-
છઠવાઁ અધિકાર ][ ૧૭૩
દાનાદિક દેતે હૈં; સો જિસ પ્રકાર હિરનાદિક સ્વયમેવ ગમનાદિક કરતે હૈં, ઔર પુરુષકે દાયેં-
બાયેં આને પર સુખ-દુઃખ હોનેકે આગામી જ્ઞાનકો કારણ હોતે હૈં, કુછ સુખ-દુઃખ દેનેકો સમર્થ
નહીં હૈં; ઉસી પ્રકાર ગ્રહાદિક સ્વયમેવ ગમનાદિક કરતે હૈં, ઔર પ્રાણીકે યથાસમ્ભવ યોગકો
પ્રાપ્ત હોને પર સુખ-દુઃખ હોનેકે આગામી જ્ઞાનકો કારણ હોતે હૈં, કુછ સુખ-દુઃખ દેનેકે સમર્થ
નહીં હૈં. કોઈ તો ઉનકા પૂજનાદિ કરતે હૈં ઇનકો ભી ઇષ્ટ નહીં હોતા; કોઈ નહીં કરતા
ઉસકે ભી ઇષ્ટ હોતા હૈ; ઇસલિયે ઉનકા પૂજનાદિ કરના મિથ્યાભાવ હૈ.
યહાઁ કોઈ કહે — દેના તો પુણ્ય હૈ સો ભલા હી હૈ?
ઉત્તરઃ — ધર્મકે અર્થ દેના પુણ્ય હૈ. યહ તો દુઃખકે ભયસે વ સુખકે લોભસે દેતે
હૈં, ઇસલિયે પાપ હી હૈ.
ઇત્યાદિક અનેક પ્રકારસે જ્યોતિષી દેવોંકો પૂજતે હૈં સો મિથ્યા હૈ.
તથા દેવી-દહાડી આદિ હૈં; વે કિતની હી તો વ્યન્તરી વ જ્યોતિષિની હૈં, ઉનકા અન્યથા
સ્વરૂપ માનકર પૂજનાદિ કરતે હૈં. કિતની હી કલ્પિત હૈં; સો ઉનકી કલ્પના કરકે પૂજનાદિ
કરતે હૈં.
ઇસ પ્રકાર વ્યન્તરાદિકકે પૂજનેકા નિષેધ કિયા.
ક્ષેત્રપાલ, પદ્માવતી આદિ પૂજનેકા નિષેધ
યહાઁ કોઈ કહે — ક્ષેત્રપાલ, દહાડી, પદ્માવતી આદિ દેવી, યક્ષ-યક્ષિણી આદિ જો
જિનમતકા અનુસરણ કરતે હૈં ઉનકે પૂજનાદિ કરનેમેં દોષ નહીં હૈ?
ઉત્તરઃ — જિનમતમેં સંયમ ધારણ કરનેસે પૂજ્યપના હોતા હૈ; ઔર દેવોંકે સંયમ હોતા
હી નહીં. તથા ઇનકો સમ્યક્ત્વી માનકર પૂજતે હૈં સો ભવનત્રિકમેં સમ્યક્ત્વકી ભી મુખ્યતા
નહીં હૈ. યદિ સમ્યક્ત્વસે હી પૂજતે હૈં તો સર્વાર્થસિદ્ધિકે દેવ, લૌકાન્તિક દેવ ઉન્હેં હી ક્યોં
ન પૂજેં? ફિ ર કહોગે — ઇનકે જિનભક્તિ વિશેષ હૈ; ભક્તિકી વિશેષતા સૌધર્મ ઇન્દ્રકે ભી હૈ,
વહ સમ્યગ્દૃષ્ટિ ભી હૈ; ઉસે છોડકર ઇન્હેં કિસલિયે પૂજેં? ફિ ર યદિ કહોગે — જિસ પ્રકાર
રાજાકે પ્રતિહારાદિક હૈં, ઉસી પ્રકાર તીર્થંકરકે ક્ષેત્રપાલાદિક હૈં; પરન્તુ સમવસરણાદિમેં ઇનકા
અધિકાર નહીં હૈ, યહ તો ઝૂઠી માન્યતા હૈ. તથા જિસ પ્રકાર પ્રતિહારાદિકકે મિલાને પર
રાજાસે મિલતે હૈં; ઉસી પ્રકાર યહ તીર્થંકરસે નહીં મિલાતે. વહાઁ તો જિસકે ભક્તિ હો વહી
તીર્થંકરકે દર્શનાદિક કરતા હૈ, કુછ કિસીકે આધીન નહીં હૈ.
તથા દેખો અજ્ઞાનતા! આયુધાદિ સહિત રૌદ્રસ્વરૂપ હૈ જિનકા, ઉનકી ગા-ગાકર ભક્તિ