ए रीते, संक्षेपमां धर्म – अनुप्रेक्षा समाप्त थई. १२.
ए रीते, पूर्वोक्त लक्षणवाळी अनित्य, अशरण, संसार, एकत्व, अन्यत्व,
अशुचित्व, आस्रव, संवर, निर्जरा, लोक, बोधिदुर्लभ अने धर्मतत्त्वना चिंतनरूप
संज्ञावाळी, आस्रवरहित शुद्धात्मतत्त्वमां परिणतिरूप संवरना कारणभूत बार अनुप्रेक्षा
समाप्त थई.
हवे, परिषहजयनुं कथन करे छे — भूख, तरस, शीत, गरमी, डांस – मच्छर,
नग्नपणुं, अरति, स्त्री, गमन, आसन, शय्या, आक्रोश, वध, याचना, अलाभ, रोग,
तृणस्पर्श, मळ, सत्कार – पुरस्कार, प्रज्ञा, अज्ञान अने अदर्शन — ए बावीस परिषहो
जाणवा. ते क्षुधादि वेदनाओनो तीव्र उदय थवा छतां पण, सुख – दुःख, जीवन – मरण,
लाभ – अलाभ, निंदा – प्रशंसा आदिमां समतारूप परम सामायिक वडे — के जे (परम-
सामायिक) नवां शुभाशुभ कर्मोनो संवर करवामां अने जूनां शुभाशुभ कर्मोनी निर्जरा
करवामां समर्थ छे तेना वडे — निज परमात्मभावनाथी उत्पन्न निर्विकार, नित्यानंदलक्षण
सुखामृतना अनुभवमांथी चलित न थवुं ते परिषहजय छे.
हवे, चारित्रनुं कथन करे छे — शुद्धोपयोगलक्षण निश्चयरत्नत्रयमयी परिणतिरूप
निजशुद्धात्मस्वरूपमां जे चरवुं – स्थिति करवी ते चारित्र छे. ते तारतम्यभेदथी पांच प्रकारनुं
संक्षेपेण धर्मानुप्रेक्षा समाप्ता ।।१२।।
इत्युक्तलक्षणा अनित्याशरणसंसारैकत्वान्यत्वाशुचित्वास्रवसंवरनिर्जरालोकबोधिदुर्लभ-
धर्मतत्त्वानुचिन्तनसंज्ञा निरास्रवशुद्धात्मतत्त्वपरिणतिरूपस्य संवरस्य कारणभूता द्वादशानुप्रेक्षाः
समाप्ताः ।
अथ परीषहजयः कथ्यते — क्षुत्पिपासाशीतोष्णदंशमशकनाग्न्यारतिस्त्रीचर्यानिषद्या-
शय्याऽऽक्रोशवधयाचनालाभरोगतृणस्पर्शमलसत्कारपुरस्कारप्रज्ञाऽज्ञानादर्शनानीति द्वाविंशति-
परीषहा विज्ञेयाः । तेषां क्षुधादिवेदनानां तीव्रोदयेऽपि सुखदुःखजीवितमरणलाभालाभनिंदा-
प्रशंसादिसमतारूपपरमसामायिकेन नवतरशुभाशुभकर्मसंवरणचिरंतनशुभाशुभकर्मनिर्जरण-
समर्थेनायं निजपरमात्मभावनासंजातनिर्विकारनित्यानंदलक्षणसुखामृतसंवित्तेरचलनं स परीषहजय
इति ।
अथ चारित्रं कथयति । शुद्धोपयोगलक्षणनिश्चयरत्नत्रयपरिणते स्वशुद्धात्मस्वरूपे
चरणमवस्थानं चारित्रम् । तच्च तारतम्यभेदेन पञ्चविधम् । तथाहि — सर्वे जीवाः केवलज्ञानमया
सप्ततत्त्व-नवपदार्थ अधिकार [ १६३