rIte ‘anyatva – anuprekShA’1 samApta thaI. 5.
have pachhI, ashuchi – anuprekShA kahevAmAn Ave chhe. te A rIte — sarva prakAre
ashuchi (apavitra) vIrya ane rajathI utpanna thavAne kAraNe, temaj ‘‘वसासृग्मांसमेदोऽस्थि-
मज्जाशुक्राणि धातवः (vasA, rudhir, mAns, med, hADakAn, majjA ane shukra — e dhAtuo
chhe)’’ emAn kahelI ashuchi sAt dhAtumay hovAthI tathA nAk Adi nav chhidradvAr
hovAthI svarUpathI paN ashuchi hovAne kAraNe, tathA mUtra, viShTA Adi ashuchi maLonI
utpattinun sthAn hovAne kAraNe A deh ashuchi chhe. mAtra te ashuchinun kAraN hovAthI
ja ashuchi nathI, paN svarUpathI ashuchine utpanna karanAr hovAthI te ashuchi chhe; shuchi
(pavitra) evAn sugandhI mALA, vastra vageremAn ashuchipaNun utpanna karato hovAthI paN deh
ashuchi chhe.
have, shuchitvanun (pavitratAnun) kathan karavAmAn Ave chhe — sahaj shuddha kevaLagnAnAdi
guNono AdhArabhUt hovAthI ane pote ja nishchayathI shuchirUp hovAthI paramAtmA ja shuchi
chhe. ‘जीवो ब्रह्मा जीवह्नि चेव चरिया हविज्ज जो जदिणो । तं जाण बह्मचेरं विमुक्कपरदेह भत्तीए ।।’
(jIv brahma chhe, jIvamAn ja muninI je charyA hoy chhe tene par evA dehanI sevA rahit
brahmacharya jANo.)’ — e gAthAmAn kahel nirmaL brahmacharya, te nij paramAtmAmAn sthit
अतः परं अशुचित्वानुप्रेक्षा कथ्यते । तद्यथा — सर्वाशुचिशुक्रशोणितकारणोत्पन्नत्वात्तथैव
‘‘वसासृग्मांसमेदोऽस्थिमज्जाशुक्राणि धातवः’’ इत्युक्ताशुचिसप्तधातुमयत्वेन तथा
नासिकादिनवरन्ध्रद्वारैरपि स्वरूपेणाशुचित्वात्तथैव मूत्रपुरीषाद्यशुचिमलानामुत्पत्तिस्थानत्वाच्चा-
शुचिरयं देहः । न केवलमशुचिकारणत्वेनाशुचिः स्वरूपेणाशुच्युत्पादकत्वेन चाशुचिः, शुचि
सुगन्धमाल्यवस्त्रादीनामशुचित्वोत्पादकत्वाच्चाशुचिः । इदानीं शुचित्वं कथ्यते —
सहजशुद्धकेवलज्ञानादिगुणानामाधारभूतत्वात्स्वयं निश्चयेन शुचिरूपत्वाच्च परमात्मैव शुचिः ।
‘‘जीवो बह्मा जीवह्नि चेव चरिया हविज्ज जो जदिणो । तं जाण बह्मचेरं
विमुक्कपरदेहभत्तीए ।१।’’ इति गाथाकथितनिर्मलब्रह्मचर्यं तत्रैव निजपरमात्मनि स्थितानामेव
1. AtmA ane parapadArtho paraspar bhinna ane anya hovAthI darekanA chhae kArako paraspar sarvathA bhinna
chhe, teno artha e thayo ke — koI paranun kAI karI shakatun nathI. juo, gAthA 8 nI TIkA pA. 27
mATe sarva prakAre upAdeyabhUt nij trikAL paramAtmapadArtha sanmukh thaI AtmAmAn ekatvarUpe pariNamavun
te ekatvabhAvanA chhe. te shuddha pariNamanamAn anya – bhinna padArtho (jemAn nimitta paN samAviShTa chhe)no
niShedh – heyapaNun AvI jAy chhe, te heyapaNAne anyatva bhAvanA kahe chhe.
saptatattva-navapadArtha adhikAr [ 125