-
પાઁચવાઁ અધિકાર ][ ૧૬૧
યહ પ્રતિમા તો થોડે હી કાલ પાલન કર છોડ દેતે હૈં; પરન્તુ યહ કાર્ય ઉત્તમ હૈ તો ધર્મબુદ્ધિ
ઊઁચી ક્રિયાકો કિસલિયે છોડેગા ઔર નીચા કાર્ય હૈ તો કિસલિયે અંગીકાર કરેગા? યહ
સમ્ભવ હી નહીં હૈ.
તથા કુદેવ-કુગુરુકો નમસ્કારાદિ કરનેસે ભી શ્રાવકપના બતલાતે હૈં. કહતે હૈં —
ધર્મબુદ્ધિસે તો નહીં વન્દતે હૈં, લૌકિક વ્યવહાર હૈ; પરન્તુ સિદ્ધાન્તમેં તો ઉનકી પ્રશંસા – સ્તવનકો
ભી સમ્યક્ત્વકા અતિચાર કહતે હૈં ઔર ગૃહસ્થોંકા ભલા મનાનેકે અર્થ વન્દના કરને પર ભી
કુછ નહીં કહતે.
ફિ ર કહોગે — ભય, લજ્જા, કુતૂહલાદિસે વન્દતે હૈં, તો ઇન્હીં કારણોંસે કુશીલાદિ સેવન
કરને પર ભી પાપ મત કહો, અંતરંગમેં પાપ જાનના ચાહિયે. ઇસ પ્રકાર તો સર્વ આચારોંમેં
વિરોધ હોગા.
દેખો, મિથ્યાત્વ જૈસે મહાપાપકો પ્રવૃત્તિ છુડાનેકી તો મુખ્યતા નહીં હૈ ઔર પવનકાયકી
હિંસા ઠહરાકર ખુલે મુઁહ બોલના છુડાનેકી મુખ્યતા પાયી જાતી હૈ; સો યહ ક્રમભંગ ઉપદેશ
હૈ. તથા ધર્મકે અંગ અનેક હૈં, ઉનમેં એક પરજીવકી દયાકો મુખ્ય કહતે હૈં, ઉસકા ભી
વિવેક નહીં હૈ. જલકા છાનના, અન્નકા શોધના, સદોષ વસ્તુકા ભક્ષણ ન કરના, હિંસાદિરૂપ
વ્યવહાર ન કરના ઇત્યાદિ ઉસકે અંગોંકી તો મુખ્યતા નહીં હૈ.
મુખપટ્ટી આદિકા નિષેધ
તથા પટ્ટીકા બાઁધના, શૌચાદિક થોડા કરના, ઇત્યાદિ કાર્યોંકી મુખ્યતા કરતે હૈં; પરન્તુ
મૈલયુક્ત પટ્ટીકે થૂકકે સમ્બન્ધસે જીવ ઉત્પન્ન હોતે હૈં, ઉનકા તો યત્ન નહીં હૈ ઔર પવનકી
હિંસાકા યત્ન બતલાતે હૈં. સો નાસિકા દ્વારા બહુત પવન નિકલતી હૈ ઉસકા તો યત્ન કરતે
હી નહીં. તથા ઉનકે શાસ્ત્રાનુસાર બોલનેકા હી યત્ન કિયા હૈ તો સર્વદા કિસલિયે રખતે
હૈં? બોલેં તબ યત્ન કર લેના ચાહિયે. યદિ કહેં — ભૂલ જાતે હૈં; તો ઇતની ભી યાદ નહીં
રહતી તબ અન્ય ધર્મ સાધન કૈસે હોગા? શૌચાદિક થોડે કરેં, સો સમ્ભવિત શૌચ તો મુનિ
ભી કરતે હૈં; ઇસલિયે ગૃહસ્થકો અપને યોગ્ય શૌચ કરના ચાહિયે. સ્ત્રી-સંગમાદિ કરકે શૌચ
કિયે બિના સામાયિકાદિ ક્રિયા કરનેસે અવિનય, વિક્ષિપ્તતા આદિ દ્વારા પાપ ઉત્પન્ન હોતા હૈ.
ઇસ પ્રકાર જિનકી મુખ્યતા કરતે હૈં ઉનકા ભી ઠિકાના નહીં હૈ. ઔર કિતને હી દયા કે
અંગ યોગ્ય પાલતે હૈં, હરિતકાય આદિકા ત્યાગ કરતે હૈં. જલ થોડા ગિરાતે હૈં; ઇનકા હમ
નિષેધ નહીં કરતે.