darshanapAhuD][7
usakI parIkShA sarvaj~na ke Agam, anumAn tathA svAnubhav pratyakShapramAN in pramANo.nse kI jAtI hai. isIko nishchay tatvArthashraddhAn bhI kahate hai.n. vahA.N apanI parIkShA to apane svasa.nvedan kI pradhAnatA se hotI hai aur par kI parIkShA to par ke a.ntara.ng me.n hone kI parIkShA, par ke vachan, kAy kI kriyA kI parIkShA se hotI hai yah vyavahAr hai, paramArtha sarvaj~na jAnate hai.n. vyavahArI jIvako sarvaj~nane bhI vyavahAr ke hI sharaN kA upadesh diyA hai. [no.ndh–anubhUti j~nAnaguNakI paryAy hai vah shraddhAguN se bhinna hai, isaliye j~nAnake dvArA shraddhAnakA nirNay karanA vyavahAr hai, usakA nAm vyavahArI jIvako vyavahAr hI sharaN arthAt Alamban samajhanA.] anek log kahate hai.n ki– samyaktva to kevalIgamya hai, isaliye apane ko samyaktva hone kA nishchay nahI.n hotA, isaliye apane ko samyagdR^iShTi nahI.n mAn sakate? parantu isaprakAr sarvathA ekAnta se kahanA to mithyAdR^iShTi hai; sarvathA aisA kahane se vyavahAr kA lop hogA, sarva muni–shrAvako.nkI pravR^itti mithyAtvarUp siddha hogI, aur sab apane ko mithyAdR^iShTi mAne.nge to vyavahAr kahA.N rahegA? isaliye parIkShA hone pashchAt aisA shraddhAn nahI.n rakhanA nahI.n chAhiye ki mai.n mithyAdR^iShTi hI hU.N. mithyAdR^iShTi to anyamatI ko kahate hai.n aur usI ke samAn svaya.n bhI hogA, isaliye sarvathA ekAnta pakSha nahI.n grahaN karanA chAhiye. tathA tattvArthashraddhAn to bAhya chinha hai. jIv, ajIv, Asrav, ba.ndh, sa.nvar, nirjarA, mokSha aise sAt tattvArtha hai.n; uname.n puNya aur pAp ko jo.D.h.h denese nav padArtha hote hai.n. unakI shraddhA arthAt sanmukhatA, ruchi arthAt tadrup bhAv karanA tathA pratIti arthAt jaise sarvaj~na ne kahe hai.n tadanusAr hI a.ngIkAr karanA aur unake AcharaN rUp kriyA,–isaprakAr shraddhAnAdik honA so samyaktvakA bAhya chinha hai.
tathA prasham, sa.nveg, anukampA, Astikya bhI samyaktva ke bAhya chinha hai.n. vahA.N (1) prashamH––––ana.ntAnuba.ndhI krodhAdik kaShAy ke uday kA abhAv so prasham chinha hai. usake bAhya chinha jaise ki––sarvathA ekAnta tattvArtha kA kathan karane vAle anya mato.n kA shraddhAn, bAhya vesh me.n satyArthapane kA abhimAn karanA, paryAyo.n me.n ekAnta ke kAraN Atmabuddhi se abhimAn tathA prIti karanA vah ana.ntAnuba.ndhIkA kArya hai– vah jisake na ho , tathA kisI ne apanA burA kiyA to usakA ghAt karanA Adi mithyAdR^iShTi kI bhA.Nti vikAr buddhi apane ko utpanna na ho, tathA vah aisA vichAr kare ki mai.nne apane pariNAmo.n