स्वभावभावनोत्पन्नपरमानन्दैकलक्षणसुखामृतरसास्वादेन तल्लयतन्मयपरमसमरसीभावेन चित्त-
स्थितीकरणमेव स्थितीकरणमिति ।।६।।
अथ वात्सल्याभिधानं सप्तमाङ्गं प्रतिपादयति । बाह्याभ्यन्तररत्नत्रयाधारे चतुर्विधसंघे
वत्से धेनुवत्पञ्चेन्द्रियविषयनिमित्तं पुत्रकलत्रसुवर्णादिस्नेहवद्वा यदकृत्रिमस्नेहकरणं तद्
व्यवहारेण वात्सल्यं भण्यते । तत्र च हस्तिनागपुराधिपतिपद्मराजसंबन्धिना बलिनामदुष्टमन्त्रिणा
निश्चयव्यवहाररत्नत्रयाराधकाकम्पनाचार्यप्रभृतिसप्तशतयतीनामुपसर्गे क्रियमाणे सति
विष्णुकुमारनाम्ना निश्चयव्यवहारमोक्षमार्गाराधकपरमयतिना विकुर्वणर्द्धिप्रभावेण वामनरूपं कृत्वा
बलिमन्त्रिपार्श्व पादत्रयप्रमाणभूमिप्रार्थनं कृत्वा पश्चादेकः पादो मेरुमस्तके दत्तो द्वितीयो
मानुषोत्तरपर्वते तृतीयपादस्यावकाशो नास्तीति वचनछलेन मुनिवात्सल्यनिमित्तं बलिमन्त्री बद्ध
इत्येका तावदागमप्रसिद्धा कथा । द्वितीया च दशपुरनगराधिपतेर्वज्रकर्णनाम्नः उज्जयिनी-
नगराधिपतिना सिंहोदरमहाराजेन जैनोऽयं, मम नमस्कारं न करोतीति मत्वा दशपुरनगरं
mithyātva – rāgādi vikalpajāḷano tyāg karīne nij paramātmasvabhāvanī bhāvanāthī utpanna
paramānand jenun ek lakṣhaṇ chhe, evā sukhāmr̥utanā rasāsvād vaḍe paramātmāmān tallīn – tanmay
param samarasībhāvathī chittane sthir karavun, te ja sthitikaraṇaguṇ chhe. 6.
have, vātsalya nāmanun sātamun aṅg kahe chheḥ — bāhya ane abhyantar ratnatrayanā dhārak
evā chaturvidh saṅgh pratye, gāyane vāchharaḍā pratye hoy chhe tem athavā pāñch indriyanā viṣhayanān
nimittabhūt putra, strī, suvarṇādi pratye sneh hoy chhe tem, je svābhāvik sneh hovo tene
vyavahārathī vātsalya guṇ kahe chhe. te bābatamān hastināgapuranā rājā padmarājanā bali
nāmanā duṣhṭa mantrīe jyāre nishchay - vyavahār ratnatrayanā ārādhak shrī akampanāchārya vagere
sātaso munione upasarga karyo, tyāre nishchay-vyavahār mokṣhamārganā ārādhak viṣhṇukumār
nāmanā munie vikriyār̥̄iddhinā prabhāvathī, vāmanarūp dhāraṇ karīne bali nāmanā mantrī pāse
traṇ ḍagalān jeṭalī bhūmi māgīne, ek pag meruparvatanā shikhar upar mūkyo, bījo
mānuṣhottar parvat upar mūkyo ane trījun ḍagalun mūkavānun sthān khālī nathī, em kahīne
vachananā bahāne munionā vātsalya nimitte bali nāmanā mantrīne bāndhyo — evī ek
āgamaprasiddha kathā chhe. bījī ek vātsalyanī kathā, dashapuranagaranā vajrakarṇa nāmanā rājānī,
rāmāyaṇamān prasiddha chhe; ujjayinīnā rājā sinhodare ‘ā vajrakarṇa jain chhe ane mane
namaskār karato nathī’ em jāṇīne dasharathapuranagarane ghero ghālīne ghor upasarga karyo. tyāre
196 ]
br̥uhad – dravyasaṅgrah