पार्श्वभट्टारकप्रतिमालग्नरत्नहरणे कृते सत्युपगूहनविषये जिनदत्तश्रेष्ठिकथा प्रसिद्धेति । अथवा
रुद्रजनन्या जयेष्ठासंज्ञाया लोकापवादे जाते सति यद्दोषझम्पनं कृतं तत्र
चेलिनीमहादेवीकथेति । तथैव निश्चयेन पुनस्तस्यैव व्यवहारोपगूहनगुणस्य सहकारित्वेन
निजनिरञ्जननिर्दोषपरमात्मनः प्रच्छादका ये मिथ्यात्वरागादिदोषास्तेषां तस्मिन्नेव परमात्मनि
सम्यग्श्रद्धानज्ञानानुष्ठानरूपं यद्ध्यानं तेन प्रच्छादनं विनाशनं गोपनं झम्पनं
तदेवोपगूहनमिति ।।५।।
अथ स्थितीकरणं कथयति । भेदाभेदरत्नत्रयधारकस्य चातुर्वर्णसङ्घस्य मध्ये यदा
कोऽपि दर्शनचारित्रमोहोदयेन दर्शनं ज्ञानं चारित्रं वा परित्यक्तं वाञ्छति तदागमाविरोधेन
यथाशक्त्या धर्मश्रवणेन वा अर्थेन वा सामर्थ्येन वा केनाप्युपायेन यद्धर्मे स्थिरत्वं क्रियते
तद्व्यवहारेण स्थितीकरणमिति । तत्र च पुष्पडालतपोधनस्य स्थिरीकरणप्रस्तावे
वारिषेणकुमारकथाऽऽगमप्रसिद्धेति । निश्चयेन पुनस्तेनैव व्यवहारेण स्थितीकरणगुणेन धर्मदृढत्वे
जाते सति दर्शनचारित्रमोहोदयजनितसमस्तमिथ्यात्वरागादिविकल्पजालत्यागेन निजपरमात्म-
ब्रह्मचारीए पार्श्वनाथ भगवाननी प्रतिमामां जडित रत्ननी चोरी करी, त्यारे जिनदत्त
श्रेष्ठीए जे उपगूहन कर्युं ते कथा प्रसिद्ध छे. अथवा रुद्रनी ज्येष्ठा नामनी मातानी
लोकनिंदा थई, त्यारे तेनो दोष ढांकनार चेलिनी महाराणीनी कथा प्रसिद्ध छे. निश्चयथी
तो, ते ज व्यवहार उपगूहनगुणना सहकारीपणाथी१ निज निरंजन निर्दोष परमात्माना
आच्छादक मिथ्यात्वरागादि दोषोनुं, ते ज परमात्मानां सम्यक्श्रद्धान – ज्ञान – आचरणरूप
ध्यान वडे प्रच्छादन – नाश – गोपन – ढांकण करवुं, ते ज उपगूहनगुण छे. ५.
हवे, स्थितिकरणगुणनुं कथन करे छेः — भेदाभेद२ रत्नत्रयना धारक (मुनि,
अर्जिका, श्रावक, श्राविकारूप) चार प्रकारना संघमांथी कोई ज्यारे दर्शन अने चारित्रमोहना
उदयथी दर्शन, ज्ञान के चारित्रनो त्याग करवानी इच्छा करे त्यारे आगमथी अविरुद्धपणे
शक्ति प्रमाणे धर्मश्रवणथी, धनथी, सामर्थ्यथी अथवा कोई पण उपायथी तेने धर्ममां स्थिर
करवामां आवे छे ते व्यवहारथी स्थितिकरण छे. पुष्पडाल मुनिने धर्ममां स्थिर करवाना
प्रसंगमां वारिषेणकुमारनी कथा आगमप्रसिद्ध छे. निश्चयथी तो, ते ज व्यवहार –
स्थितिकरण३ गुणथी धर्ममां द्रढता थतां दर्शन अने चारित्रमोहना उदयथी उत्पन्न समस्त
१. सहकारी = निमित्त.
२. भेदाभेद रत्नत्रय एकीसाथे पांच तथा छ गुणस्थाने होय छे, एम अहीं बताव्युं छे.
३. व्यवहार – स्थितिकरण गुणना निमित्ते.
मोक्षमार्ग अधिकार [ १९५