136 ]
iṣhṭopadesh
[ bhagavānashrīkundakund-
bhāvārtha : — jem agni indhanane bāḷī nākhe chhe tem ātmāmān utpanna thayelo
paramānand, karma – santatine (karmanā samūhane) bhasma karī de chhe, ānandamagna yogī parīṣhah –
upasargādinān bāhya duḥkhomān achetan rahevāthī arthāt tene te duḥkhonun anubhavan nahi
hovāthī khedakhinna thato nathī.
yogīne ātmānī ekāgratāthī – dhyānathī – prachur (ghaṇān) karmonī nirjarā thāy chhe ane
dhyānāvasthāmān paramānandano evo vachan agochar svād āve chhe ke tene te svādamān bāhya
sanyogonun kānīpaṇ vedan thatun nathī. 48.
em chhe tethī.
gnānamayī jyotirmahā, vibhram nāshak jeh,
pūchhe, chāhe, anubhave, ātmārthī jan teh. 49.
anvayārtha : — [अविद्याभिदुरं ] avidyāne dūr karavāvāḷī [महत् परं ] mahān utkr̥uṣhṭa
[ज्ञानमयं ज्योतिः ] gnānamay jyoti chhe; [मुमुक्षुभिः ] mumukṣhuoe [तत् प्रष्टव्यं ] tenā viṣhayamān
pūchhavun joīe, [तत् एष्टव्यं ] tenī vāñchchhā karavī joīe ane [तद् द्रष्टव्यम् ] teno anubhav
karavo joīe.
ṭīkā : — te ānand – svabhāvī, gnānamayī, svārthane prakāshavāvāḷī, mahān utkr̥uṣhṭa
यस्मादेवं तस्मात् —
अविद्याभिदुरं ज्योतिः परं ज्ञानमयं महत् ।
तत्प्रष्टव्यं तदेष्टव्यं तद्द्रष्टव्यं मुमुक्षुभिः ।।४९।।
टीका — तदानन्दस्वभावं ज्ञानमयं स्वार्थावभासात्मकं परमुत्कृष्टमविद्याभिदुरं विभ्रमच्छेदकं
पूज्य अविद्या-दूर यह, ज्योति ज्ञानमय सार ।
मोक्षार्थी पूछो चहो, अनुभव करो विचार ।।४९।।
अर्थ — अविद्याको दूर करनेवाली महान् उत्कृष्ट ज्ञानमयी ज्योति है। सो मुमुक्षुओं
(मोक्षाभिलाषियों)को उसीके विषयमें पूछना चाहिये, उसीकी वांछा करनी चाहिये और उसे
ही अनुभवमें लाना चाहिये।
विशब्दार्थ — वह आनन्द स्वभावशाली, महान उत्कृष्ट, विभ्रमको नष्ट करनेवाली,