निरञ्जननिर्दोषपरमात्मैव देव इति निश्चयबुद्धिर्देवतामूढरहितत्वं विज्ञेयम् । तथैव च
मिथ्यात्वरागादिमूढभावत्यागेन स्वशुद्धात्मन्येवावस्थानं लोकमूढरहितत्वं विज्ञेयम् । तथैव च
समस्तशुभाशुभसंकल्पविकल्परूपपरभावत्यागेन निर्विकारतात्त्विकपरमानन्दैकलक्षणपरमसमरसी-
भावेन तस्मिन्नेव सम्यग्रूपेणायनं गमनं परिणमनं समयमूढरहितत्वं बोद्धव्यम् । इति मूढत्रयं
व्याख्यातम् ।
अथ मदाष्टस्वरूपं कथ्यते । विज्ञानैश्वर्यज्ञानतपःकुलबलजातिरूपसंज्ञं मदाष्टकं
सरागसम्यग्दृष्टिभिस्त्याज्यमिति । वीतरागसम्यग्दृष्टीनां पुनर्मानकषायादुत्पन्नमदमात्सर्यादिसमस्त-
विकल्पजालपरिहारेण ममकाराहंकाररहिते स्वशुद्धात्मनि भावनैव मदाष्टकत्याग इति ।
ममकाराहङ्कारलक्षणं कथयति । कर्मजनितदेहपुत्रकलत्रादौ ममेदमिति ममकारस्तत्रैवाभेदेन
man – vachan – kāyānī guptirūp avasthā jenun lakṣhaṇ chhe evā vītarāg 2samyaktvanā
prasaṅge to — ‘potānā nirañjan, nirdoṣh paramātmā ja dev chhe’ evī nishchayabuddhi ja
devamūḍhatāthī rahitapaṇun chhe em jāṇavun; tathā mithyātva – rāgādi mūḍhabhāvono tyāg karīne
je potānā shuddha ātmāmān ja sthiti chhe te lokamūḍhatāthī rahitapaṇun chhe em jāṇavun; tevī
ja rīte samasta shubhāshubh saṅkalpa-vikalparūp parabhāvano tyāg karīne, nirvikār tāttvik
paramānand jenun ek lakṣhaṇ chhe evā param samarasībhāvathī temān ja (shuddhātmāmān ja) samyak
prakāre ayan – gaman – pariṇaman chhe te samayamūḍhatāthī rahitapaṇun chhe, em jāṇavun. e pramāṇe
traṇ mūḍhatānun vyākhyān karyun.
have, āṭh madonun svarūp kahe chheḥ — vignān, aishvarya, gnān, tap, kuḷ, baḷ, jāti
ane rūp — e āṭhe madono tyāg sarāg samyagdraṣhṭioe karavo joīe. vītarāg
samyakdraṣhṭione to mān – kaṣhāyathī utpanna thatā mad, mātsarya (irṣhyā ) ādi samasta
vikalpajāḷanā tyāg vaḍe, mamakār – ahaṅkār rahit nij shuddhātmāmān bhāvanā te ja āṭh
madono tyāg chhe. mamakār ane ahaṅkāranun lakṣhaṇ kahe chheḥ — karmajanit deh, putra, strī
2. je jīvone yathārtha samyagdarshan to chaturtha guṇasthāne pragaṭyun chhe ane chāritra apekṣhāe jene vītarāgatā
pragaṭī chhe tene vītarāg samyaktvī kahevāy chhe. bījā sāchā samyagdraṣhṭine sāthe chāritradashāmān chothe,
pāñchame ane chhaṭhṭhe guṇasthāne je rāg rahyo chhe, tenun gnān karāvavā tene sarāg samyagdraṣhṭi kahe chhe. chhaṭhṭhā
guṇasthānadhārī munine nirjarā apekṣhāe vītarāgasamyagdraṣhṭi kahyā chhe. (juo, shrī samayasār, shrī
jayasenāchārya ṭīkā gā. 201 – 2).......tathā āsrav apekṣhāe tene ja sarāgasamyagdraṣhṭi kahyā chhe. māṭe
sarvatra je apekṣhāe kathan karyun hoy te apekṣhā yathārthapaṇe samajavī. (juo, shrī samayasār gā. 177 –
178 nī shrī jayasenāchārya ṭīkā.)
188 ]
br̥uhad – dravyasaṅgrah