hovāthī je svasamvedya ātmasukh chhe te visheṣharūpe atīndriy sukh chhe; ane je bhāvakarma
– dravyakarma – nokarma rahit, ātmānā sarvapradeshe āhlādarūp evā ek pāramārthik
paramānandapariṇat mukta jīvone je atīndriy sukh chhe, te atyant visheṣharūpe atīndriy sukh
jāṇavun.
ahīn, shiṣhya kahe chhe — sansārī jīvone nirantar karmono bandh thāy chhe tevī ja rīte
karmono uday paṇ hoy chhe, shuddhātmabhāvanāno prasaṅg nathī; to mokṣha kevī rīte thāy? teno
uttaraḥ — jevī rīte koī buddhimān manuṣhya, shatrunī nirbaḷ avasthā joīne vichār kare
chhe ke ‘ā māre māravāno prasaṅg chhe,’ pachhī puruṣhārtha karīne shatrune haṇe chhe, tem karmonī
paṇ ekarūp avasthā rahetī nathī, jyāre karmanī sthiti ane anubhāg hīn thatān te laghu
ane kṣhīṇ thāy chhe, tyāre buddhimān bhavya jīv āgamabhāṣhāthī1 ‘खयउवसमियविसोही देसण
पाउग्ग करणलद्धी य । चत्तारि वि सामण्णा करणं पुण होदि सम्मत्ते ।। (arthaḥ — kṣhayopasham,
vishuddhi, deshanā, prāyogya ane karaṇalabdhi; emānthī chār to sāmānya chhe ane karaṇalabdhi
samyaktva thavānā samaye thāy chhe.)’ — ā gāthāmān kahelī pāñch labdhi nāmak
(nirmaḷabhāvanāvisheṣharūp khaḍgathī) ane adhyātmabhāṣhāthī nijashuddhātmābhimukh pariṇām
nāmak visheṣh prakāranī nirmaḷabhāvanārūp khaḍgathī puruṣhārtha karīne karmashatrune haṇe chhe.
antaḥkoṭākoṭīpramāṇ karmanī sthitirūp tathā latā ane kāṣhṭhasthānīy anubhāgarūp1 karmanun
स्वसंवेद्यमात्मसुखं तद्विशेषेणातीन्द्रियम् । यच्च भावकर्मद्रव्यकर्मनोकर्मरहितानां सर्वप्रदेशाह्लादैक-
पारमार्थिकपरमानन्दपरिणतानां मुक्तात्मनामतीन्द्रियसुखं तदत्यन्तविशेषेण ज्ञातव्यम् । अत्राह
शिष्यः — संसारिणां निरन्तरं कर्मबन्धोस्ति, तथैवोदयोऽप्यस्ति, शुद्धात्मभावनाप्रस्तावो नास्ति,
कथं मोक्षो भवतीति ? तत्र प्रत्युत्तरं — यथा शत्रोः क्षीणावस्थां दृष्ट्वा कोऽपि धीमान्
पर्यालोचयत्ययं मम हनने प्रस्तावस्ततः पौरुषं कृत्वा शत्रुं हन्ति । तथा कर्मणामप्येकरूपावस्था
नास्ति, हीयमानस्थित्यनुभागत्वेन कृत्वा यदा लघुत्वं क्षीणत्वं भवति तदा धीमान् भव्य
आगमभाषया ‘खयउवसमिय विसोही देसण पाउग्ग करणलद्धी य । चत्तारि वि सामण्णा
करणं पुण होइ सम्मत्ते ।१।’ इति गाथाकथितलब्धिपञ्चकसंज्ञेनाध्यात्मभाषया
निजशुद्धात्माभिमुखपरिणामसंज्ञेन च निर्मलभावनाविशेषखड्गेन पौरुषं कृत्वा कर्मशत्रुं
हन्तीति । यत्पुनरन्तः कोटाकोटीप्रमितकर्मस्थितिरूपेण तथैव लतादारुस्थानीयानुभागरूपेण च
1. shrī gommaṭasār jīvakāṇḍ gāthā 650. samyagdarshan sambandhī ā shāstranī gāthā 41 nī phūṭanoṭamān
karaṇalabdhinī vigat lakhī chhe te vāñchavī.
saptatattva-navapadārtha adhikār [ 173