-
પાઁચવાઁ અધિકાર ][ ૧૪૯
તથા યદિ કહોગે — દિગમ્બરમેં જિસ પ્રકાર તીર્થંકરકે પુત્રી, ચક્રવર્તીકા માનભંગ ઇત્યાદિ
કાર્ય કાલદોષસે હુઆ કહતે હૈં; ઉસી પ્રકાર યહ ભી હુએ. પરન્તુ યહ કાર્ય તો પ્રમાણવિરુદ્ધ
નહીં હૈં, અન્યકે હોતે થે સો મહન્તોંકે હુએ; ઇસલિયે કાલદોષ કહા હૈ. ગર્ભહરણાદિ કાર્ય
પ્રત્યક્ષ-અનુમાનાદિસે વિરુદ્ધ હૈં, ઉનકા હોના કૈસે સમ્ભવ હૈ?
તથા અન્ય ભી બહુત હી કથન પ્રમાણવિરુદ્ધ કહતે હૈં. જૈસે કહતે હૈં — સર્વાર્થસિદ્ધિકે
દેવ મનસે હી પ્રશ્ન કરતે હૈં, કેવલી મનસે હી ઉત્તર દેતે હેં; પરન્તુ સામાન્ય જીવકે મનકી
બાત મનઃપર્યયજ્ઞાનીકે બિના જાન નહીં સકતા, તો કેવલીકે મનકી સર્વાર્થસિદ્ધિકે દેવ કિસ
પ્રકાર જાનેંગે? તથા કેવલીકે ભાવમનકા તો અભાવ હૈ, દ્રવ્યમન જડ-આકારમાત્ર હૈ, ઉત્તર
કિસને દિયા? ઇસલિયે યહ મિથ્યા હૈ.
ઇસપ્રકાર અનેક પ્રમાણવિરુદ્ધ કથન કિયે હૈં, ઇસલિયે ઉનકે આગમ કલ્પિત જાનના.
શ્વેતામ્બરમત કથિત દેવ-ગુરુ-ધર્મકા અન્યથા સ્વરૂપ
તથા વે શ્વેતામ્બર મતવાલે દેવ-ગુરુ-ધર્મકા સ્વરૂપ અન્યથા નિરૂપિત કરતે હૈંઃ —
દેવકા અન્યથા સ્વરૂપ
વહાઁ કેવલીકે ક્ષુધાદિક દોષ કહતે હૈં સો યહ દેવકા સ્વરૂપ અન્યથા હૈ, કારણ કિ
ક્ષુધાદિક દોષ હોનેસે આકુલતા હોગી તબ અનન્તસુખ કિસ પ્રકાર બનેગા? ફિ ર યદિ કહોગે
શરીરકો ક્ષુધા લગતી હૈ, આત્મા તદ્રૂપ નહીં હોતા; તો ક્ષુધાદિકકા ઉપાય આહારાદિક કિસલિયે
ગ્રહણ કિયા કહતે હો? ક્ષુધાદિસે પીડિત હો તભી આહાર ગ્રહણ કરેગા. ફિ ર કહોગે —
જિસ પ્રકાર કર્મોદયસે વિહાર હોતા હૈ ઉસી પ્રકાર આહાર – ગ્રહણ હોતા હૈ. સો વિહાર તો
વિહાયોગતિ પ્રકૃતિકે ઉદયસે હોતા હૈ ઔર પીડાકા ઉપાય નહીં હૈ તથા વહ બિના ઇચ્છા ભી
કિસી જીવકે હોતા દેખા જાતા હૈ. તથા આહાર હૈ વહ પ્રકૃતિઉદયસે નહીં હૈ, ક્ષુધાસે પીડિત
હોને પર હી ગ્રહણ કરતા હૈ. તથા આત્મા પવનાદિકો પ્રેરિત કરે તભી નિગલના હોતા હૈ,
ઇસલિયે વિહારવત્ આહાર નહીં હૈ.
યદિ કહોગે — સાતાવેદનીયકે ઉદયસે આહાર – ગ્રહણ હોતા હૈ, સો ભી બનતા નહીં હૈ.
યદિ જીવ ક્ષુધાદિસે પીડિત હો, પશ્ચાત્ આહારાદિક ગ્રહણસે સુખ માને, ઉસકે આહારાદિક
સાતાકે ઉદયસે કહે જાતે હૈં. આહારાદિકા ગ્રહણ સાતાવેદનીયકે ઉદયસે સ્વયમેવ હો ઐસા
તો હૈ નહીં; યદિ ઐસા હો તો સાતાવેદનીયકા મુખ્ય ઉદય દેવોંકે હૈ, વે નિરન્તર આહાર ક્યોં
નહીં કરતે? તથા મહામુનિ ઉપવાસાદિ કરેં ઉનકે સાતાકા ભી ઉદય ઔર નિરન્તર ભોજન
કરનેવાલોંકો અસાતાકા ભી ઉદય સમ્ભવ હૈ.