-
૧૬૪ ] [ મોક્ષમાર્ગપ્રકાશક
તથા ઐસા કુતર્ક કરતે હૈં કિ — જિસકે જિસ વસ્તુકા ત્યાગ હો ઉસકે આગે ઉસ
વસ્તુકા રખના હાસ્ય કરના હૈ; ઇસલિયે ચંદનાદિ દ્વારા અરહન્તકી પૂજન યુક્ત નહીં હૈ.
સમાધાનઃ — મુનિપદ લેતે હી સર્વ પરિગ્રહ ત્યાગ કિયા થા, કેવલજ્ઞાન હોનેકે પશ્ચાત્
તીર્થંકરદેવકે સમવશરણાદિ બનાયે, છત્ર – ચઁવરાદિ કિયે, સો હાસ્ય કિયા યા ભક્તિ કી? હાસ્ય
કિયા તો ઇન્દ્ર મહાપાપી હુઆ; સો બનતા નહીં હૈ. ભક્તિ કી તો પૂજનાદિકમેં ભી ભક્તિ
હી કરતે હૈં. છદ્મસ્થકે આગે ત્યાગ કી હુઈ વસ્તુકા રખના હાસ્ય કરના હૈ; ક્યોંકિ ઉસકે
વિક્ષિપ્તતા હો આતી હૈ. કેવલીકે વ પ્રતિમાકે આગે અનુરાગસે ઉત્તમ વસ્તુ રખનેકા દોષ
નહીં હૈ; ઉનકે વિક્ષિપ્તતા નહીં હોતી. ધર્માનુરાગસે જીવકા ભલા હોતા હૈ.
ફિ ર વે કહતે હૈં — પ્રતિમા બનાનેમેં, ચૈત્યાલયાદિ કરાનેમેં, પૂજનાદિ કરાનેમેં હિંસા હોતી
હૈ, ઔર ધર્મ અહિંસા હૈ; ઇસલિયે હિંસા કરકે ધર્મ માનનેસે મહાપાપ હોતા હૈ; ઇસલિએ હમ
ઇન કાર્યોંકા નિષેધ કરતે હૈં.
ઉત્તરઃ — ઉન્હીંકે શાસ્ત્રમેં ઐસા વચન હૈઃ —
સુચ્ચા જાણઇ કલ્લાણં સુચ્ચા જાણઇ પાવગં.
ઉભયં પિ જાણએ સુચ્ચા જં સેય તં સમાયર..૧..
યહાઁ કલ્યાણ, પાપ ઔર ઉભય — યહ તીનોં શાસ્ત્ર સુનકર જાને, ઐસા કહા હૈ. સો
ઉભય તો પાપ ઔર કલ્યાણ મિલનેસે હોગા, સો ઐસે કાર્યકા ભી હોના ઠહરા. વહાઁ પૂછતે
હૈં — કેવલ ધર્મસે તો ઉભય હલ્કા હૈ હી, ઔર કેવલ પાપસે ઉભય બુરા હૈ યા ભલા હૈ?
યદિ બુરા હૈ તો ઇસમેં તો કુછ કલ્યાણકા અંશ મિલા હૈ, પાપસે બુરા કૈસે કહેં? ભલા
હૈ, તો કેવલ પાપકો છોડકર ઐસે કાર્ય કરના ઠહરા. તથા યુક્તિસે ભી ઐસા હી સમ્ભવ
હૈ. કોઈ ત્યાગી હોકર મન્દિરાદિક નહીં બનવાતા હૈ વ સામાયિકાદિક નિરવદ્ય કાર્યોંમેં પ્રવર્તતા
હૈ; તો ઉન્હેં છોડકર પ્રતિમાદિ કરાના વ પૂજનાદિ કરના ઉચિત નહીં હૈ. પરન્તુ કોઈ અપને
રહનેકે લિએ મકાન બનાયે, ઉસસે તો ચૈત્યાલયાદિ કરાનેવાલા હીન નહીં હૈ. હિંસા તો હુઈ,
પરન્તુ ઉસકે તો લોભ – પાપાનુરાગકી વૃદ્ધિ હુઈ ઔર ઇસકે લોભ છૂટકર ધર્માનુરાગ હુઆ.
તથા કોઈ વ્યાપારાદિ કાર્ય કરે, ઉસસે તો પૂજનાદિ કાર્ય કરના હીન નહીં હૈ. વહાઁ તો
હિંસાદિ બહુત હોતે હૈં, લોભાદિ બઢતા હૈ, પાપકી હી પ્રવૃત્તિ હૈ. યહાઁ હિંસાદિક ભી કિંચિત્
હોતે હૈં, લોભાદિક ઘટતે હૈં ઔર ધર્માનુરાગ બઢતા હૈ. — ઇસ પ્રકાર જો ત્યાગી ન હોં, અપને
ધનકો પાપમેં ખર્ચતે હોં, ઉન્હેં ચૈત્યાલયાદિ બનવાના યોગ્ય હૈ. ઔર જો નિરવદ્ય સામાયિકાદિ
કાર્યોંમેં ઉપયોગકો ન લગા સકેં ઉનકો પૂજનાદિ કરનેકા નિષેધ નહીં હૈ.