ரூப ஜைந குருஓஂகே
உநகே யதார்த ஸித்தி நஹீஂ ஹை, இஸலியே ஜைநமதகே அநுஸார த்யாந கரநா ஐஸா உபதேஶ ஹை.. ௬௪..
ஆகே கஹதே ஹைஂ கி ஆத்மாகா ஜாநநா, பாநா ஔர விஷயோஂ ஸே விரக்த ஹோநா யே உத்தரோத்தர
பாவிய ஸஹாவபுரிஸோ விஸயேஸு விரச்சஏ துக்கஂ.. ௬௫..
பாவித ஸ்வபாவபுருஷஃ விஷயேஷு விரஜ்யதி துஃகம்.. ௬௫..
அர்தஃ––ப்ரதம தோ ஆத்மா கோ ஜாநதே ஹைஂ வஹ துஃகஸே ஜாநா ஜாதா ஹை, பிர ஆத்மாகோ
ஜாநகர பீ பாவநா கரநா, பிர–பிர இஸீகா அநுபவ கரநா துஃகஸே [–உக்ர புருஷார்தஸே] ஹோதா
ஹை, கதாசித் பாவநா பீ கிஸீ ப்ரகார ஹோ ஜாவே தோ பாயீ ஹை ஜிநபாவநா ஜிஸநே ஐஸா புருஷ
விஷயோஂஸே விரக்த பே துஃக ஸே [––அபூர்வ புருஷார்த ஸே] ஹோதா ஹை.
பாவார்தஃ––ஆத்மாகா ஜாநநா, பாநா, விஷயோஂஸே விரக்த ஹோநா உத்தரோத்தர யஹ யோக மிலநா
ஆகே கஹதே ஹைஂ கி ஜப தக விஷயோஂமேஂ யஹ மநுஷ்ய ப்ரவர்ததா ஹை தப தக ஆத்மஜ்ஞாந நஹீஂ
ஹோதா ஹைஃ––– ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
Page 314 of 394
PDF/HTML Page 338 of 418
single page version
விஸஏ விரத்தசித்தோ ஜோஈ ஜாணேஇ அப்பாணஂ.. ௬௬..
விஷயே விரக்தசித்தஃ யோகீ ஜாநாதி ஆத்மாநம்.. ௬௬..
அர்தஃ––ஜப தக யஹ மநுஷ்ய இந்த்ரியோஂகே விஷயோஂமேஂ ப்ரவர்ததா ஹை தப தக ஆத்மா கோ நஹீஂ
ஜாநதா ஹை, இஸலியே யோகீ த்யாநீ முநி ஹை வஹ விஷயோஂ ஸே விரக்த சித்த ஹோதா ஹுஆ ஆத்மா கோ
ஜாநதா ஹை.
சித்த ரஹதா ஹை, தபதக உந ரூப ரஹதா ஹை, ஆத்மா கா அநுபவ நஹீஂ ஹோதா ஹை, இஸலியே யோகீ
முநி இஸப்ரகார விசார கர விஷயோஂ ஸே விரக்த ஹோ ஆத்மா மேஂ உபயோக லகாவே தப ஆத்மா கோ ஜாநே,
அநுபவ கரே, இஸலியே விஷயோஂஸே விரக்த ஹோநா யஹ உபதேஶ ஹை.. ௬௬..
ஹிஂடஂதி சாஉரஂகஂ விஸஏஸு விமோஹியா மூடா.. ௬௭..
ஹிண்டந்தே சாதுரஂகஂ விஷயேஷு விமோஹிதாஃ மூடாஃ.. ௬௭..
அர்தஃ––கஈ மநுஷ்ய ஆத்மா கோ ஜாநகர பீ அபநே ஸ்வபாவகீ பாவநா ஸே அத்யஂத ப்ரஷ்ட ஹுஏ
விஷயோஂமேஂ மோஹித ஹோகர அஜ்ஞாநீ மூர்க சார கதிரூப ஸஂஸாரமேஂ ப்ரமண கரதே ஹைஂ.
விஷயே விரக்தமநஸ்க யோகீ ஜாணதா நிஜ ஆத்மநே. ௬௬.
நர கோஈ, ஆதம ஜாணீ, ஆதம பாவநா ப்ரச்யுதபணே
Page 315 of 394
PDF/HTML Page 339 of 418
single page version
மோக்ஷபாஹுட][௩௧௫ யே உத்தரோத்தர துர்லப பாயே ஜாதே ஹைஂ, விஷயோஂமேஂ லகா ஹுஆ ப்ரதம தோ ஆத்மாகோ ஜாநதா நஹீஂ ஹை ஐஸே கஹா, அப யஹா இஸப்ரகார கஹா கி ஆத்மாகோ ஜாநகர பீ விஷயோஂகே வஶீபூத ஹுஆ பாவநா நஹீஂ கரே தோ ஸஂஸார ஹீ மேஂ ப்ரமண கரதா ஹை, இஸலியே ஆத்மாகோ ஜாநகர விஷயோஂ ஸே விரக்த ஹோநா யஹ உபதேஶ ஹை.. ௬௭..
ஆகே கஹதே ஹைஂ கி ஜோ விஷயோேஂ விரக்த ஹோகர ஆத்மா கோ ஜாநகர பாதே ஹைஂ வே ஸஂஸார கோ சோதே ஹைஂஃ–––
சஂடஂதி சாஉரஂகஂ தவகுணஜுத்தா ண ஸஂதேஹோ.. ௬௮..
த்யஜஂதி சாதுரஂகஂ தபோகுணயுக்தாஃ ந ஸஂதேஹஃ.. ௬௮..
