-
પાઁચવાઁ અધિકાર ][ ૧૬૩
તથા વે ઐસા કહતે હૈં — દેવોંકે ઐસા કાર્ય હૈ, મનુષ્યોંકે નહીં હૈ; ક્યોંકિ મનુષ્યોંકો
પ્રતિમા આદિ બનાનેમેં હિંસા હોતી હૈ. તો ઉન્હીંકે શાસ્ત્રોંમેં ઐસા કથન હૈ કિ — દ્રૌપદી રાની
પ્રતિમાજીકે પૂજનાદિક જૈસે સૂર્યાભદેવને કિયે ઉસી પ્રકાર કરને લગી; ઇસલિયે મનુષ્યોંકે ભી
ઐસા કાર્ય કર્તવ્ય હૈ.
યહાઁ એક યહ વિચાર આયા કિ — ચૈત્યાલય, પ્રતિમા બનાનેકી પ્રવૃત્તિ નહીં થી તો
દ્રૌપદીને કિસ પ્રકાર પ્રતિમાકા પૂજન કિયા? તથા પ્રવૃત્તિ થી તો બનાનેવાલે ધર્માત્મા થે યા
પાપી થે? યદિ ધર્માત્મા થે તો ગૃહસ્થોંકો ઐસા કાર્ય કરના યોગ્ય હુઆ, ઔર પાપી થે તો
વહાઁ ભોગાદિકકા પ્રયોજન તો થા નહીં, કિસલિયે બનાયા? તથા દ્રૌપદીને વહાઁ ‘‘ણમોત્થુણં’’
કા પાઠ કિયા વ પૂજનાદિ કિયા, સો કુતૂહલ કિયા યા ધર્મ કિયા? યદિ કુતૂહલ કિયા
તો મહાપાપિની હુઈ. ધર્મમેં કુતૂહલ કૈસા? ઔર ધર્મ કિયા તો ઔરોંકો ભી પ્રતિમાજીકી
સ્તુતિ – પૂજા કરના યુક્ત હૈ.
તથા વે ઐસી મિથ્યાયુક્તિ બનાતે હૈં — જિસ પ્રકાર ઇન્દ્રકી સ્થાપનાસે ઇન્દ્રકા કાર્ય સિદ્ધ
નહીં હૈ; ઉસી પ્રકાર અરહંત પ્રતિમાસે કાર્ય સિદ્ધ નહીં હૈ. સો અરહંત કિસીકો ભક્ત માનકર
ભલા કરતે હોં તબ તો ઐસા ભી માનેં; પરન્તુ વે તો વીતરાગ હૈં. યહ જીવ ભક્તિરૂપ અપને
ભાવોંસે શુભફલ પ્રાપ્ત કરતા હૈ. જિસ પ્રકાર સ્ત્રીકે આકારરૂપ કાષ્ઠ – પાષાણકી મૂર્તિ દેખકર
વહાઁ વિકારરૂપ હોકર અનુરાગ કરે તો ઉસકો પાપબંધ હોગા; ઉસી પ્રકાર અરહંતકે આકારરૂપ
ધાતુ – પાષાણાદિકકી મૂર્તિ દેખકર ધર્મબુદ્ધિ સે વહાઁ અનુરાગ કરે તો શુભકી પ્રાપ્તિ કૈસે ન
હોગી? વહાઁ વે કહતે હૈં — બિના પ્રતિમા હી હમ અરહંતમેં અનુરાગ કરકે શુભ ઉત્પન્ન કરેંગે;
તો ઇનસે કહતે હૈં — આકાર દેખનેસે જૈસા ભાવ હોતા હૈ વૈસા પરોક્ષ સ્મરણ કરનેસે નહીં
હોતા; ઇસીસે લોકમેં ભી સ્ત્રીકે અનુરાગી સ્ત્રીકા ચિત્ર બનાતે હૈં; ઇસલિયે પ્રતિમાકે અવલમ્બન
દ્વારા ભક્તિ વિશેષ હોનેસે વિશેષ શુભકી પ્રાપ્તિ હોતી હૈ.
ફિ ર કોઈ કહે પ્રતિમાકો દેખો, પરન્તુ પૂજનાદિક કરનેકા ક્યા પ્રયોજન હૈ?
ઉત્તરઃ — જૈસે કોઈ કિસી જીવકા આકાર બનાકર ઘાત કરે તો ઉસે ઉસ જીવકી હિંસા
કરને જૈસા પાપ હોતા હૈ, વ કોઈ કિસીકા આકાર બનાકર દ્વેષબુદ્ધિસે ઉસકી બુરી અવસ્થા
કરે તો જિસકા આકાર બનાયા ઉસકી બુરી અવસ્થા કરને જૈસા ફલ હોતા હૈ; ઉસી પ્રકાર
અરહન્તકા આકાર બનાકર ધર્માનુરાગબુદ્ધિસે પૂજનાદિ કરે તો અરહન્તકે પૂજનાદિ કરને જૈસા
શુભ (ભાવ) ઉત્પન્ન હોતા હૈ તથા વૈસા હી ફલ હોતા હૈ. અતિ અનુરાગ હોને પર પ્રત્યક્ષ
દર્શન ન હોનેસે આકાર બનાકર પૂજનાદિ કરતે હૈં. ઇસ ધર્માનુરાગસે મહાપુણ્ય હોતા હૈ.