तुच्छ चुदा णिव्वुदिं जंति ।।’ [shakra (pratham svarganA indra), pratham svarganI indrANI (shachI),
dakShiN dishAnA indra, lokapAl ane laukAntik devo e badhA svargathI chyut thaIne mokSha
pAme chhe.] e gAthAmAn1 kahelAn pado tathA AgamaniShiddha anya pado chhoDIne, bhavanAshak
nijashuddhAtmabhAvanAthI rahit vartato thako ane bhav – utpAdak mithyAtva – rAgAdibhAvanA
sahit vartato thako A jIv anantavAr janmyo ane maryo chhe. — e rIte ‘bhavasansAr’
jANavo.
have, bhAvasansAranun kathan karavAmAn Ave chhe. te A pramANe — sarvajaghanya
prakRitibandh ane pradeshabandhanAn nimittabhUt, sarvajaghanya man - vachan - kAyAnA parispandarUp,
shreNInA asankhyAtamA bhAgapramAN, chAr sthAnamAn patit evAn sarvajaghanya yogasthAno hoy
chhe. tevI ja rIte sarvotkRuShTa prakRitibandh ane pradeshabandhanAn nimittabhUt, sarvotkRuShTa man - vachan
- kAyAnA vyApArarUp, tene yogya shreNInA asankhyAtamA bhAgapramAN, chAr sthAnomAn patit
evAn sarvotkRuShTa yogasthAno hoy chhe. tevI ja rIte sarvajaghanya sthitibandhanAn nimittabhUt,
sarvajaghanya kaShAy – adhyavasAyanAn sthAn tene yogya asankhyAt lokapramAN ane
ShaTsthAnapatit hoy chhe. temaj sarvotkRuShTa sthitibandhanAn nimittabhUt, sarvotkRuShTa kaShAy –
adhyavasAyanAn sthAno paN asankhyAt lokapramAN ane ShaTsthAnapatit hoy chhe. te ja pramANe
sarvajaghanya anubhAgabandhanAn nimittabhUt, sarvajaghanya anubhAg – adhyavasAyanAn sthAno
तच्छ चुदा णिव्वुदिं जंति ।१।’’ इति गाथाकथितपदानि तथागमनिषिद्धान्यन्यपदानि च त्यक्त्वा
भवविध्वंसकनिजशुद्धात्मभावनारहितो भवोत्पादकमिथ्यात्वरागादिभावनासहितश्च सन्नयं
जीवोऽनन्तवारान् जीवितो मृतश्चेति भवसंसारो ज्ञातव्यः ।
अथ भावसंसारः कथ्यते । तद्यथा — सर्वजघन्यप्रकृतिबन्धप्रदेशबन्धनिमित्तानि
सर्वजघन्यमनोवचनकायपरिस्पन्दरूपाणि श्रेण्यसंख्येयभागप्रमितानि चतुःस्थानपतितानि
सर्वजघन्ययोगस्थानानि भवन्ति तथैव सर्वोत्कृष्टप्रकृतिबन्धप्रदेशबन्धनिमित्तानि सर्वोत्कृष्ट-
मनोवचनकायव्यापाररूपाणि तद्योग्यश्रेण्यसंख्येयभागप्रमितानि चतुःस्थानपतितानि सर्वोत्कृष्ट-
योगस्थानानि च भवन्ति । तथैव सर्वजघन्यस्थितिबन्धनिमित्तानि सर्वजघन्यकषायाध्यवसाय-
स्थानानि तद्योग्यासंख्येयलोकप्रमितानि षट्स्थानपतितानि च भवन्ति । तथैव च
सर्वोत्कृष्टस्थितिबंधनिमित्तानि सर्वोत्कृष्टकषायाध्यवसायस्थानानि तान्यप्यसंख्येयलोकप्रमितानि
1. mULAchAr a. – 12 gAthA 142.
120 ]
bRuhad – dravyasangrah