Bruhad Dravya Sangrah-Gujarati (Devanagari transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 220 of 272
PDF/HTML Page 232 of 284

 

background image
गाथा ४७
गाथार्थःध्यान करवाथी मुनि नियमथी निश्चय अने व्यवहाररूप मोक्षमार्ग
पामे छे. तेथी तमे चित्तने एकाग्र करीने ध्याननो सारी रीते अभ्यास करो.
टीकाः‘‘दुविहं पि मोक्खहेउं झाणे पाउणदि जं मुणी णियमा’’ कारण के, मुनि
नियमथी ध्यान द्वारा बन्ने प्रकारना मोक्षनां कारणोने प्राप्त करे छे. विशेषः
कारण के, निश्चयरत्नत्रयस्वरूप निश्चयमोक्षहेतु अर्थात् निश्चय मोक्षमार्ग अने
व्यवहाररत्नत्रयात्मक व्यवहारमोक्षहेतु अर्थात् व्यवहार मोक्षमार्ग जेमनुं साध्य
साधक भावरूपे पहेलां कथन कर्युं छे, ते बन्ने प्रकारना मोक्षमार्गोने निर्विकार
स्वसंवेदनरूप परमध्यान वडे मुनि प्राप्त करे छे
‘‘तह्मा पयत्तचित्ता जूयं झाणं
समब्भसह’’ ते कारणे एकाग्रचित्त थईने हे भव्यजनो! तमे ध्याननो सम्यक् प्रकारे
अभ्यास करो. विस्तारथी कहीए तोते कारणे देखेला, सांभळेला अने पूर्वे
अनुभवेला अनेक मनोरथरूप समस्त शुभाशुभ रागादि विकल्पजाळनो त्याग करीने,
परम स्वास्थ्यथी उत्पन्न सहजानंद जेनुं एक लक्षण छे एवा सुखामृतना रसास्वादना
अनुभवमां स्थिर थईने, तमे ध्याननो अभ्यास करो. ४७.
द्विविधं अपि मोक्षहेतुं ध्यानेन प्राप्नोति यत् मुनिः नियमात्
तस्मात् प्रयत्नचित्ताः यूयं ध्यानं समभ्यसत ।।४७।।
व्याख्या‘‘दुविहं पि मोक्खहेउं झाणे पाउणदि जं मुणी णियमा’’ द्विविधमपि
मोक्षहेतुं ध्यानेन प्राप्नोति यस्मात् मुनिर्नियमात् तद्यथानिश्चयरत्नत्रयात्मकं निश्चयमोक्षहेतुं
निश्चयमोक्षमार्गं तथैव व्यवहाररत्नत्रयात्मकं व्यवहारमोक्षहेतुं व्यवहारमोक्षमार्गं च यं
साध्यसाधकभावेन कथितवान् पूर्वं, तद् द्विविधमपि निर्विकारस्वसंवित्त्यात्मकपरमध्यानेन मुनिः
प्राप्नोति यस्मात्कारणात् ‘‘तह्मा पयत्तचित्ता जूयं झाणं समब्भसह’’ तस्मात् प्रयत्नचित्ताः
सन्तो हे भव्या यूयं ध्यानं सम्यगभ्यसत
तथाहितस्मात्कारणात् दृष्टश्रुतानुभूतना-
नामनोरथरूपसमस्तशुभाशुभरागादिविकल्पजालं त्यक्त्वा, परमस्वास्थ्यसमुत्पन्नसहजानन्दैक-
लक्षणसुखामृतरसास्वादानुभवे स्थित्वा च ध्यानाभ्यासं कुरुत यूयमिति
।।४७।।
१. साथे बंने रहे छे तेथी सहचारी, सहकारी, निमित्त, साधन कहेवामां आवे छे, पण ते निश्चय साधन
नथी. ते तो शुभाशुभबंधनुं कारण छे, परिहरवा योग्य छे, माहात्म्यथी वारवा योग्य छे. श्री
पंचास्तिकाय गाथा १६६ थी १७२.
२२० ]
बृहद्द्रव्यसंग्रह