Moksha-Marg Prakashak-Hindi (Gujarati transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 113 of 350
PDF/HTML Page 141 of 378

 

background image
-
પાઁચવાઁ અધિકાર ][ ૧૨૩
જ્યોતિ મિલ જાતી હૈ; સો યહ ભી મિથ્યા હૈ. દીપકકી જ્યોતિ તો મૂર્તિક અચેતન હૈ, ઐસી જ્યોતિ
વહાઁ કૈસે સમ્ભવ હૈ? તથા જ્યોતિમેં જ્યોતિ મિલને પર યહ જ્યોતિ રહતી હૈ યા વિનષ્ટ હો જાતી હૈ?
યદિ રહતી હૈ તો જ્યોતિ બઢતી જાયગી, તબ જ્યોતિમેં હીનાધિકપના હોગા; ઔર વિનષ્ટ હો જાતી
હૈ તો અપની સત્તા નષ્ટ હો ઐસા કાર્ય ઉપાદેય કૈસે માનેં? ઇસલિયે ઐસા ભી બનતા નહીં હૈ.
તથા એક મોક્ષ ઐસા કહતે હૈં કિઆત્મા બ્રહ્મ હી હૈ, માયાકા આવરણ મિટને પર મુક્તિ
હી હૈ; સો યહ ભી મિથ્યા હૈ. યહ માયાકે આવરણ સહિત થા તબ બ્રહ્મસે એક થા કિ અલગ થા?
યદિ એક થા તો બ્રહ્મ હી માયારૂપ હુઆ ઔર અલગ થા તો માયા દૂર હોને પર બ્રહ્મમેં મિલતા હૈ
તબ ઇસકા અસ્તિત્વ રહતા હૈ યા નહીં? યદિ રહતા હૈ તો સર્વજ્ઞકો તો ઇસકા અસ્તિત્વ અલગ ભાસિત
હોગા; તબ સંયોગ હોનેસે મિલે કહો, પરન્તુ પરમાર્થસે તો મિલે નહીં હૈં. તથા અસ્તિત્વ નહીં રહતા
હૈ તો અપના અભાવ હોના કૌન ચાહેગા? ઇસલિયે યહ ભી નહીં બનતા.
તથા કિતને હી એક પ્રકારસે મોક્ષકો ઐસા ભી કહતે હૈં કિબુદ્ધિ આદિકકા નાશ
હોને પર મોક્ષ હોતા હૈ. સો શરીરકે અંગભૂત મન, ઇન્દ્રિયોંકે આધીન જ્ઞાન નહીં રહા. કામ-
ક્રોધાદિક દૂર હોને પર તો ઐસા કહના બનતા હૈ; ઔર વહાઁ ચેતનાકા ભી અભાવ હુઆ માનેં
તો પાષાણાદિ સમાન જડ અવસ્થાકો કૈસે ભલા માનેં? તથા ભલા સાધન કરનેસે તો જાનપના
બઢતા હૈ, ફિ ર બહુત ભલા સાધન કરને પર જાનપનેકા અભાવ હોના કૈસે માનેં? તથા લોકમેં
જ્ઞાનકી મહંતતાસે જડપનેકી તો મહંતતા નહીં હૈ; ઇસલિયે યહ નહીં બનતા.
ઇસી પ્રકાર અનેક પ્રકાર કલ્પના દ્વારા મોક્ષકો બતલાતે હૈં સો કુછ યથાર્થ તો જાનતે
નહીં હૈં; સંસારઅવસ્થાકી મુક્તિઅવસ્થામેં કલ્પના કરકે અપની ઇચ્છાનુસાર બકતે હૈં.
ઇસ પ્રકાર વેદાન્તાદિ મતોંમેં અન્યથા નિરૂપણ કરતે હૈં.
મુસ્લિમમત સમ્બન્ધી વિચાર
તથા ઇસી પ્રકાર મુસલમાનોંકે મતમેં અન્યથા નિરૂપણ કરતે હૈં. જિસ પ્રકાર વે બ્રહ્મકો
સર્વવ્યાપી, એક, નિરંજન, સર્વકા કર્તા-હર્તા માનતે હૈં; ઉસી પ્રકાર યહ ખુદાકો માનતે હૈં. તથા
જૈસે વે અવતાર હુએ માનતે હૈં વૈસે હી યહ પૈગમ્બર હુએ માનતે હૈં. જિસ પ્રકાર વે પુણ્ય-પાપકા
લેખા લેના, યથાયોગ્ય દણ્ડાદિક દેના ઠહરાતે હૈં; ઉસી પ્રકાર યહ ખુદાકો ઠહરાતે હૈં. તથા
જિસ પ્રકાર વે ગાય આદિકો પૂજ્ય કહતે હૈં; ઉસી પ્રકાર યહ સૂઅર આદિકો કહતે હૈં. સબ
તિર્યંચાદિક હૈં. તથા જિસ પ્રકાર વે ઈશ્વરકી ભક્તિસે મુક્તિ કહતે હૈં; ઉસી પ્રકાર યહ ખુદાકી
ભક્તિસે કહતે હૈં. તથા જિસપ્રકાર વે કહીં દયાકા પોષણ, કહીં હિંસાકા પોષણ કરતે હૈં; ઉસી
પ્રકાર યહ ભી કહીં મહર કરનેકા, કહીં કતલ કરનેકા પોષણ કરતે હૈં. તથા જિસ પ્રકાર