அர்தஃ––பிர ஜோ புருஷ முநி விஷயோஂஸே விரக்த ஹோ ஆத்மாகோ ஜாநகர பாதே ஹைஂ, பாரஂபார பாவநா த்வாரா அநுபவ கரதே ஹைஂ வே தப அர்தாத் பாரஹ ப்ரகார தப ஔர மூலகுண உத்தரகுணோஂஸே யுக்த ஹோகர ஸஂஸாரகோ சோதே ஹைஂ, மோக்ஷ பாதே ஹைஂ. பாவார்தஃ––விஷயோஂ ஸே விரக்த ஹோ ஆத்மா கோ ஜாநகர பாவநா கரநா, இஸஸே ஸஂஸார ஸே சூட கர மோக்ஷ ப்ராப்த கரோ, யஹ உபதேஶ ஹை.. ௬௮.. ஆகே கஹதே ஹைஂ கி யதி பரத்ரவ்ய மேஂ லேஶமாத்ர பீ ராக ஹோ தோ வஹ புருஷ அஜ்ஞாநீ ஹை, அபநா ஸ்வரூப உஸநே நஹீஂ ஜாநாஃ–––
ஸோ மூடோ அண்ணாணீ ஆதஸஹாவஸ்ஸ விவரீஓ.. ௬௯..
ஸஃ மூடஃ அஜ்ஞாநீ ஆத்மஸ்வபாவாத் விபரீதஃ.. ௬௯..
நிஃஶஂக தே தபகுணஸஹித சோடே சதுர்கதி ப்ரமணநே. ௬௮.
பரத்ரவ்யமாஂ அணுமாத்ர பண ரதி ஹோய ஜேநே மோஹதீ,
Page 316 of 394
PDF/HTML Page 340 of 418
single page version
ப்ரீதி ஹோ தோ வஹ புருஷ மூ ஹை, அஜ்ஞாநீ ஹை, ஆத்மஸ்வபாவஸே விபரீத ஹை. பாவார்தஃ––பேதவிஜ்ஞாந ஹோநே கே பாத ஜீவ–அஜீவகோ பிந்ந ஜாநே தப பரத்ரவ்ய கோ அபநா ந ஜாநே தப உஸஸே [கர்தவ்யபுத்தி ஸ்வாமித்வ கீ பாவநாஸே] ராக பீ நஹீஂ ஹோதா ஹை, யதி [ஐஸா] ஹோ தோ ஜாநோ கி இஸநே ஸ்வ–பரகா பேத நஹீஂ ஜாநா ஹை, அஜ்ஞாநீ ஹை, ஆத்மஸ்வபாவஸே ப்ரதிகூல ஹை; ஔர ஜ்ஞாநீ ஹோநே கே பாத சாரித்ர மோஹ கா உதய ரஹதா ஹை தப தக குச ராக ரஹதா ஹை உஸகோ கர்மஜந்ய அபராத மாநதா ஹை, உஸ ராக ஸே ராக நஹீஂ ஹை இஸலியே விரக்த ஹீ ஹை, அதஃ ஜ்ஞாநீ பரத்ரவ்யமேஂ ராகீ நஹீஂ கஹலாதா ஹை, இஸப்ரகார ஜாநநா.. ௬௯.. ஆகே இஸ அர்த கோ ஸஂக்ஷேப மேஂ கஹதே ஹைஂஃ––––
ஹோதி துவஂ ணிவ்வாணஂ விஸஏஸு விரத்த சித்தாணஂ.. ௭௦..
பவதி த்ருவஂ நிர்வாணஂ விஷயேஷு விரக்த சித்தாநாம்.. ௭௦..
அர்தஃ–––பூர்வோக்த ப்ரகார ஜிநகா சித்த விஷயோஂஸே விரக்த ஹை, ஜோ ஆத்மாகா த்யாந கரதே
ரஹதே ஹைஂ, ஜிநகே பாஹ்ய–அப்யஂந்தர தர்ஶந கீ ஶுத்ததா ஹை ஓர ஜிநகே த்ரு சாரித்ர ஹை, உநகோ
நிஶ்சய ஸே நிர்வாண ஹோதா ஹை.
பாவார்தஃ–––பஹிலே கஹா தா கி ஜோ விஷயோஂஸே விரக்த ஹோ ஆத்மாகா ஸ்வரூப ஜாநகர
இந்த்ரியோஂகே விஷயோஂஸே விரக்த ஹோகர பாஹ்ய–அப்யஂதர தர்ஶநகீ ஶுத்ததா ஸே த்ரு சாரித்ர பாலதே ஹைஂ
உநகோ நியம ஸே நிர்வாண கீ ப்ராப்தி ஹோதீ ஹை, இந்த்ரியோஂகே விஷயோஂமேஂ ஆஸக்தி ஸப அநர்தோஂகா மூல
ஹை, இஸலியே இநஸே விரக்த ஹோநே பர உபயோக ஆத்மா மேஂ லகே தப கார்யஸித்தி ஹோதீ ஹை.. ௭௦..
ஆகே கஹதே ஹைஂ கி ஜோ பரத்ரவ்யமேஂ ராக ஹை வஹ ஸஂஸாரகா காரண ஹை, இஸலியே யோகீஶ்வர
ஆத்மா மேஂ பாவநா கரதே ஹைஂஃ––– ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
௩௧௬] [அஷ்டபாஹுட அர்தஃ––ஜிஸ புருஷ கே பரத்ரவ்ய மேஂ பரமாணு ப்ரமாண பீ லேஶமாத்ர மோஹஸே ரதி அர்தாத் ராக–