इतो विस्तार : — सम्यक्त्वे सति ज्ञानं सम्यग्भवतीति यदुक्तं तस्य विवरणं क्रियते ।
तथाहि — गौतमाग्निभूतिवायुभूतिनामानो विप्राः पञ्चपञ्चशतब्राह्मणोपाध्याया वेदचतुष्टयं,
ज्योतिष्कव्याकरणादिषडङ्गानि, मनुस्मृत्याद्यष्टादशस्मृतिशास्त्राणि तथा भारताद्यष्टादशपुराणानि
मीमांसान्यायविस्तर इत्यादिलौकिकसर्वशास्त्राणि यद्यपि जानन्ति तथापि तेषां हि ज्ञानं
सम्यक्त्वं विना मिथ्याज्ञानमेव । यदा पुनः प्रसिद्धकथान्यायेन श्रीवीरवर्द्धमानस्वामितीर्थकर-
परमदेवसमवसरणे मानस्तम्भावलोकनमात्रादेवागमभाषया दर्शनचारित्रमोहनीयोपशमक्षय-
संज्ञेनाध्यात्मभाषया स्वशुद्धात्माभिमुखपरिणामसंज्ञेन च कालादिलब्धिविशेषेण मिथ्यात्वं विलयं
गतं तदा तदेव मिथ्याज्ञानं सम्यग्ज्ञानं जातम् । ततश्च ‘जयति भगवान्’ इत्यादि नमस्कारं
कृत्वा जिनदीक्षां गृहीत्वा कचलोचानन्तरमेव चतुर्ज्ञानसप्तर्द्धिसम्पन्नास्त्रयोऽपि गणधरदेवाः
संजाताः गौतमस्वामी भव्योपकारार्थं द्वादशाङ्गश्रुतरचनां कृतवान्; पश्चान्निश्चयरत्नत्रय-
एनो विस्तार — ‘सम्यग्दर्शन थतां ज्ञान सम्यक् थाय छे’ एम जे कह्युं तेनुं विवरण
करवामां आवे छेः – पांचसो पांचसो ब्राह्मणोने भणावनार गौतम, अग्निभूति अने
वायुभूति नामना ब्राह्मणो चार वेद, ज्योतिष – व्याकरण वगेरे छ अंग, मनुस्मृति वगेरे
अढार स्मृतिशास्त्रो, महाभारतादि अढार पुराणो, मीमांसा, न्यायविस्तार वगेरे समस्त
लौकिक शास्त्रो जाणता हता, तोपण तेमनुं ज्ञान सम्यक्त्व विना मिथ्याज्ञान ज हतुं. ज्यारे
प्रसिद्ध कथा प्रमाणे श्री महावीर वर्द्धमान तीर्थंकर परमदेवना समवसरणमां मानस्तंभने
जोवा मात्रथी ज आगमभाषा – अपेक्षाए दर्शनमोहनीय अने चारित्रमोहनीयकर्मना
उपशम – क्षय नामक (कालादिलब्धि विशेषथी) अने अध्यात्मभाषानी अपेक्षाए
निजशुद्धात्माभिमुख परिणाम नामक कालादिलब्धि विशेषथी मिथ्यात्व नाश पाम्युं, त्यारे
ते ज मिथ्याज्ञान सम्यग्ज्ञान थयुं. पछी ‘भगवाननो विजय हो’ इत्यादि प्रकारे नमस्कार
करीने जिनदीक्षा लईने केशलोच करतां ज चार ज्ञान (मति, श्रुत, अवधि अने मनःपर्यय)
अने सात ॠद्धिसंपन्न थईने त्रणेय गणधरदेव थई गया. गौतमस्वामीए भव्य जीवोना
उपकारने माटे बार अंगरूप श्रुतनी रचना करी. पछी ते त्रणेय निश्चयरत्नत्रयनी१
साकार उपयोगवाळाने के अनाकार उपयोगवाळाने – बन्नेने अविशेषपणे एकाग्रसंचेतननी प्रसिद्धि
होवाथी अनादि संसारथी बंधायेली अतिद्रढ मोहग्रंथि (मोहनी दुष्ट गांठ) छूटी जाय छे.
आथी एम कह्युं के — मोहग्रंथिभेद (दर्शनमोहरूपी गांठनुं भेदावुं – तूटवुं) ते शुद्धात्मानी उपलब्धिनुं
फळ छे.’’
१. व्यवहार रत्नत्रयनो क्रमे क्रमे अभाव थतां अने शुद्धि क्रमे क्रमे हरेक समये वृद्धिंगत थतां
निश्चयरत्नत्रयनी पूर्णता करी मोक्ष पाम्या, एम समजवुं.
मोक्षमार्ग अधिकार [ १८५