सातमो अधिकारः जैनमतानुयायी मिथ्याद्रष्टिओनुं स्वरूप ][ २६९
अधःकरणः — ज्यां पहेलां अने पाछला समयोना परिणाम समान होय ते
अधःकरण छे. जेम कोई जीवना परिणाम ते करणना पहेला समये अल्पविशुद्धता सहित थया,
पछी समये समये अनंतगुणी विशुद्धताथी वधता थया, वळी तेने जेम बीजा – त्रीजा आदि
समयोमां परिणाम थाय तेवा कोई अन्य जीवोने प्रथम समयमां ज थाय तेने तेनाथी समये
समये अनंत गुणी विशुद्धतावडे वधता होय ए प्रमाणे अधःप्रवृत्तकरण जाणवुं.१
अपूर्वकरणः — जेमां पहेला अने पाछला समयोना परिणाम समान न होय, अपूर्व
ज होय ते अपूर्वकरण छे. जेमके — ते करणना परिणाम जेवा प्रथम समयमां होय तेवा कोई
पण जीवने द्वितीयादि समयोमां न होय पण वधता ज होय, तथा अहीं अधःकरणवत् जे
जीवोने करणनो प्रथम समय ज होय ते अनेक जीवोना परिणाम परस्पर समान पण होय
छे तथा अधिक – हीन विशुद्धता सहित पण होय छे, परंतु अहीं एटलुं विशेष थयुं के – तेनी
उत्कृष्टताथी पण द्वितीयादि समयवाळाना जघन्य परिणाम पण अनंतगुणी विशुद्धता सहित ज
होय छे. ए ज प्रमाणे जेने करण मांड्ये द्वितीयादि समय थया होय, तेने ते समयवाळाओना
परिणाम तो परस्पर समान वा असमान होय छे, परंतु उपरना समयवाळाना परिणाम ते
समये सर्वथा समान होय नहि पण अपूर्व ज होय छे. ए २अपूर्वकरण जाणवुं.
अनिवृत्तिकरणः — वळी जेमां समान समयवर्ती जीवोना परिणाम समान ज होय,
निवृत्ति अर्थात् परस्पर भेद तेनाथी रहित होय छे. जेम ते करणना पहेला समयमां सर्व
जीवोना परिणाम परस्पर समान ज होय छे ए ज प्रमाणे द्वितीयादि समयोमां परस्पर
समानता जाणवी, तथा प्रथमादि समयवाळाओथी द्वितीयादि समयवाळाओने अनंतगुणी
विशुद्धतासहित होय छे, ए प्रमाणे ३अनिवृत्तिकरण जाणवुं.
ए प्रमाणे ए त्रण करण जाणवां.
तेमां पहेलां अंतर्मुहूर्त काळपर्यंत अधःकरण थाय छे त्यां चार आवश्यक थाय छे —
१लब्धिसार गा० ३५.
२.समए समए भिण्णा भावा तम्हा अपुव्वकरणो हु ।। लब्धिसार – ३६ ।।
जम्हा उवरिमभावा हेट्ठिमभावेहिं णत्थि सरिसत्तं ।
तम्हा बिदियं करणं अपुव्वकरणेत्ति णिद्दिट्ठं ।। लब्धि० ।।
करणं परिणामो अप्पुब्बाणि च ताणि करणाणि च अपुव्वकरणाणि, असमाणपरिणामा त्ति जं उत्तं होदि ।।
धवला १ – ९ – ८ – ४ ।।
३.एगसमए वट्टंताणं जीवाणं परिणामेहि ण विज्जदे णियट्ठी णिव्वत्ती जत्थ ते अणियट्टीपरिणामा । धवला १ –
९ – ८ – ४ ।
एक्कम्हि कालसमये संठाणादीहिं जह णिवट्टंति । ण णिवट्टंति तहा परिणामेहिं मिहो जेहि ।। गो० जीव० ५६ ।।