३४२ ][ मोक्षमार्गप्रकाशक
केटलांक सकळसंयमरूप कह्यां; तेमां प्रथम गुणस्थानथी मांडी चोथा गुणस्थान सुधी कषायनां
जे स्थान होय छे ते बधां असंयमना ज होय छे, तेथी त्यां कषायोनी मंदता होवा छतां
पण चारित्र नाम पामतां नथी.
जोके परमार्थथी कषायनुं घटवुं ए चारित्रनो अंश छे तोपण व्यवहारथी ज्यां कषायोनुं
एवुं घटवुं थाय के जेथी श्रावकधर्म वा मुनिधर्मनो अंगीकार थाय त्यां ज चारित्र नाम पामे
छे. हवे असंयतगुणस्थानमां एवा कषाय घटतां नथी तेथी त्यां असंयम कह्यो छे. वळी
कषायोनी अधिकता – हीनता होवा छतां पण जेम प्रमत्तादि गुणस्थानोमां सर्वत्र सकळसंयम ज
नाम पामे छे तेम मिथ्यात्वथी असंयत सुधीना गुणस्थानोमां असंयम नाम पामे छे पण सर्व
ठेकाणे असंयमनी समानता न जाणवी.
प्रश्नः — जो अनंतानुबंधीप्रकृति सम्यक्त्वने घातती नथी तो तेनो उदय थतां
सम्यक्त्वथी भ्रष्ट थई सासादन गुणस्थानने केम पामे छे?
उत्तरः — जेम कोई मनुष्यने मनुष्यपर्याय नाश थवाना कारणरूप तीव्ररोग प्रगट
थयो होय तेने मनुष्यपर्याय छोडवावाळो कहीए छीए पण मनुष्यपणुं दूर थतां देवादिपर्याय
थाय छे ते तो आ रोग अवस्थामां थई नथी, अहीं तो मनुष्यनुं ज आयुष्य छे; तेम
सम्यग्द्रष्टिने सम्यक्त्वना नाशना कारण अनंतानुबंधीनो उदय थयो होय तेने सम्यक्त्वनो
विराधक सासादनी कह्यो, पण सम्यक्त्वनो अभाव थतां मिथ्यात्व थाय छे ते अभाव तो आ
सासादनमां थयो नथी, अहीं तो उपशमसम्यक्त्वनो ज काळ छे – एम जाणवुं.
ए प्रमाणे सम्यक्त्वना सद्भावमां अनंतानुबंधी चोकडीनी व्यवस्था थाय छे माटे सात
प्रकृतिओना उपशमादिकथी पण सम्यक्त्वनी प्राप्ति कहीए छीए.
प्रश्नः — तो सम्यक्त्वमार्गणाना छ भेद कर्या ते केवी रीते?
उत्तरः — सम्यक्त्वना तो त्रण ज भेद छे, परंतु सम्यक्त्वना अभावरूप मिथ्यात्व,
ए बंनेनो मिश्रभाव ते मिश्र, तथा सम्यक्त्वनो घातकभाव ते सासादन. ए प्रमाणे सम्यक्त्व-
मार्गणाथी जीवनो विचार करतां छ भेद कह्या छे.
अहीं कोई कहे के – ‘सम्यक्त्वथी भ्रष्ट थई मिथ्यात्वमां आव्यो होय तेने मिथ्यात्व-
सम्यक्त्व कहेवाय’ एम कहेवुं ए तो असत्य छे, कारण के — अभव्यने पण तेनो सद्भाव
होय छे. वळी मिथ्यात्वसम्यक्त्व कहेवुं ए ज अशुद्ध छे. जेम संयममार्गणामां असंयम कह्या
छे तथा भव्यमार्गणामां अभव्य कह्या छे, ते ज प्रमाणे अहीं सम्यक्त्वमार्गणामां मिथ्यात्व
कह्युं छे, पण त्यां मिथ्यात्वने सम्यक्त्वनो भेद न समजवो. सम्यक्त्वनी अपेक्षाए विचार करतां
केटलाक जीवोने सम्यक्त्वना अभावथी मिथ्यात्व होय छे एवो अर्थ प्रगट करवा अर्थे