Moksha-Marg Prakashak-Hindi (Gujarati transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 109 of 350
PDF/HTML Page 137 of 378

 

background image
-
પાઁચવાઁ અધિકાર ][ ૧૧૯
સો ઐસા કહના મિથ્યા હૈ. યદિ આપ શુદ્ધ હો ઔર ઉસે અશુદ્ધ જાને તો ભ્રમ હૈ; ઔર
આપ કામ-ક્રોધાદિ સહિત અશુદ્ધ હો રહા હૈ ઉસે અશુદ્ધ જાને તો ભ્રમ કૈસે હોગા? શુદ્ધ
જાનને પર ભ્રમ હોગા. સો ઝૂઠે ભ્રમસે અપનેકો શુદ્ધબ્રહ્મ માનનેસે ક્યા સિદ્ધિ હૈ?
તથા તૂ કહેગાયહ કામ-ક્રોધાદિક તો મનકે ધર્મ હૈં, બ્રહ્મ ન્યારા હૈ. તો તુઝસે
પૂછતે હૈંમન તેરા સ્વરૂપ હૈ યા નહીં? યદિ હૈ તો કામ-ક્રોધાદિક ભી તેરે હી હુએ; ઔર
નહીં હૈ તો તૂ જ્ઞાનસ્વભાવ હૈ યા જડ હૈ? યદિ જ્ઞાનસ્વરૂપ હૈ તો તેરે તો જ્ઞાન મન વ
ઇન્દ્રિય દ્વારા હી હોતા દિખાઈ દેતા હૈ. ઇનકે બિના કોઈ જ્ઞાન બતલાયે તો ઉસે તેરા અલગ
સ્વરૂપ માનેં, સો ભાસિત નહીં હોતા. તથા ‘‘મનજ્ઞાને’’ ધાતુસે મન શબ્દ ઉત્પન્ન હોતા હૈ સો
મન તો જ્ઞાનસ્વરૂપ હૈ; સો યહ જ્ઞાન કિસકા હૈ ઉસે બતલા; પરન્તુ અલગ કોઈ ભાસિત નહીં
હોતા. તથા યદિ તૂ જડ હૈ તો જ્ઞાન બિના અપને સ્વરૂપકા વિચાર કૈસે કરતા હૈ? યહ
તો બનતા નહીં હૈ. તથા તૂ કહતા હૈ
બ્રહ્મ ન્યારા હૈ, સો વહ ન્યારા બ્રહ્મ તૂ હી હૈ યા
ઔર હૈ? યદિ તૂ હી હૈ તો તેરે ‘‘મૈં બ્રહ્મ હૂઁ’’ઐસા માનનેવાલા જો જ્ઞાન હૈ વહ તો મન-
સ્વરૂપ હી હૈ, મનસે અલગ નહીં હૈ; ઔર અપનત્વ માનના તો અપનેમેં હી હોતા હૈ. જિસે
ન્યારા જાને ઉસમેં અપનત્વ નહીં માના જાતા. સો મનસે ન્યારા બ્રહ્મ હૈ, તો મનરૂપ જ્ઞાન બ્રહ્મમેં
અપનત્વ કિસલિયે માનતા હૈ? તથા યદિ બ્રહ્મ ઔર હી હૈ તો તૂ બ્રહ્મમેં અપનત્વ કિસલિયે
માનતા હૈ? ઇસલિયે ભ્રમ છોડકર ઐસા જાન કિ જિસ પ્રકાર સ્પર્શનાદિ ઇન્દ્રિયાઁ તો શરીરકા
સ્વરૂપ હૈ સો જડ હૈ, ઉસકે દ્વારા જો જાનપના હોતા હૈ સો આત્માકા સ્વરૂપ હૈ; ઉસી પ્રકાર
મન ભી સૂક્ષ્મ પરમાણુઓંકા પુંજ હૈ વહ શરીરકા હી અંગ હૈ. ઉસકે દ્વારા જાનપના હોતા
હૈ વ કામ-ક્રોધાદિભાવ હોતે હૈં સો સર્વ આત્માકા સ્વરૂપ હૈ.
વિશેષ ઇતનાજાનપના તો નિજસ્વભાવ હૈ, કામ-ક્રોધાદિક ઔપાધિકભાવ હૈં, ઉનસે
આત્મા અશુદ્ધ હૈ. જબ કાલ પાકર કામ-ક્રોધાદિ મિટેંગે ઔર જાનપનેકે મન-ઇન્દ્રિયકી
આધીનતા મિટેગી તબ કેવલજ્ઞાનસ્વરૂપ આત્મા શુદ્ધ હોગા.
ઇસી પ્રકાર બુદ્ધિઅહંકારાદિક ભી જાન લેના; ક્યોંકિ મન ઔર બુદ્ધિ આદિક એકાર્થ
હૈં ઔર અહંકારાદિક હૈં વે કામ-ક્રોધાદિવત્ ઔપાધિકભાવ હૈં; ઇનકો અપનેસે ભિન્ન જાનના ભ્રમ
હૈ. ઇનકો અપના જાનકર ઔપાધિકભાવોંકા અભાવ કરનેકા ઉદ્યમ કરના યોગ્ય હૈ. તથા જિનસે
ઇસકા અભાવ ન હો સકે ઔર અપની મહંતતા ચાહેં, વે જીવ ઇન્હેં અપને ન ઠહરાકર સ્વચ્છન્દ
પ્રવર્તતે હૈં; કામ-ક્રોધાદિક ભાવોંકો બઢાકર વિષય-સામગ્રિયોંમેં વ હિંસાદિક કાર્યોંમેં તત્પર હોતે હૈં.
તથા અહંકારાદિકે ત્યાગકો ભી વે અન્યથા માનતે હૈં. સર્વકો પરબ્રહ્મ માનના, કહીં
અપનત્વ ન માનના ઉસે અહંકારકા ત્યાગ બતલાતે હૈં સો મિથ્યા હૈ; ક્યોંકિ કોઈ આપ હૈ