Moksha-Marg Prakashak-Hindi (Gujarati transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 106 of 350
PDF/HTML Page 134 of 378

 

background image
-
૧૧૬ ] [ મોક્ષમાર્ગપ્રકાશક
મૈં હૂઁ’’ ઐસા કહના ઝૂઠા હુઆ. ઔર યદિ ભક્તિ કરનેવાલા જડ હૈ તો જડકે બુદ્ધિકા
હોના અસમ્ભવ હૈ, ઐસી બુદ્ધિ કૈસે હુઈ? ઇસલિયે ‘‘મૈં દાસ હૂઁ’’ ઐસા કહના તો તભી બનતા
હૈ જબ અલગ-અલગ પદાર્થ હોં. ઔર ‘‘તેરા મૈં અંશ હૂઁ’’ ઐસા કહના બનતા હી નહીં.
ક્યોંકિ ‘તૂ’ ઔર ‘મૈં’ ઐસા તો ભિન્ન હો તભી બનતા હૈ, પરન્તુ અંશ-અંશી ભિન્ન કૈસે હોંગે?
અંશી તો કોઈ ભિન્ન વસ્તુ હૈ નહીં, અંશોંકા સમુદાય વહી અંશી હૈ. ઔર ‘‘તૂ હૈ સો મૈં
હૂઁ’’
ઐસા વચન હી વિરુદ્ધ હૈ. એક પદાર્થમેં અપનત્વ ભી માને ઔર ઉસે પર ભી માને
સો કૈસે સમ્ભવ હૈ; ઇસલિયે ભ્રમ છોડકર નિર્ણય કરના.
તથા કિતને નામ હી જપતે હૈં; સો જિસકા નામ જપતે હૈં ઉસકા સ્વરૂપ પહિચાને
બિના કેવલ નામકા હી જપના કૈસે કાર્યકારી હોગા? યદિ તૂ કહેગા નામકા હી અતિશય
હૈ; તો જો નામ ઈશ્વરકા હૈ વહી નામ કિસી પાપી પુરુષકા રખા, વહાઁ દોનોંકે નામ- ઉચ્ચારણમેં
ફલકી સમાનતા હો, સો કૈસે બનેગા? ઇસલિયે સ્વરૂપકા નિર્ણય કરકે પશ્ચાત્ ભક્તિ કરને
યોગ્ય હો ઉસકી ભક્તિ કરના.
ઇસ પ્રકાર નિર્ગુણભક્તિકા સ્વરૂપ બતલાયા.
તથા જહાઁ કામ-ક્રોધાદિસે ઉત્પન્ન હુએ કાર્યોંકા વર્ણન કરકે સ્તુતિ આદિ કરેં ઉસે
સગુણભક્તિ કહતે હૈં.
વહાઁ સગુણભક્તિમેં લૌકિક શ્રૃંગાર વર્ણન જૈસા નાયક-નાયિકાકા કરતે હૈં વૈસા ઠાકુર-
ઠકુરાનીકા વર્ણન કરતે હૈં. સ્વકીયા-પરકીયા સ્ત્રી સમ્બન્ધી સંયોગ-વિયોગરૂપ સર્વવ્યવહાર વહાઁ
નિરૂપિત કરતે હૈં. તથા સ્નાન કરતી સ્ત્રિયોંકે વસ્ત્ર ચુરાના, દધિ લૂટના, સ્ત્રિયોંકે પૈર પડના,
સ્ત્રિયોંકે આગે નાચના ઇત્યાદિ જિન કાર્યોંકો કરતે સંસારી જીવ ભી લજ્જિત હોં ઉન કાર્યોંકા
કરના ઠહરાતે હૈં; સો ઐસા કાર્ય અતિ કામપીડિત હોને પર હી બનતા હૈ.
તથા યુદ્ધાદિક કિયે કહતે હૈં સો યહ ક્રોધકે કાર્ય હૈં. અપની મહિમા દિખાનેકે
અર્થ ઉપાય કિયે કહતે હૈં સો યહ માનકે કાર્ય હૈં. અનેક છલ કિયે કહતે હૈં સો માયાકે
કાર્ય હૈં. વિષયસામગ્રી પ્રાપ્તિકે અર્થ યત્ન કિયે કહતે હૈં સો યહ લોભકે કાર્ય હૈં.
કૌતૂહલાદિક કિયે કહતે હૈં સો હાસ્યાદિકકે કાર્ય હૈં. ઐસે યહ કાર્ય ક્રોધાદિસે યુક્ત હોને
પર હી બનતે હૈં.
ઇસ પ્રકાર કામ-ક્રોધાદિસે ઉત્પન્ન કાર્યોંકો પ્રગટ કરકે કહતે હૈં કિહમ સ્તુતિ કરતે
હૈં; સો કામ-ક્રોધાદિકકે કાર્ય હી સ્તુતિ યોગ્ય હુએ તો નિંદ્ય કૌન ઠહરેંગે? જિનકી લોકમેં,
શાસ્ત્રમેં અત્યન્ત નિન્દા પાયી જાતી હૈ, ઉન કાર્યોંકા વર્ણન કરકે સ્તુતિ કરના તો હસ્તચુગલ
જૈસા કાર્ય હુઆ.