bimbakA dekhanA, kuChake jinendrake kalyANak AdikI mahimA dekhanA, kuChake jAtismaraN, kuChake vedanA kA anubhav, kuChake dharma–shravaN tathA kuChake devo.nkI R^iddhikA dekhanA––ityAdi bAhya kAraNo.n dvArA mithyAtvakarma kA upasham hone se upasham samyaktva hotA hai. tathA in sAt prakR^itiyo.n me.n se Chah kA to upasham yA kShay ho aur ek samyaktva prakR^itikA uday ho tab kShayopakSham samyaktva hotA hai. is prakR^iti ke uday se ki.nchit atichAr– mal lagatA hai. tathA in sAt prakR^itiyo.nkA sattA me.n se nAsh ho tab kShAyik samyaktva hotA hai. isaprakAr upashamAdi honepar jIvake pariNAm–bhedase tIn prakAr hote hai.n; ve pariNAm ati sUkShma hai.n, kevalaj~nAnagamya hai.n, isaliye in prakR^itiyo.nke dravya pudgal paramANuo.nke ska.ndh hai.n, ve atisUkShma hai.n aur uname.n phal dene kI shaktirUp anubhAg hai vah atisUkShma hai.n vah Chadmasthake j~nAnagamya nahI.n hai. tathA unakA upashamAdi honese jIvake pariNAm bhI samyaktvarUp hote hai.n, ve bhI atisUkShma hote hai.n, ve bhI kevalaj~nAnagamya hai.n. tathApi jIvake kuCh pariNAm Chadmasthake j~nAn me.n Ane yogya hote hai.n, ve use pahichAnaneke bAhya chinha hai.n, unakI parikShA karake nishchay karane kA vyavahAr hai; aisA na hote Chadmastha vayavahArI jIvake samyaktvakA nishchay nahI.n hogA aur tab astikyakA abhAv siddha hogA, vyavahArakA lop hogA–yah mahAn doSh AyegA. isaliye bAhya chinho.nko Agam, anumAn tathA svAnubhavase parIkShA karake nishchay karanA chAhiye.
ve chinha kaun se hai.n so likhate hai.nH–mukhya chinha to upAdhirahit shuddha j~nAn–chetanA svarUp AtmA kI anubhUti hai. yadyapi yah anubhUti j~nAnakA visheSh hai, tathApi vah samyaktva honepar hotI hai, isaliye use bAhya chinha kahate hai.n. j~nAn to apanA apane ko svasa.nvedanarUp hai; usakA, rAgAdi vikAr rahit shuddhaj~nAnamAtra kA apane ko AsvAd hotA hai ki–‘jo yah shuddha j~nAn hai so mai.n hU.N aur j~nAn me.n jo rAgAdi vikAr hai.n ve karmake nimitta se utpanna hote hai.n, vah merA svarUp nahI.n hai.n’–isaprakAr bhed j~nAnase j~nAnamAtra ke AsvAdan ko j~nAn kI anubhUti kahate hai.n, vahI AtmAkI anubhUti hai, tathA vahI shuddhanay kA viShay hai. aisI anubhUti se shuddhanay se dvArA aisA bhI shraddhAn hotA hai ki sarva jIv karmajanit rAgAdi bhAv se rahit ana.nt chatuShTay merA svarUp hai, anya sab bhAv sa.njogajanit hai.n; aisI AtmA kI anubhUti so samyaktvakA mukhya chinha hai. yah mithyAtva ana.ntAnubandhI ke abhAvame.n samyaktva hotA hai usakA chinha hai; us chinha ko hI samyaktva kahanA so vyavahAr hai.
6][aShTapAhuD (samyaktva ke bAhya kAraN) visheSh rUp se to anek hai.n. uname.n se kuChake to ariha.nt