hovāthī savikalpa chhe, topaṇ bākīnā anichchhit sūkṣhmavikalpono sadbhāv hovā chhatān temanun
mukhyapaṇun nathī te kāraṇe nirvikalpa paṇ kahevāy chhe; tevī ja rīte svashuddhātmānā samvedanarūp
vītarāgasvasamvedanagnān paṇ svasamvedananā ek ākārarūp vikalpamay hovāthī savikalpa chhe,
topaṇ bāhya – viṣhayonā anichchhit sūkṣhma vikalpono sadbhāv hovā chhatān temanun mukhyapaṇun
na hovāthī nirvikalpa paṇ kahevāy chhe. ahīn apūrva svasamvedananā ākārarūp antarmukh
pratibhās hovā chhatān bāhya viṣhayonā anichchhit sūkṣhma vikalpo paṇ chhe ja, te ja kāraṇe
gnān svaparaprakāshak paṇ siddha thāy1 chhe. jo ā savikalpa - nirvikalpa ane svaparaprakāshak
gnānanun vyākhyān āgam, adhyātma ane tarkashāstrane anusarīne visheṣharūpe karavāmān āve
to ghaṇo vistār thaī jāy. paṇ (dravyasaṅgrah) adhyātmashāstra hovāthī te vistār karyo nathī.
ā rīte ratnatrayātmak mokṣhamārga je avayavī tenā bījā avayavarūp gnānanā
vyākhyān dvārā gāthā samāpta thaī. 42.
have, vikalparahit sattānun grahaṇ karanār darshananun kathan kare chheḥ —
निर्विकल्पमपि भण्यते । यत एवेहापूर्वस्वसंवित्त्याकारान्तर्मुखप्रतिभासेऽपि बहिर्विषयानीहित-
सूक्ष्माविकल्पा अपि सन्ति तत एव कारणात् स्वपरप्रकाशकं च सिद्धम् । इदं तु
सविकल्पकनिर्विकल्पकस्य तथैव स्वपरप्रकाशकस्य ज्ञानस्य च व्याख्यानं यद्यागमाध्यात्मतर्क-
शास्त्रानुसारेण विशेषेण व्याख्यायते तदा महान् विस्तारो भवति । च चाध्यात्मशास्त्रत्वान्न कृत
इति ।
एवं रत्नत्रयात्मकमोक्षमार्गावयविनो द्वितीयावयवभूतस्य ज्ञानस्य व्याख्यानेन गाथा
गता ।।४२।।
अथ निर्विकल्पसत्ताग्राहकं दर्शनं कथयति : —
जं सामण्णं गहणं भावाणं णेव कट्टुमायारं ।
अविसेसिदूण अट्ठे दंसणमिदि भण्णए समए ।।४३।।
1. shrī samayasār mokṣhaadhikār gāthā 292 nī shrī jayasenāchārya kr̥ut ṭīkā. pā. 383 – 384. (shrī
rājachandra jain shāstramāḷā)
darshan avalokan, so judā, gahai vastu sāmānyahi tadā;
vin ākār visheṣhani hīn, jinamat bhāṣhai yon paravīn. 43.
206 ]
br̥uhad – dravyasaṅgrah